Bir neçə il əvvəl Bakıda kütləvi olaraq parkinq avadanlıqlarl (parkomatlar) quraşdırılırdı. Avtomobil sahibləri parkomatlara pul atır, qəbz götürürdü və nəqliyyat vasitəsini park edib işinin dalınca gedirdi. Onu da bildirək ki, o dövrdə quraşdırılan, indi isə izi-tozu qalmayan parkomatlarda qiymətləri bir saat üçün 30 qəpik, iki saat üçün 60 qəpik, 4 saatadək 90 qəpik, 4 saatdan 8 saatdək isə 1 manat idi.
Qiymət şəhərlərə uyğun dəyişirdi. Bakıda parklanma aparatlarının ləğv olunması və parkinq üçün ödənişlərin nəzarətçilərə paylanan cihazlar vasitəsilə həyata keçirilməsi cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. İnsanlar bir-birinə sual verirlər ki, dövlətin bir ətək pulunun xərcləndiyi parkinq aparatları indi haradadır, onları kim götürüb, niyə götürüb?
Onu da qeyd edək ki, sözügedən parkovka cihazlarına (“aparatlarına”) milyonlarla vəsait xərclənsə də, bu gün o cihazlar dəmir “ölüxanasında” can verir. O cihazları lazımı səviyyədə quraşdırıb elektron sistemə qoşa bilmədilər, işləkliyini itirəndə isə tullqqantı kimi aparıb atıblar. Bugünə qədər də açıq havada küləyin, yağışın altında qalan həmin cihazların bu vəziyyətə düşməsinə görə kimlər məsuliyyət daşımalıdır?
Araşdırmalarımıza görə, o avadanlıqlar Bakıya Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin təşəbbüsü ilə gətirilib. Bu avadanlıqların yoxa çıxarılmasında hansı təşkilatın məsuliyyət daşıdığını deyə bilmirik.
O dövrdə çoxları üçün qazanc mənbəyinə çevrilən parkinq cihazlarının indi yoxa çıxarılması çoxsaylı suallar yaradır. Ekspertlər hesab edir ki, o zaman dövlət büdcəsindən pul silmək üçün sözügedən cihazları alıb ölkəyə gətiriblər, lakin onu işlətməyin çətin olduğunu görüb parkomatları canlı “parkovşiklərlə” əvəzləyiblər. Ekspertlər qeyd edirlər ki, o illərdə bütün parklanma əraziləri müəyyən edilərək müvafiq apartlar quraşdırıldı, hər bir sürücü üçün ödənişi edərək qəbz almaq imkanı yaranırdı. Ekspertlərin sözlərinə görə, ilkin vaxtlarda vətəndaşlara ödənişin həyata keçirməsində yardım etmək üçün fəaliyyət göstərən şəxslər isə sonradan nəzarətçi kimi öz işlərini davam etdirdilər və sürücülər parkomata yaxınlaşmadan qabaqlarına qaçaraq ödənişi nağd almağa başlayıblar. Beləliklə, parkinq cihazları yoxa çıxır, dövlətin milyonları göyə sovrulur, amma heç kəs “məsuliyyət mənim üzərimdədir” demir.
“Bu gün bizim parkinq siyasətimiz yoxdur”
Nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Elməddin Muradlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, sözügedən parkinq cihazları BŞİH tərəfindən illər əvvəl gətirilib. “İllər əvvəl mövcud olan parkomatlar Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən Hacıbala Abutalıbovun vaxtında gətirilib. Sonradan bu parklanma məsələsi BNA-nın səlahiyyətinə verildi və belə olan halda parkinq məsələsi də agentliyin səlahiyyətinı keçdi. Üstəlik, qanunvericilikdə də bir sıra dəyişikliklər oldu. “Yol hərəkəti haqqında” qanunun 53-cü maddəsində müəyyən bəndlər var ki, o bəndləri keçmişdə olan parkomatlar yerinə yetirə bilməz. Orada müəyyən funksiyalar vardı ki, xüsusi texniki vasitə rolunu oynamalıdır, avtomobilin ora daxil olmasını, ödəniş etdiyi tarixi qeydə almalıdır, mərkəzi informasiya sisteminə məlumat verməlidir, avtomobil oradan çıxandan sonra bunu özündə qeyd etməlidir. Bu cür məsələlər var ki, onları həmin o avadanlıqlar yerinə yetirə bilmirdi. Həm də bizdə belədir ki, bir məmur gedir, o biri gəlir və əvvəlki məmurun dövründə tikilənlərin hamısını sökür ki, “bu düz etməyib mən təzəsini edirəm”. Təxminən buna bənzər bir hal baş verdi. O avadanlıqların hamısını götürüb yığışdırdılar, indi hansısa zirzəmidə çürüyür, milyonlarla vəsait havaya atıldı. İndi isə parkomat sistemini işlətmək üçün yeni avadanlıq alınması lazımdır. Hansısa bir forma yaradılmalıdır, ya da bunsuz mobil tətbiq üzərindən müvəqqəti olaraq bunu yerinə yetirmək olar ki, avtomibil daxil olanda o mobil tətbiq üzərindən ödəniş həyata keçirsin, həmin parkinqdən istifadə etsin”.
E.Muradlının sözlərinə görə, bu sistemi də sıfırdan yığmaq asan başa gəlmir, çünki parkinq cihazları, avadanlıqları çox bahadır. “O vaxt ölkəyə gətirilən, bizim gördüyümüz parkinq avadanlıqları ən ucuz və hansısa ölkənin ikinci, üçüncü dərəcəli texnologiyası idi ki, bizimkilər onu “ən müasir texnologiya” adı ilə Azərbaycana gətirdilər. Görürsüz ki, onlar artıq heç bir işə yaramır. Gələcəkdə hansı texnologiyadan nə formada istifadə edəcəklər, o da sual altındadır. Amma bu gün bizim parkinq siyasətimiz yoxdur. Kim harda istəyir parkinq yaradır, kim harda istəyir maşın saxlayır, kim harda istəyir pul yığır. Qanuna görə tariflər müəyyən edilmədiyi üçün parklanma yerlərindən istifadə ödənişsizdir...”
İradə SARIYEVA
