Ali təhsil müəssisəsində oxumaq hər gəncin arzusudur. Müəyyən səbəblər də var ki, bu, tələbənin ali təhsil arzusunu yarımçıq qoya bilər. Tələbə öz arzusu ilə başqa ali təhsil müəssisəsinə köçürüldükdə, ali təhsil müəssisəsinin daxili intizam qaydalarını kobud şəkildə pozduqda, səhhətinə görə (həkim-məsləhət komissiyasının arayışına əsasən), növbəti tədris ilinə qeydiyyatdan keçməyib həmin tədris ilinin payız semestrinin sonuna qədər ali təhsil müəssisəsi ilə əlaqə saxlamadıqda ali təhsil müəssisəsindən xaric edilir.
Bununla yanaşı,tələbələr təhsil haqqını ödəyə bilməməsinə görə universitetdən kənarlaşdırılır. Açıqlanan statistik məlumatlara əsasən, ötən il Azərbaycan universitetlərindən 3436 tələbə xaric edilib. Onlardan 2670 nəfəri bakalavr, 766 nəfəri magistrdır. Tələbələrin universitetdən uzaqlaşdırılmasının əsas səbəbi isə təhsil haqqını ödəyə bilməməsidir.
Qeyd edək ki, təhsil haqqını ödəyə bilməyənlərin imtahanlara buraxılmaması ilə bağlı müxtəlif universitet tələbələrindən şikayətlər olunur. Tələbələrin əksəriyyəti təhsil haqqının bir hissəsini ödəyə bilmədiyi üçün universitet tərəfindən semestr imtahanlarına buraxılmadığını bildirir.
“Ölkə başçısı çıxışlarında bildirir ki, təhsilin əlçatanlığı təmin olunsun, amma bəziləri buna imkan yaratmır”
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov qeyd etdi ki, təhsil haqlarının qalan hissəsini ödəməyən tələbələrin imtahana buraxılmaması məsələsi ilə bağlı müxtəlif tələbələr arasında bəzi universitetlərlə bağlı fikirlər səsləndirilir, şikayətlər bildirilir: “Məsələni araşdırdığımız zaman görürük ki, tələbələr haqlıdır, bu şikayətlər, əsasən, özəl ali təhsil müəssisələrini əhatə edir. Hər hansı bir tələbə təhsil haqqını ödəyə bilməyibsə həmin tələbənin imtahanlardan kənarda saxlanılması yolverilməzdir. Çünki tələbə təhsil haqqını müxtəlif hissələrə bölmə halında qaytara bilər, yaxud hər semestrə aid təhsil haqqını ödəyə bilər. Onlara bu imkan tanınmalıdır, hətta bəzi universitetlərin müqavilələrində də bu öz əksini tapır. Ancaq təəssüf ki, tələbələri bununla təhdid edirlər, imtahana buraxmırlar və tələbə kəsir problemi ilə üzləşir. Nəticədə boloniya sistemi olduğundan tələbə kəsir üçün kredit ödənişi etməli olur. Ancaq tələbənin kəsiri yalnız o zaman ola bilər ki, o hər hansı bir fənni mənimsəməyib, predmetini öyrənməyib və imtahandan keçə bilmir, nəticə etibarı ilə kəsilir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, təhsil haqqını ödəyə bilməyən tələbənin imtahana buraxılmaması qanunvericiliyə ziddir: “Tələbə kredit borcu üçün ödənişi etməli və kəsri bağlamaq üçün həmin fəndən imtahan verməlidir. Amma tələbə təhsil haqqının, belə deyək ki, yarı hissəsini ödəyə bilməyibsə, həmin tələbənin imtahana buraxılmaması yolverilməzdir. Doğrudur, bəzi universitetlər özünəməxsus qaydalar tətbiq edirlər. Ancaq yenə də, fikrimcə, bu birbaşa qanunvericiliyə qarşı çıxmaqdır. Ölkə başçısı çıxışlarında bildirir ki, təhsilin əlçatanlığı təmin olunsun, amma bəziləri buna imkan yaratmır”.
Günel CƏLİLOVA