Son aylar cəmiyyətimizdə ən çox müzakirə edilən məsələlərdən biri müəllimlərin sertifikasiyasıdır ki, hər kəs bundan danışır. Onu da deyək ki, Təhsil Nazirliyinin müəllimləri bu şəkildə sınamaq niyyəti ictimaiyyətdə çox ciddi şəkildə tənqid edilir. Xüsusən də yaşlı və təcrübəli müəllimlərin, hətta Əməkdar müəllim adı daşıyanların, pedaqoji sahədə mükafatları, ödülləri olan şəxslərin də sertifikasiyaya cəlb edilməsi narazılıqla qarşılanır. Gerçəklik budur ki, ölkənin müəllim ordusu da sertifikasiya məsələsini birmənalı qarşılamır, narazılıqlar hədsiz dərəcədə çoxdur. Bunu sosial şəbəkələrdə də, mətbuatda da aydın sezmək olur. Bəziləri deyirlər ki, savadına, biliyinə güvənən müəllim niyə sertifikasiyadan qorxmalıdır ki? Ola bilsin belədir, amma məsələ burasındadır ki, müəllimləri çox zaman imtahanlarda doalşdırırlar. Necə ki, cəmiyyət bunu MİQ imtahanlarında yaxından müşahidə etdi.
Təhsil Nazirliyinin mövqeyini dəstəkləyən bəzi mütəxəssislər və onların ətrafındakılar belə bir təbliğat aparmağa başlayıblar ki, yaşı 50-ni keçən müəllimlər sertifikasiyadan keçə bilməyəcək. Maraqlıdır, indidən belə təbliğat aparılması, müəllimlərə psixoloji, mənəvi zərbənin endirilməsi, onların qorxuya salınması kimə və nəyə lazımdır? Bu hansı məntiqə əsaslanır ki, kimsə münəccimlik edib əvvəlcədən belə bir iddia irəli sürür? Münəccimlik nümunələrindən sonra başqa bir mənzərə ilə qarşılaşırıq. Bu təbliğatla bu mənzərə arasında mütləq bir bağlantının olması şübhə doğurmur. Söhbət nədən gedir? Artıq özəl hazırlıq kursları hərəkətə keçib və müəllimlər üçün sertifikasiya üzrə hazırlıq elan ediblər. Göründüyü kimi, MİQ imtahanlarında olduğu kimi burada da işbazlar ortaya çıxıb və hazırlıqdan danışırlar. Onu da deyək ki, serifikasiya hazırlığı üzrə kurslarının elanları yayılar-yayılmaz, Təhsil Nazirliyi diqqəti öz üzərindən dağıtmaq üçün sertifikasiya ilə bağlı açıqlama verdi ki, Təhsil Nazirliyi sertifikasiya prosesi ilə bağlı heç bir şirkət və ya tədris mərkəzi ilə əməkdaşlıq etmir və bu şirkətlərin fəaliyyətinə görə məsuliyyət daşımır. Çox gözəl. Amma nazirlik burada konkret olaraq işbaz şirkətlərə qadağa qoymir ki, siz bu prosesə müdaxilə edə bilməzsiniz. Guya müəllimlər pul ödəyib sertifikasiya hazırlığı kurslarına getməsələr imtahandan kəsiləcəklər. Özlərini elə təqdim edirlər ki, guya kimin sertifikasiyadan keçəcəyini və keçməyəcəyini bunlar müəyyən edir.
Ekspertlər deyir ki, bu prosedə işbazların əl-ayağı yığışdırılmalıdır. Çünki bəziləri seritifikasiyanı artıq biznesə çevirir ki, bütün yaş qruplarında olan muəlimlər sertifikasiyadan qorxub hazırlığa getsinlər. Ekspertlərin sözlərinə görə, bir tərəfdən “50 yaşından yixarı müəllimlər sertifikasiyadan keçə bilməyəcək” deyirlər, o biri tərəfdən də işbazlar ortaya düşüb sertifikasiya kursları açırlar ki, yaşı 50-dən yuxarı olan müəllimlər müəyyən qədər pul ödəməklə bu kurslara gəlsinlər. Guya burada nəsə öyrənəcəklər. Şəhərdə gəzən söz-söhbətlərə görə, əslində sertifikasiya kurslarını idarə edənlər Təhsil Nazirliyindəki bəzi məmurlarla sıx bağlıdır. Əcaib yolla, məqsədlə sertifikasiya kurslarının kökləri müəyyən qədər gedib Təhsil Nazirliyindəki bəzi məmurlara çıxır. Bu barədə söz-söhbətlər var ki, bunu Təhsil Nazirliyindəki bəzi məmurlar idarə edir və işbazların əli ilə pul qazanırlar. Bu fikirlər də mütəxəssislərə aiddir.
“...Təhsil bütünlüklə bazara çevrilib...”
Məsələyə münasibət bildirən filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüsalə Ağabəyli baki-xeber.com-a bunları dedi: “Ümumiyyətlə, təhsil bütünlüklə bazara çevrilib, bütün normal ziyalılar başa düşür ki, bu proseslər keyfiyyətə xidmət etmək üçün deyil. MİQ imtahanları təşkil edirlər və dərhal kurslar açıb təbliğat aparırlar. Müəllimlərin attestasiyası da, sertifikasiya da eyni şəkildədir. Ölkənin zavallı və ziyalı təbəqəsi, ən az məvacib alan təbəqəsi hər kəsin oyun mərkəzinə çevrilib. Əgər həqiqətən də məqsəd təhsilin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasıdırsa, onda qeyd etdiyim kimi, müəllimləri dövlət hesabına təkmilləşdirmə kurslarına göndərsinlər. Bəyəndikləri, örnək bildikləri ölkələrin tədris modellərini təbliğ etmək istəyirlərsə, müəllimləri həmin ölkələrə təcrübə keçməyə göndərsinlər. Yayılan şayiələr boş-boşuna səs-küy doğurmur. Cəmiyyətə əyandır ki, bu gun müəllim təqib olunur. Müəllimin savadı yerində olub, psixologiyası və rifahı yerində olmayacaqsa, yenə də tədrisin keyfiyyətindən danışmaq olmaz.
Yaşlı və ya cavan deyib seçim etmək, ayrıseçkilik salmaq düzgün deyil. Yararlı və yararsız kadr var. Unutmayaq ki, hamısına da diplomu bu təhsil sistemi verib. Bəyənmədikləri nüanslar varsa, zəhmət çəkib təkmilləşdirsinlər, yeni texnologiya və resurslardan faydalana bilməyi öyrətsinlər”.
İradə SARIYEVA
