NATO-nun Rusiyanın mümkün hücumuna qarşı cavab planları ilə bağlı açıqlamalar Avropada təhlükəsizlik və hərbi eskalasiya risklərini yenidən gündəmə gətirib. Alyansın Avropadakı Birləşmiş Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı Aleksus Qrinkeviç Varşava Təhlükəsizlik Forumunda çıxışı zamanı münaqişənin qaçılmaz olmadığını vurğulasa da, mövcud təxribatların və gərginliyin miqyasının Avropa ölkələrində narahatlıq yaratdığını bildirib.
"Euronews"un məlumatına görə, NATO-nun Rusiyanın mümkün hücumuna cavab ssenarilərində Kalininqrad vilayəti, Sankt-Peterburq ətrafı və Belarus istiqamətindəki strateji hərbi obyektlər, o cümlədən komanda məntəqələri və hava hücumundan müdafiə sistemləri xüsusi əhəmiyyət daşıya bilər. Bununla belə, konkret ərazilərə zərbələr endirilməsi barədə məlumatlar təsdiqlənmiş hücum qərarı kimi qiymətləndirilməməlidir. Belə planların açıqlanması bir tərəfdən Moskvanı mümkün hücumdan çəkindirmək və NATO-nun müdafiə hazırlığını nümayiş etdirmək məqsədi daşıya bilər, digər tərəfdən isə Rusiya ilə alyans arasında qarşılıqlı təhdidlərin və hərbi gərginliyin artması ehtimalını gündəmə gətirir. Mümkün birbaşa toqquşma şəraitində nüvə eskalasiyası riski də Avropanın təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
NATO-nun Rusiya ilə mümkün hərbi qarşıdurma ssenarilərini və strateji hədəfləri açıq şəkildə gündəmə gətirməsi hansı səbəblərlə bağlıdır? Bu açıqlamalar Moskvanı çəkindirməyə və alyansın müdafiə imkanlarını nümayiş etdirməyə hesablanıb, yoxsa Rusiya ilə NATO arasında qarşılıqlı zərbələrə, daha genişmiqyaslı müharibəyə və nüvə eskalasiyasına aparan təhlükəli prosesləri sürətləndirə bilər?
Murad Sadəddinov: "Düşünmürəm ki, yaxın dövrdə NATO ilə Rusiya arasında ciddi münaqişə baş versin"
Politoloq Murad Sadəddinov Rusiya ilə NATO arasında mümkün hərbi qarşıdurma və alyansın Rusiyanın təhdidlərinə verə biləcəyi cavablarla bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Moskvanın Avropa ölkələrinə, xüsusilə Baltikyanı dövlətlərə qarşı mümkün hücumlar barədə açıqlamaları Ukraynaya hərbi yardımların qarşısını almaq məqsədi daşıyır.
Onun sözlərinə görə, son dövrlər Rusiya rəsmiləri və Moskvanın nəzarətində olan media orqanları Avropa ölkələrinə qarşı müxtəlif təhdidləri gündəmə gətirir. Bu təhdidlərin əsas məqsədlərindən biri Avropa dövlətlərində narahatlıq yaratmaq və onların Ukraynaya dəstəyini zəiflətməkdir. Eyni zamanda, ayrı-ayrı pilotsuz uçuş aparatlarının hərəkətləri və digər insidentlər regionda təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları artırır.
Politoloq qeyd edib ki, bu vəziyyət Avropa ölkələrini ciddi şəkildə narahat edir. Avropanın əsas təhlükəsizlik mexanizmi NATO olduğuna görə, alyans çərçivəsində mümkün təhdidlərə qarşı müvafiq tədbirlərin görülməsi zəruridir. Onun fikrincə, NATO daxilində Rusiyanın mümkün addımlarına qarşı müxtəlif ssenarilər hazırlanıb və müəyyən hərbi hazırlıqlar həyata keçirilib.
Murad Sadəddinov bildirib ki, Polşada və Baltikyanı ölkələrdə müxtəlif növ silahların və müasir hərbi texnikanın yerləşdirilməsi bu hazırlıqların göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Onun qənaətinə görə, NATO bu addımlarla həm Avropa ictimaiyyətini sakitləşdirməyə, həm də Rusiyaya mümkün təxribatların hansı nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərməyə çalışır.
Politoloq hesab edir ki, alyansın mümkün cavab tədbirləri ilə bağlı müəyyən məlumatların açıqlanması təsadüfi deyil. Bu, Rusiyaya qarşı hansı istiqamətlərdə və hansı vasitələrlə cavab verilə biləcəyinə dair siyasi və hərbi mesaj xarakteri daşıya bilər. Sadəddinovun fikrincə, söhbət yalnız bəyanatlardan getmir, çünki NATO ölkələri regionda hərbi imkanlarını gücləndirir. O, həmçinin Baltik dənizinə NATO-ya məxsus sualtı qayıqların cəlb olunduğunu bildirib.
Bununla belə, politoloq yaxın dövrdə Rusiya ilə NATO arasında açıq hərbi qarşıdurmanın baş verəcəyini gözləmir. O hesab edir ki, Moskvanın hazırkı vəziyyətdə alyans ölkələri ilə birbaşa münaqişəyə girməsi ehtimalı aşağıdır. Sadəddinovun sözlərinə görə, Rusiya Ukraynada qarşıya qoyduğu məqsədlərə nail olmaqda çətinlik çəkir və hərbi əməliyyatlar fonunda əsasən Ukraynanın mülki infrastrukturuna, o cümlədən enerji obyektlərinə raket və dron hücumlarını davam etdirir.
Politoloq Ukrayna cəbhəsindəki vəziyyətə də toxunaraq bəzi istiqamətlərdə əks-hücumların nəticəsində ərazi nəzarətinin dəyişdiyini və Rusiyanın mövqelərinin zəiflədiyini iddia edib. Bununla yanaşı, cəbhədəki vəziyyətin konkret istiqamətlər üzrə qiymətləndirilməsinin vacibliyini vurğulamaq lazımdır.
Nüvə silahından istifadə ehtimalı ilə bağlı müzakirələrə gəlincə, Murad Sadəddinov bu mövzunun mediada geniş müzakirə olunmasının ictimai diqqəti artırdığını düşünür. Onun fikrincə, hazırkı şəraitdə nüvə eskalasiyasının və ya Rusiya ilə NATO arasında genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmanın baş verəcəyini gözləmək üçün əsas yoxdur.
Politoloq hesab edir ki, tərəflərin hərbi imkanlarını gücləndirməsi və qarşılıqlı təhdidlərə baxmayaraq, yaxın dövrdə birbaşa münaqişənin qarşısının alınması istiqamətində mövcud çəkindirici mexanizmlər öz rolunu oynaya bilər.
Akif NƏSİRLİ
