Övladlarını məktəbə göndərən valideynləri maraqlandıran vacib amillərdən biri də onların təhsil müəssisələrində sağlamlığının qorunmasıdır. Əvvəllər bütün orta ümumtəhsil müəssisələrində tibb kabinetləri var idi.
Həmin kabinetlərdə məktəblilərin sağlamlığına nəzarət edilir, vaksinasiya aparılır, məktəblərdə baş verən ani qəzalar zamanı ilk tibbi yardım göstərilirdi. Ancaq indi, demək olar ki, bir çox məktəblərdə bu kabinetlər və vakansiyalar yoxa çıxıb.
Araşdırmalara görə, ölkə məktəblərində həkim çatışmazlığı yaşanır. Bir məktəbdə 2000-ə yaxın şagird təhsil alır və məktəbin bir həkimi bütün şagirdlərə nəzarət edə bilmir.
Adil Qeybulla: “Bu gün məktəblərin tibbi məntəqələri yarıtmaz vəziyyətdədir və bunu qənaətbəxş hesab etmək olmaz”
Tibb üzrə ekspert Adil Qeybulla bildirdi ki, məktəblərdəki tibb otaqlarında bütün uşaqların tibbi vərəqəsi olur. Uşağın peyvənd olunması və ya hər hansısa tibbi müayinənin nəticələri hamısı həmin vərəqdə qeyd edilir: "Orta məktəblərdə çalışan tibb işçilərinin funksiya və vəzifələri təlimatla tənzimlənir. Bu təlimatlara həm tibbi, həm məktəbin özünün qoyduğu təlimat, həm də hazırki dövrdə karantin şərtləri daxildir. Həmin tibb işçiləri həm özləri karantin şərtlərinə riayət etməli, həm də şagird-müəllim kollektivinə nəzarət etməlidir. Özəl məktəblərdə qaydaların əksəriyyətinə riayət olunur. Amma dövlət məktəblərindəki vəziyyətlə bağlı bir şey demək çətindir. Sovet vaxtı məktəblərdəki tibb məntəqələrinə nəzarət olduqca güclü idi. Uşaq yıxıldıqda və ya kəskin travma aldıqda ilkin yardımı göstərmək üçün həmin tibb məntəqələr məsuliyyət daşıyır. Təcili tibbi yardım maşını gələnə qədər oradakı tibb bacısı ilkin tibbi yardımı göstərməlidir. Bəzən həkiməqədərki yardım, hətta həkim yardımını belə əvəz edir. Yəni uşağın həyatı göstərilən ilkin tibbi yardımdan asılı olur. Bu baxımdan, orta məktəblərdə tibb məntəqələrinin olmağı olduqca zəruridir. Bu gün məktəblərin tibbi məntəqələri yarıtmaz vəziyyətdədir və bunu qənaətbəxş hesab etmək olmaz. Ən yaxşı məktəbdə belə, tibbi xidmətlərin göstərilməsi üçün bir otaq ayrılıb. Lakin orada tibb bacısı var, ya yoxdur - bilinmir. Yəni məktəblərdə tibbi xidmət bu səviyyədədir”.
Kamran Əsədov: “Orta məktəblərdə tibb xidmətinin göstərilməsi ilə bağlı xüsusi qaydalar var, ancaq…”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, qanunvericilikdə nəzərdə tutulduğu kimi, bütün orta məktəblərdə ilkin tibbi yardım göstərə biləcək tibbi personal olmalıdır. Həmin tibb işçiləri şagirdlər arasında müayinələr aparmalı, xəstəliyi olan şagirdlər barədə onların şəxsi işlərinə məlumat yazmalıdırlar. Bu gün məktəblərdəki tibb otaqları qənaətbəxş vəziyyətdə deyil: “Şagirdlərin dərs müddətində sağlamlığı haqqında diaqnozu məhz həmin müəssisədə çalışan tibb bacıları qoyur. Ona görə onların üzərinə kifayət qədər böyük məsuliyyət düşür. Orta məktəblərdə tibb xidmətinin göstərilməsi qaydalarında qeyd olunur ki, şagirdlər ayda bir dəfə müayinə edilməlidirlər. 6 aydan bir isə müxtəlif sahələrin - yəni psixoloq, nevroloq, uroloq, kardioloq və s. həkimlərin iştirakı ilə yaradılmış tibbi komissiyanın yoxlanışından keçməlidirlər. Amma təəssüflər olsun ki, sadaladığım bu qaydalara bir sıra orta məktəblərdə əməl edilmir. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrində tibbi xidmətin göstərilməsi ilə bağlı ciddi problemlər var. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin tibbi personalının xidmət səviyyəsi müasir standartlardan aşağıdır. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin rəhbərliyi oranın tibb personalı ilə hər gün monitorinq aparmalı, sinifdəki şagirdlər arasında qrip virusu ilə bağlı təhlükə varsa, o zaman bütün şagirdlər quruyucu maskalardan istifadə etməli, həmin şagird müvəqqəti olaraq sonuncu partada əyləşməlidir. Qrup tərbiyəçisi virusa yoluxmuş şagirdin digər şagirdlərlə ünsiyyətinə diqqət yetirilməlidir. Məktəbəqədər təhsil müəssisələri xüsusi bir yerdir. Ona görə də hesab edirəm ki, bu müəssisələrə tibb işçilərinin mərkəzləşdirilmiş qaydada işə qəbulu həyata keçirilməlidir. Təəssüf ki, indi işə qəbul birbaşa təyinat yolu ilə olduğu üçün keyfiyyət aşağı səviyyədədər. Bunun üçün əvvəlcə müraciətləri elektron qaydada qəbul etmək, ondan sonra müsabiqə və müsahibə mərhələsi təşkil etməklə daha yüksək bilik və bacarıqlara malik olan şəxslərin qəbulunu həyata keçirmək olar”.
Günel CƏLİLOVA
