Mətbuatın yazdığına görə, Azərbaycanda fermerlər hökumətdən gübrə və su üçün kömək istəyirlər. Belə ki, Azərbaycan fermerləri taxıl əkini üçün hökumətin verdiyi subsidiyanın onların tələbatını ödəmədiyini, əkin sahələrini suvarmaq üçün su tapmadıqlarını deyirlər.
Onlar bildirirlər ki, bu mövsümdə hətta keçənilkindən daha az məhsul gözləyirlər. Buna əsas səbəb kimi bahalaşmanı göstərirlər. Fermerlər deyir ki, dövlətin taxılın hər hektarına verdiyi illik 240 manat subsidiya bahalaşmadan sonra xərcləri ödəməyə yetmir: “Həmin subsidiyaya 5-6 kisə yemləmə gübrəsi alıb istifadə edirdim. O da 40-50 sentner məhsul verirdi. Amma bu gün dövlətin verdiyi subsidiyaya 3 kisə yemləmə gübrəsi ala bilmirəm. Keçən il çox taxıl götürürdüm. Bu il isə 3 kisə gübrə edir. Bəs ondan nə məhsul götürəcəyəm?!”.
Rəsmi statistikaya görə, Azərbaycanın xaricdən buğda asılılığı 40 faizdir. Hökumət elan edib ki, ərzaq təhlükəsizliyi məqsədilə yerli fermerlərə dəstək lazımdır. Azərbaycan keçən il xaricdən aldığı taxılın 95 faizini Rusiyadan gətirib.
“Yardımlar dəfələrlə artırılmalıdır”
“Altay” Sosial İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elçin Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, fermerlərə ayrılan subsidiyanın həcminin artırılmasına ciddi zərurət var. E.Bayramlı qeyd etdi ki, bir çox ölkələrdə aqrar sahəyə hökumət güzəşlər həyata keçirir, müxtəlif yardımlar edir, bu bizdə də əhəmiyyətli dərəcədə var. “Amma belə görsənir ki, dövlət bu sahəyə yardımlarını daha da artırmalıdır. Xüsusən də təsərrüfat sahələrinin sığortalanması məsələsində yardımlar edilməlidir. Dövlət burada subsidiyaları, aqrar sığorta məsələlərini, kiçik sahibkarlara yardım işlərini həll etməlidir. Bu yardımlar dəfələrlə artırılmalıdır. Çünki qarşıdan çox ciddi qlobal ərzaq qıtlığı gəlir”.
E.Bayramlı hesab edir ki, indiki qiymətlərlə ayrılan subsidiyaların həcmi uzlaşmır: “İndiki qiymətlərə, indiki vəziyyətə baxanda fermerlərə verilən 240 manat çox azdır. Taxıl rentabelli sahə deyil, yaxud ən yaxşı halda çox az gəlirli sahədir, əziyyəti çoxdur. Ona görə də fermerlərin çoxu bundan zərərlə çıxır, yaxud da çox az qazanc götürürlər. Bu səbəbdən də taxıl əkməkdə maraqlı olmurlar, növbəti ildə başqa məhsullar əkirlər. Ona görə də taxıl idxalından çox asılı vəziyyətə düşürük. Məlumdur ki, idxalda da çox ciddi problemlər var. Ona görə də hesab edirəm ki, hazırkı şəraitdə fermerlərə verilən subsidiyaların həcmi 240 manatdan ən azı 400 manata qaldırılmalıdır. Fikrimcə, bizim kifayət qədər maliyyə ehtiyatlarımız var. Hətta olmasaydı belə, indiki şəraitdə başqa imkanımız yoxdur. Çünki biz yerli istehsal hesabına çox hissəni kompensasiya etməyə çalışmalıyıq. Ona görə ki, idxalda çox ciddi problemlər olacaq. Bu il bunu çox ciddi şəkildə etmək lazımdır. Mən bilən, buna o qədər vəsait tələb olunmur. Yəni ən azı bizim strateji ehtiyatlarımız da var. Belə bir kritik vəziyyətdə xaricdəki ehtiyatlarımızdan da istifadə edib subsidiyaları, yardımları artırmaq olar”.
E.Bayramlı vurğuladı ki, bəzi ölkələr bu sahədə tədbirlər görüb. E.Bayramlının sözlərinə görə, bizim ölkədə dizelin, yanacağın qiymətini aşağı salmaq olar. Bizdə aqrolizinqin baha olduğunu deyən E.Bayramlının fikrincə, texnikanın da, dərman vasitələrinin də qiymətlərini ucuzlaşdırmaq lazımdır: “Bu gün fermerlərin xərcləri də artıb. Çünki ölkədə hər şey bahalaşıb. Ona görə də, indiki vəziyyətdə fermerlərə ayrılan vəsaitin həcmi minimum 400 manata çatdırılmalıdır, eyni zamanda başqa dəstək tədbirləri görülməlidir. Bu il Azərbaycan taxılla bağlı çox ciddi problemlə üzləşəcək. Bu, vəziyyəti bir az kompensasiya edə bilər” - deyə E.Bayramlı vurğuladı.
İradə SARIYEVA
