Yadınızdadırsa, radikal müxalifətin əsas müzakirə mövzularından biri Azərbaycan hakimiyyətinin 2019-cu ilin əvvəllərindən start verdiyi genişmiqyaslı islahatlar dalğasıdır. Onlar Prezident İlham Əliyevin atdığı addımlara kölgə salmağa, məsələlərin mahiyyətini təhrif etməyə, bəzi hallarda isə islahatların guya məcburiyyətdən irəli gəldiyinə dair əsassız fikirlər yaymağa çalışırlar.
Bu mövqedə duran Əli Kərimli və onunu azsaylı tərəfdarlarının əsas arqumentlərindən biri də islahatların əhali tərəfindən dəstəklənmədiyi, pensiya və əmək haqlarının artırılmasının insanların həyatına heç bir təsiri olmadığı barədə qeyri-konstruktiv çağırışlar idi. Əslində radikal müxalifətin belə fikirlər söyləməsi sosial baza toplamaq üçün ucuz təbliğat vasitələrindəndir. Amma Azərbaycan xalqı çox müdrikdir. Məsələləri kimin həll etdiyini, kimin ona yaxın olduğunu, kimin isə ondan öz məqsədləri üçün istifadə etdiyini çox yaxşı bilir.
Heç kimə sirr deyil ki, əhalinin rifah halının yaxşılaşdırılması üçün hökumət tərəfindən mühüm sosial-iqtisadi islahatlar həyata keçirilir. Dövlət başçısının iyunda imzaladığı sərəncamlarla sentyabrın 1-dən etibarən minimum əməkhaqqı 250 manata çatdırılıb. Oktyabrın 1-dən etibarən minimum pensiyanın 200 manata qədər artırılması nəzərdə tutulub. Eyni zamanda, müxtəlif sahələrdə çalışan işçilərin də maaşlarının 20-50 faiz civarında artımı təmin ediləcək. Onların sırasına müəllimlər, dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışanlar, hərbi qulluqçular, gömrük işçiləri və digərləri daxildir. Həmçinin hüquq-mühafizə orqanlarında da bir sıra kadr islahatları həyata keçirildi.
Sosial Tədqiqat Mərkəzinin (STM) üzərinə düşən əsas vəzifələrdən biri ölkədə aparılan iqtisadi, sosial və siyasi qərarların cəmiyyətdəki təsirlərini təhlil etməkdir. Bu səbəbdən STM islahatların cəmiyyətdə yaratdığı effektləri, islahatların insanların həyatında oynadığı rolu müşahidə etmək üçün müəyyən işlər həyata keçirir. STM hökumətin sosial-siyasi islahatlarla bağlı müxtəlif əhali qrupları arasında aparılan sorğuların nəticələrini, ekspert heyətinin rəylərini ictimaiyyətə təqdim edir. Əhalinin Prezident tərəfindən iyunda imzalanan sərəncamlar haqqında məlumatlılıq səviyyəsini öyrənmək, əsas məlumat mənbələrini müəyyən etmək, əhalinin rəy, fikir və münasibətini öyrənmək, həyata keçirilən sosial islahatlarının qiymətləndirilməsini və məmnunluq səviyyəsini müəyyən etmək, baş verən kadr islahatlarıyla bağlı insanların fikir və gözləntilərini, Prezidentin müvafiq sərəncamları əsasında artırılan əməkhaqqı və pensiya səviyyələrinin nəticələrinə dair gözləntilərini, əhalinin dövlətə və dövlət institutlarına münasibətini, inam və etibarını öyrənmək məqsədilə STM ictimai rəy sorğusu keçirib. Tədqiqat Bakı-Abşeron və 7 iqtisadi rayon üzrə 25 şəhər, 76 rayon və kənddə aparılıb.
Sorğunun aparılmasında “üz-üzə” müsahibə üsulundan istifadə olunub. Sorğuların keçirilməsində müasir texnologiyalar tətbiq olunub. Müasir sorğu proqramından istifadə edilib. Respondentlərin seçimi prosesində çoxpilləli klaster seçmə metodundan istifadə edilib. 101 klaster üzrə şəhər, rayon mərkəzi və kəndlərdən ümumilikdə 1212 nəfər seçilib. Ümumi götürdükdə, əhali arasında artımlarla bağlı məlumatlılıq səviyyəsi yüksəkdir. Statistik üsuldan (t-test) istifadə edilərək müəyyən olunub ki, artımların əhatə etdiyi respondentlər bu haqda daha çox məlumatlıdır. Minimum aylıq əmək haqqının artırılaraq 250 manat olması və dövlət büdcəsindən maliyyələşən, bir sıra təşkilatlarda çalışan şəxslərin (dövlət qulluqçuları, hüquq-mühafizə və s.) aylıq vəzifə maaşlarının orta hesabla 40% artırılması barədə qadınlarla müqayisədə kişilər daha çox məlumatlıdır. Belə ki, regionlarda yaşayan, yaşlı və təhsil səviyyəsi aşağı olan insanlar artımlarla bağlı məlumatları televiziyadan, Bakı-Abşeronda yaşayan, cavan və təhsil səviyyəsi yüksək olan insanlar isə artımlarla bağlı məlumatları internetdən əldə edirlər. Lakin insanların məşğuliyyəti və artımlarla əhatəliliyindən asılı olmayaraq, ümumilikdə respondentlərin əksəriyyəti dövlət başçısının iyunda imzaladığı sərəncamları dəstəkləyir. Sorğuda iştirak edən respondentlərin mütləq əksəriyyəti (87,3%) bu sosial islahatların həyata keçirilməsini çox vacib hesab edir. Respondentlərin çoxu (62,2%) artımlar nəticəsində “özlərinin və ailələrinin maddi vəziyyətinin yaxşılaşacağ”ını gözləyir. Demək olar ki, sorğuda iştirak edən hər dörd respondentdən biri hesab edir ki, artımlar korrupsiyanın azalmasına və əhalinin müxtəlif qrup və kateqoriyalarının sosial müdafiəsinin yaxşılaşmasına səbəb olacaq.
Məncə, Kərimli bu hesabatı oxusun. Oxuyandan sonra isə...bir də oxusun!
Səbuhi MƏMMƏDLİ
