Dövlət Gömrük Komitəsi ölkəyə idxal olunan ekoloji təmiz avtomobillərin idxal rüsumundan azad olunması üçün hökumətə müraciət edib.
Bunu “Azərbaycanda ekoloji təmiz avtomobillərin istismarı və təmiz ətraf mühit” mövzusunda mətbuat konfransında çıxış edən Komitənin Gömrük ödənişləri idarəsinin rəisi Tariyel Alverdiyev media nümayəndələrinə açıqlamasında deyib. O qeyd edib ki, hazırda həmin avtomobilləri Azərbaycana gətirənlər yalnız əlavə dəyər vergisi (ƏDV) ödəmir: “Hökumətə təklif etmişik ki, idxal rüsumu ləğv edilsin”.
Ekspertlər hesab edir ki, təklif qəbul edilərsə, bu, avtomobillərin qiymətinə təsir edəcək.
Məlumat üçün bildirək ki, ölkəmizə 2021-ci ildə 91 194 ədəd avtomobil idxal olunub. İdxal olunan avtomobillərin 12 936ədədi hibrid, 160 ədədi (0,175 faiz) elektrik avtomobilidir. 2022-ci ilin yanvar-fevral ayları ərzində isə ölkəmizə 11 145 ədəd avtomobil gətirilib. Gətirilən avtomobillərin 2032 ədədi hibrid, 57 ədədi (0,51 faiz) elektrik avtomobilləridir.
Göründüyü kimi, elektrik avtomobilinin idxalı olduqca azdır.
Xalid Kərimli: “Təkliflər qəbul olunarsa, qiymətlər enəcək və ekoloji təmiz avtomobillər daha əlçatan olacaq”
Iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli qeyd etdi ki, hazırda bu növ nəqliyyat vasitələrinə görə rüsum tələb edildiyi üçün belə maşınların ölkəyə gətirilməsində müəyyən çətinliklər yaşanır: “Məsələn, vətəndaş elektrik mühərrikli avtomobil ölkəyə idxal edirsə, 15 faiz gömrük rüsumu ödəməlidir. Elektrik mühərrikli avtomobillər yeni sənaye sahəsinin məhsulu olduğuna görə dünya bazarında yüksək qiymətə satışa çıxarılır. Bu tip avtomobillərin Azərbaycana idxalı zamanı rüsumun tətbiq edilməsi onların qiymətinə ciddi təsir edirdi. Təkliflər qəbul olunarsa, qiymətlər enəcək və ekoloji təmiz avtomobillər daha əlçatan olacaq. Belə olan halda 80 minlik avtomobil üçün ödənilməli vəsait daha az olacaq. Bu da həmin nəqliyyat vasitələrinin qiymətinin ucuzlaşmasına təsir edəcək”.
Iqtisadçı onu da əlavə etdi ki, elektriklə işləyən avtomobillərdən geniş istifadə üçün paytaxtla yanaşı bölgələrdə də enerjidoldurma məntəqələri qurulmasına ehtiyac var.
Elməddin Muradlı: “Rüsumların da aradan qaldırılması o deməkdir ki, qiymətlərə çox böyük təsir göstərəcək”
Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Elməddin Muradlı bildirdi ki, Dövlət Gomrük Komitəsi uzun müddətdir yalnız elektromobillər deyil, həm də hibrid avtomobillərə güzəştlərin tətbiqini təşviq edir: “Ümumilikdə, atılan bu addımlar cəmiyyət üçün faydalı olacaq. Bu ilin yanvar ayından hibrid avtomobillərə, eləcə də elektromobillərə güzəştlər tətbiq olundu, aksiz vergisindən azad edildi. Bu o deməkdir ki, həmin tipli nəqliyyat vasitələrinin qiymətlərində çox böyük təsirlər olacaq. Məsələn, 100 min manatlıq hibrid avtomobil və yaxud elektromobildə bu rəqəm onun 15 min manatadək ucuzlaşma deməkdir. Bu yaxşı addımdır. İndi aidiyyəti qurumlara göndərilən təkliflər isə daha böyük təsirlər göstərəcək. Bu, bütün dünya dövlətlərində həyata keçirilən müxtəlif tədbirlərdən biridir. BMT və ÜST daim dünya dövlətlərinə müraciət edir ki, ətraf mühitin qorunması üçün addımlar atılsın. Xüsusilə də meqapolislər, paytaxt şəhərlərdə ətraf mühitin çirklənməsinin 70-80 faizini avtomobillər təşkil edir. Bu da benzin, qaz və dizel kimi ənənəvi yanacaq növü ilə işləyən avtomobillərin yaratdığı fəsadlardır. Həmin fəsadların aradan qadırılması üçün alternativ enerji növü ilə çalışan nəqliyyat vasitələrinə keçid zəruridir. Burada hibrid avtomobillərdən və ən mükəmməli isə elektromobillərdən söhbət gedir”.
Ekspertin sözlərinə görə, yanvarın 1-dən son 3 ilin istehsalı olan hibrid və elektromobillər avtomobillər ƏDV-dən azad olunub: “Artıq rüsumların da aradan qaldırılması o deməkdir ki, qiymətlərə çox böyük təsir göstərəcək. Əgər ƏDV 10 min manat təsir göstərirsə, digər ödənişlər də 3-5 manat civarında təsir göstərəndə xeyli dəyişiklik görmək mümkündür. Məsələn, xaricdən 50 min manata aldığımız avtomobil Azərbaycana 80-100 min manata yox, 55 min manata gəlib çıxacaq. Ona görə də vətəndaş 100 min manat verib benzin mühərrikli avtomobil yox, 55 min manatlıq hibridi, elektromobili alacaq. Bu istiqamətdə təbliğat, təşviqat getsə, yaxın zamanda biz ciddi irəliləyişlərin şahidi olacağıq. Ancaq xaricdən, məsələn, 50 min manata alıb, Azərbaycana da həmin qiymətə gətirmək bir qədər real deyil. Çünki yol xərci, aksiz vergisi və digər ödənişlər var ki, simvolik olaraq onlar qalacaq. Fikrimcə, DGK istəyir ki, ənənəvi avtomobillərə mövcud rüsumlar qalsın, ancaq ətraf mühitin qorunması üçün ekoloji təmiz avtomobillərə daha böyük güzəştlər tətbiq olunsun”.
Günel CƏLİLOVA
