Dünya Bankı Azərbaycan üçün "Ağıllı kənd"in perspektivlərilə bağlı analiz hazırlayıb. Analizdə bununla bağlı mövcud olan bir sıra problemlərə toxunulub.
Bununla belə, analizdə Azərbaycanda kəndlər üçün informasiya texnologiyalarının zəif inkişafı əsas problemlərdən biri kimi göstərilir: “Kəndlərdə internetə çıxış şəhərlərlə müqayisədə 20 faiz aşağıdır. Mobil rabitənin qiymətinin ucuz olmadığı görünür. Dünya Telekommunikasiya İttifaqının reytinqində mobil xidmətlər səbətinin aylıq dəyərinə görə (8,8 dollar) Azərbaycan 184 ölkə arasında 70-ci yerdədir. İnternetin sürətinə görə isə 175 ölkə arasında 111-cidir (dünya üzrə orta hesabla 23.5 Mbps). Ölkədə cəmi 42% mobil telefon istifadəçisi genişzolaqlı mobil internetdən istifadə edir. Mobil internetdən istifadə üçün qiymətlərin əlverişli olması yetərli deyil - gərək internetdən istifadəyə imkan verən "ağıllı cihazlar" da bütün istifadəçilərdə olsun. Cəmi 20% istifadəçinin yüksək sürətli fiberoptik internet xətlərinə çıxışı var. Yerdə qalan istifadəçilər köhnə texnologiyaların bazasında internetə çıxırlar”.
Analizdən belə aydın olur ki, “Ağıllı kənd” layihəsini sadalanan problemləri həll etmədən həyata keçirmək mümkünsüzdür. O üzdən, göstərilən problemlər öz həllini tapmalıdır. Ondan sonra bu layihə həyata keçirilməlidir.
“Bizdə nəinki kəndlərdə, şəhərlərdə də internetin sürəti aşağıdır və üstəlik, qiymət bahadır”
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyevin sözlərinə görə, bu kimi layihələr çox mürəkkəb xarakterli olduğuna görə bunun üçün tələb olunan məsələlər öz həllini tapmalıdır: “Azərbaycanda kəndlə şəhər arasındakı fərqi görmək çətin deyil. Bu fərqlər özünü həm təhsildə, həm səhiyyə xidmətlərində, hətta dərman təminatında, həm də enerji təminatı və kommunal xidmətlərdə göstərir. Bu fərqlər aradan qaldırılmalıdır. Azərbaycanda internetlə bağlı problemlər mövcuddur. Söhbət ondan gedir ki, nəinki kəndlərdə, şəhərlərdə də internetin sürəti aşağıdır. İnternet təminatında texniki baxımdan bir sıra problemlər mövcuddur. Başlıca problemlərdən biri də internetin qiyməti ilə bağlıdır. Çünki bizdə internetin qiyməti digər ölkələrlə müqayisədə çox bahadır. “Ağıllı kənd” layihəsi də əsasən elektronik və internet idarəetmə sisteminə əsaslanır. Məsələ ondadır ki, bu zaman internet fasiləsiz və kəsintisiz olmalıdır. Ona görə də bu sahədə əsaslı işlərin görülməsinə ehtiyac var”.
İRÖM rəhbəri hesab edir ki, sadalanan problemlər öz həllini tapandan sonra bu layihənin həyata keçirilməsi mümkündür.
Vidadi ORDAHALLI
