Azərbaycanın 20 rayonunda şagirdlərin yazıb-oxumaq qabiliyyətinin olmadığı üzə çıxıb. 2021-ci ildə IX sinif şagirdləri arasında oxuyub-yaza bilməyən şagirdlərin sayı 38 nəfər olub. Bu barədə "Abituriyent" jurnalının 12-ci sayında qeyd edilib.
Bildirilib ki, IX sinif şagirdləri arasında nəinki tədris proqramını minimum mənimsəyənlər, hətta oxuyub-yazmaqda çətinlik çəkənlər və ya ümumiyyətlə, oxuyub-yazmağı bacarmayanlar da aşkar olunub: "Bu cür halların imtahan rəhbərlərinin əksəriyyətinin protokollarında qeyd olunmasını nəzərə alsaq, bu faktların daha çox olduğunu ehtimal etmək olar. Rayonlar üzrə oxumağı və yazmağı bacarmayan 9-cu sinif şagirdlərinin sayı aşağıdakı kimidir:
Cəlilabad - 5 nəfər, Goranboy və Ucar rayonlarının hərəsində 4 nəfər, Füzuli, Masallı və Tərtər rayonlarının hərəsində 3 nəfər, Lerik və Şəmkir rayonlarının hərəsində 2 nəfər və Ağcabədi, Balakən, Beyləqan, Gədəbəy, Kəlbəcər, Kürdəmir, Lənkəran, Oğuz, Salyan, Şirvan, Tovuz və Zaqatala rayonlarının hərəsində 1 nəfər".
Qeyd etdiyimiz kimi, rayonlar üzrə antirekord Cəlilabadda qeydə alınıb.
Maraqlıdır, ölkədə təhsilin inkişafı prioritet istiqamət olduğu halda, hələ də öz adını yaza bilməyən şagirdlərin olması nədən qaynaqlanır? Günahkar kimdir: valideyin, yoxsa müəllim? Ümumiyyətlə, Cəlilabadda oxuyub-yazma bilməyən şagirdlərinin sayının çox olması nə ilə bağlıdır?
Cəlilabadda oxuyub-yazma bilməyən şagirdlərinin sayının çox olması ilə bağlı həmin rayonda seçilən millət vəkili Malik Həsənovla danışmaq istədik. Millət vəkilinin köməkçisi bildirdi ki, M.Həsənov ölkədə deyil. Bu səbəbdən də məlum mövzu ilə bağlı deputat M.Həsənovun fikrini öyrənə bilmədik.
“Oxuyub-yazmağı bacarmayan şəxslərin tək olan hərf və kəlmələri oxuduqları, cümlə oxumaqda çətinlik çəkdikləri məlum olub”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bildirdi ki, bu gün təhsillə bağlı problemlər bütün dünyada var. Ekspertin sözlərinə görə, təkcə qonşu Türkiyədə 7 milyona yaxın insan oxuyub-yazmağı bacarmır. “Bizdə isə bu, 10-15 nəfərlə təhsil sisteminə kölgə salmamalıdır. Bunun üçün müəyyən tədbirlər görülür. Əgər biri kağızını ağ qoyub gedibsə, bu o demək deyil ki, həmin şagird bilmir. Onunla fərdi söhbət olunsa, o zaman məlum olar ki, o həqiqətən bilir, ya bilmir. Statistikaya görə, təkcə Berlində 320 min nəfər oxuyub-yaza bilmir. Bu sayı azaltmaq məqsədi ilə ölkədə mütəmadi olaraq yeni layihələr həyata keçirilir. Fransada bu rəqəm 2,5 milyondur. Araşdırmalara görə, oxuyub-yazmağı bacarmayan şəxslərin tək olan hərf və kəlmələri oxuduqları, cümlə oxumaqda çətinlik çəkdikləri məlum olub. Dünyada çoxu qadın olmaqla 793 milyon insan bu bacarıqdan məhrumdur. Ölkəmizdə də belə bir halın olması təəssüf doğurur. Qıraq yaşayış məntəqələrində uşaqların tez-tez məktəbdən yayınması hamıya məlumdur. Uşaq məktəbə gəlirsə, öyrənir. Hər halda onlar məktəbdən yayınan uşaqlar olub. Eyni zamanda bu məsələdə valideyn də günahkardır. Məktəb də onlarla yaxından maraqlanmalıdır. Bu, bir çox hallarda valideyn tərəfindən olur. Özü hansı yolu tutursa, övladını da buna məcbur edir”.
Günel CƏLİLOVA
