Dünya dövlətləri üçün getdikcə ən ciddi problemlərdən birinə çevrilən məsələ dövrümüzün bəlaları sırasında yer alan narkomaniyadır. Əslində, qlobal miqyasda nəzər yetirəndə problemin kökünün qədım olduğunu görmək mümkündür. Ancaq Azərbaycanda bu fenomen nisbətən yeni hesab edilə bilər.
Son illərə kimi Azərbaycanda narkotik maddələrlə bağlı məlumatlara yalnız kitablarda və ya bəzi xarici filmlərdə rast gəlinirdi. Amma hazırda vəziyyət, təəssüf ki, çox pisləşib və narkomaniya bəlasına Azərbaycanda da mübtəla olanların sayında ciddi artım qeydə alınır. Əksər hallarda belə insanların son sığınacağı narkoloji dispanserlər olur. Bakıda və iri şəhərlərdə belə mərkəzlər olsa da , rayonlarda yaşayanların bu mərkəzlərə bağlanan ümidləri puça çevrilir. Narkotik aludəsi sağalmaq istəsə belə, dərdinə çarə tapa bilmir. Konkret Qazax rayon sakini, 31 yaşlı gənc narkotik asılılığından müalicə olunmaq üçün həkim, dava-dərman tapmadığını deyir. Onu Bakıya göndərirlər, dərmanları özün al deyirlər. İddia edir ki, rayonlarda xəstənin anonimliyi də qorunmur: “Bütün rayonun tanıdığı bir həkim var, onun qəbuluna getdinsə, bütün kənd narkoman olduğunu bilir. Rayon, kənd camaatının isə Bakıya ixtisaslı, müasir mərkəzlərə gəlib, günlərlə qalıb bahalı müalicə almağa imkanı yoxdur”.
Qeyd edək ki, bölgələrdə narkoloji xəstələrin stasionar müalicəsi var. Həmin narkoloji xəstə yaşadığı yer üzrə yaxın narkoloji dispanserə müraciət edə bilər. Aran rayonlarında Mingəçevir, cənubda Lənkəranda, eyni zamanda Şəkidə dispanserlər var. Bununla yanaşı Bakı Şəhəri Narkoloji Mərkəzi var ki, bu da Bakı şəhərinin 12 rayonuna xidmət edir.
“Dispanserlər, mərkəzlərin çoxu Bakıda cəmlənib, regionlarda demək olar ki, belə mərkəzlər yoxdur və ya fəaliyyəti qənaətbəxş deyil”
Bölgələrdə narkotik istifadəçilərinin müalicəsi ilə bağlı problemlərin olması ilə bağlı fikir bildirən Regional Sosial Təşəbbüslərə Dəstək İctimai Birliyinin sədri, narkomaniya üzrə ekspert Emil Maqalov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dispanserlər, mərkəzlərin çoxu Bakıda cəmlənib, regionlarda demək olar ki, belə mərkəzlər yoxdur və ya fəaliyyəti qənaətbəxş deyil: “Burada çox böyük zəncirvari subyektiv problemlər var. Faktiki olaraq stasionar yerlər, dərman çatışmazlığı mövcuddur, lazım olan bəzi dərmanlar əlçatan deyil. Bu da mütləq şəkildə müalicəyə mane olur. Beləliklə, qeyd etdiyim kimi, bütün stasionar yerlər Bakıda cəmləşdiyi üçün regionlarda olan narkotik istifadəçiləri paytaxta müalicəyə gələ bilmir. Təklif edirəm ki, bu bəlanın qarşısını almaq üçün ilk növbədə düzgün, lazımi antitəbliğat işləri aparılsın və bu haqda mütləq şəkildə rayonlarda narkodispanserlər və əsasən dövlətin Reabilitasiya mərkəzləri tikilsin. Yəni bunun yolu budur".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, indi də cəmiyyət narkotik istifadəçisi müalicə olunub, normal həyata qayıtmaq istəyəndə onu qəbul etmək istəmir: “Niyə etmir, bu da aydındır. Əgər şəxs narkotik istifadəçisidirsə, deməli, ”cinayətkardır", deməli problemlidir, lazımsız bir insandır. Əslində, narkomaniyadan müalicə alanların demək olar ki, 50 faizi yenidən narkotikə qurşanır. Buna görə də cəmiyyət onlara etibar etmək istəmir. Bu zaman da onlar yenidən öz “kruquna” qoşulur, cəmiyyətdən özünü təcrid edir".
Günel CƏLİLOVA
