Hazırda Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına yoluxma hallarının artması səbəbləri ilə bağlı sosial şəbəkələrdə müəyyən mülahizələr irəli sürülür və suallar verilir. Ekspertlər Azərbaycanda infeksiyaya yoluxmanın sayının məhz indi artmasını bir sıra səbəblərlə izah edirlər. Onların mülahizələrinə görə, ilkin dövrdə inveksiya faktları müəyyən olunanda Azərbaycan yalnız Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından məhdud şəkildə testlər alırdı və həmin dövrdə mövcud imkanlar çərçivəsində müayinələr aparılırdı. Sonrakı dövrdə ölkəmiz artıq özü kifayət qədər testlər almağa başladı. Əgər ilkin vaxtlar ölkədə gündə cəmi 200-300 test keçirilirdisə, indi müayinələrin sayı mindən çoxdur. Hazırda ölkədə 35 mindən artıq test keçirilib. İmkanların genişlənməsi yoluxma hallarını müəyyənləşdirmək üçün imkanları artırıb. Azərbaycanda infeksiyaya yoluxmanın sayının məhz indi artması başqa nə ilə bağlı ola bilər?
Yeganə Hacıyeva:“Hazırda bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da koronavirusun yayılmasının yeni dalğasını müşahidə edirik”
beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, koronavirusun dünya miqyasında bu qədər geniş yayılmasının əsas səbəbi əksər ölkələrin, “G8”-ə daxil olan inkişaf etmiş lider dövlətlərin əksəriyyətinin koronavirusla mübarizəyə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının virusu epidemiya deyil, pandemiya elan etməsindən sonra qoşulması ilə bağlıdır:
“Koronavirusun ən çox tuğyan etdiyi və çoxlu ölüm halları olan ölkələr pandemiyaya görə tətbiq olunan qadağalar və məhdudiyyətləri gecikərək tətbiq etdilər. Xüsusən də Avropa və ABŞ pandemiya səbəbi ilə tətbiq olunacaq məhdudiyyət və qadağalardan yerli biznesin ziyan görəcəyindən ehtiyatı bu addımların zamanında atmasına mane oldu. Bir sıra ölkələrdə ənənəvi iqtisadi qrupların nəzarətlərində olan KİV, sosial media və internet resursları məsuliyyətsiz əks təbliğat aparırdı. Bu, fevral ayının ortaları, epidemiyanın artıq iki aydan çox tüğyan etdiyi zamanlara qədər davam etdi. Məsələn, ölüm hallarının bu qədər çox olduğu İtaliyada bu təbliğat martın əvvəllərinə qədər davam etdi, koronavirusa görə ölüm hallarının liderlik etdiyi ölkələrdən ABŞ və İtaliyada bu təbliğatlar ölüm hallarının çoxaldığı vaxtlarda belə davam edirdi. Biz Azərbaycanda da belə bir xətti müşahidə edirik, hər vəchlə koronavirusun olmamasını sübüt etməyə calışan dırnaqarası siyasi, ictimai və media fəalları bizdə də var. Azərbaycan isə koronavirusla sistemli mübarizəyə hələ yanvar ayının sonlarından başladı. Yanvar və fevral aylarında pandemiyanın tüğyan etdiyi ölkələrlə nəqliyyat əlaqələri dayandırıldı. Mart ayının əvvəlindən isə sosial xarakterli önləyici tədbirlər görüldü, məktəblər bağlandı, Azərbaycan vətəndaşlarının pandemiyanın geniş yayıldığı ölkələrə səfərləri dayandırıldı. Müəyyən olunmuş tədbirlərin tarixi də dəyişdirilib, ölkədə fəaliyyət göstərən kinoteatrların, muzey və teatrların, əyləncə mərkəzlərinin, idman zallarının fəaliyyəti dayandırılıb, ölkə ərazisində toy mərasimlərinin keçirilməsi qadağan edilib. Rəsmi instansiyalar koronavirus pandemiyasının ölkəyə bütün mənfi təsirlərinin azaldılması ilə bağlı xüsusi karantin rejimi tətbiq etdi, sosial tədbirlər planı təsdiq etdi, bank, biznes, fərdi sahibkar və əhalinin həssas təbəqəsinin müdafiəsi də daxil, geniş spektrli müdafiə addımları nəzərdə tutan proqramlar təsdiqləndi və bu həftədən bu proqramlar üzrə cari fəaliyyəti həyata keçirmək nəzərdə tutulur. Bu qədər müdafiə addımlarına rağmən, biz bu gün Azərbaycanda infeksiyaya yoluxmanın sayının artmasını müşahidə edirik. Etiraf etmək lazımdır ki, əhalinin müəyyən hissəsi karantin rejimi sərtləşməyənə qədər qadağalara tam əməl etmədi və biz hazırda, bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da koronavirusun yayılmasının yeni dalğasını müşahidə edirik. Bir az banal izah olsa da deyim ki, bütün proseslərdə olduğu kimi, qripin, virusun da yayılmasının bir neçə dalğası olur, önləyici tədbirlər isə bu dalğanın mümkün təsirlərini azaltmaq üçün tətbiq olunur. Lakin önləyici tədbirlərlə onun tam qarşısını almaq mümkün deyil. Fizikadan, Elliotun dalğa nəzəriyyəsindən onu da bilirik ki istənilən yayılma prosesi ən güclüsü üşüncü dalğa olmaqla 5 dalğadan ibarətdir. Odur ki, bizi irəlidə virusun daha güclü yayılması - üçüncü dalğa gözləyir. Bu üzdən insanlar karantin qaydalarına maksimum əməl etməli, xüsusi ehtiyac yaranmadıqda heç bir halda evdən çölə çıxmamalı, bununla da özlərini, yaxınlarını, cəmiyyətimizi qorumalıdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
