Azərbaycan dövləti şəhid ailələrinin və qazilərin, Vətən müharibəsi iştirkçılarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, sosial rifah halının yüksəldilməsi üçün mütəmadi olaraq mühüm addımlar atır. Rəsmi məlumatlara görə, post-müharibə dövründə təqribən 100 min şəxsə 190 min sosial dəstək xarakterli xidmət göstərilib. 93 min nəfərə 104 min sosial ödəniş ödənilib.
7 979 şəhid ailəsi üzvünə 15 943, 3 000 müharibə əlilinə 5 900, 81 856 müharibə veteranına 81 856 sosial ödəniş həyata keçirilib. Həmin dövrdə mənzil və avtomobil təminatı ilə bağlı 11,7 min nəfərə 3 714 xidmət göstərilib, 3500 mənzil şəhid ailələri, müharibə əlilləri və həssas təbəqədən olan digər şəxslərə verilib. Bundan əlavə, müharibə əlillərinə 214 avtomobil verilib. Məşğulluq tədbirləri ilə bağlı 12,1 min nəfərə 12,1 min xidmət göstərilib, 7,8 min nəfər özünüməşğulluq proqramına cəlb olunub. Məşğulluq marafonu çərçivəsində 643 işəgötürənin təqdim etdiyi vakansiyalar üzrə 2 366 şəxs işlə təmin olunub. Sosial-psixoloji dəstək və reabilitasiya xidmətləri çərçivəsində 9,1 min nəfərə 27 min xidmət göstərilib. Post-müharibə dövründə 2954 ailənin 5 000 üzvünə psixoloji dəstək göstərilib, ödənişsiz dərman verilib. Bundan əlavə, reabilitasiya müəssisələrində 2 500 qaziyə xidmətlər göstərilib. Vətən müharibəsində yaralanaraq əzalarını itirmiş 200 hərbçi, ümumilikdə 300 müharibə əlili yüksək texnologiyalı müasir protezlə təmin edilib. 1419 müharibə əlilinə 19 333 reabilitasiya vasitəsi verilib və s. Şəhid ailələri və xəsarət alan hərbçilər üzrə Vahid Əlaqələndirmə Mərkəzlərində 41 min nəfər xidmətlə təmin olunub. Prezidentin Fərmanı ilə yaradılan Mərkəzə 6 qurum və 33 YİH orqanı üzrə 26 xidmət daxildir. Sosial ödənişlərdə artım, yeni sosial ödənişlərlə bağlı məlumatda bildirilib ki, 01.01.2021-ci ildən şəhid ailələri, müharibə əlilləri, Milli Qəhrəmanların təqaüdləri, 01.01.2022-ci ildən müavinətlər orta hesabla 60% artırılıb. Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına Prezidentin təqaüdü (2000 manat), Vətən müharibəsinin veteranlarına Prezidentin təqaüdü (80 manat) təsis olunub. Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının rəhbəri, sosioloq Elçin Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu statistikaya quru rəqəm kimi baxılmamlıdır, çünki bunlar dövlətin şəhid ailələrinə və qazilərə qayısının əməli təzahürüdür: “Postmüharibə dövründə şəhid ailələrinin, müharibə veteranlarının, müharibə əlillərinin sosial müdafiəsi istiqamətində dövlət tərəfindən çox böyük işlər görülüb. Onlara mənzillər, avtomobillər verilir, işlə təmin olunurlar, qazilərin müalicəsi çox yüksək səviyyədə aparılır, onların bir çoxunun hətta xarici ölkələrdə çox bahalı müalicəsi həyata keçirilib. Bu kateqoriyadan olanlara bütün sahələrdə ciddi dəstək göstərilib, onların sosial rifah halının yüksəldilməsi üçün əməli addımlar atıb. Bu baxımdan, hesab edirəm ki, təqdim edilən statistikaya sadəcə rəqəmlər kimi baxılmamlıdır, o rəqəmlər böyük dövlət qayğısının ifadəsidir. Şəhid ailələrinin və qazilərin, müharibə iştirakçılarının sosial rifah halının yüksəldilməsi üçün dövlət tərəfindən böyük vəsaitlər xərclənib”.
E.Bayramlı təəssüflə vurğuladı ki, bu sahədə narazlılıq halları da var, bəzilərinə ədalətli, obyektiv yanaşılmayıb, bununla bağlı şikayətlərlər tez-tez mediada səsləndirilir. “Hətta parlamentdə deputatlar bu halları sərt tənqid edir. Çünki tək-tük belə hallar ümumi işə kölgə salır.
Həm dövlət başçısının özünün şəxsən, həm də dövlətin özünün siyasi iradəsi var ki, bu qəbildən olan şəxslərin bütün problemləri həll edilməlidir, onlara hər məsələdə dövlət dəstək olunmalıdır. Bu istiqamətdə böyük ölçüdə işlər gedir və dövlət bu sahədə çox böyük işlər görür. Təbii ki, iş olan yerdə nöqsanlar da olacaq. O problemlər də subyektivdir, obyektiv deyil. Deyək ki, yerlərdə bəzi məmurların neqativ hallara yol verməsi, onların əlilliyinin təyin olunmasına düzgün yanaşmaması, yaxud mənzil şəraiti yaxşı olmayanların evinin təmirinə, yaxud yenidən tikilməsinə laqeyd yanaşma halları var. Eyni zamanda onların işlə təminatında müəyyən problemlər var ki, bununla bağlı ölkə başçısı da, iri çaplı dövlət məmurları da irad bildiriblər. Həm dövlət, həm də özəl sektorda kvotalar olmalıdır. Necə ki, əlil kvotaları var. Məsələn, işçilərin ən azı 5 fazinin yaxşı olar ki, ilk növbədə müharibə əlillərindən, daha sonra şəhid ailələrindən, müharibə iştirakçılarından götürsünlər. Bunların cəmiyyətə adaptasiyası, sosial vəziyyətinin yaxşılaşması ölkədə milli ruhu, vətənpərvərlik hisslərini artırır. Yəni insanlar, gənclər görəndə ki, dövlət vətən uğurunda canını, qanını əsirgəməyən insanların arxasında durur, onlara dəstək olur onda bizim cəmiyyətdə həmişə yüksək vətənpərvərlik, dövlətçilik əhval-ruhiyyəsi daha da güclü olacaq. Sabah növbəti belə bir proses baş versə bütün vətəndaşlar canla-başla vətənimiz uğrunda döyüşməyə hazır olacaq...”- deyə E.Bayramlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
