Dövlət İmtahan Mərkəzi II və III ixtisas qrupları üzrə 21-22 may 2022-ci il tarixlərində keçirilən qəbul imtahanlarının nəticələrini elan edib.
Bu imtahanda II ixtisas qrupu üzrə ən yüksək nəticəni (394 bal) 2 nəfər – Bakı şəhəri, 7 saylı orta məktəbin və Bakı Türk Liseyinin (Türkiyə Dəyanət Vəqfi) məzunları göstərib. II ixtisas qrupu üzrə hər iki mərhələnin cəminə görə ən yüksək nəticə isə Bakı şəhəri, Akademik Zərifə Əliyeva adına Liseyin məzununa məxsusdur. O, imtahanın ikinci mərhələsində 383.4 bal, birinci mərhələsində isə 295 bal toplayıb. Beləliklə, II ixtisas qrupu üzrə ən yüksək nəticə 678.4 baldır.
Bu imtahanda III ixtisas qrupu üzrə isə ən yüksək nəticəni 391.2 bal toplayan Qəbələ rayonu, Həmzəlli kənd orta məktəbinin məzunu göstərib. III ixtisas qrupu üzrə hər iki mərhələnin cəminə görə ən yüksək nəticə Bakı şəhəri, 286 saylı orta məktəbin məzununa məxsusdur. O, imtahanın ikinci mərhələsində 387.3 bal, birinci mərhələsində isə maksimal olan 300 bal toplayıb. Beləliklə, III ixtisas qrupu üzrə ən yüksək nəticə 687.3 baldır. Məlumat üçün qeyd edək ki, imtahanın I mərhələsində maksimal olaraq 300, II mərhələsində isə 400 bal toplamaq mümkündür. Müsabiqə hər iki mərhələdə toplanılan balların cəminə görə aparılır.
Bu dəfə diqqəti çəkən məqam odur ki, ümumilikdə imtahan verən 42 mindən çox abituryentdən heç biri maksimal nəticə olan 700 balı toplaya bilməyib. Üstəlik, əvvəlki illərlə müqayisədə hər iki qrup üzrə yüksək bal toplayanların sayı azalıb.
Maraqlıdır, göstəricilərin belə aşağı olmasının kökündə nə dayanır? Səbəb nə ilə bağlıdır?
“Ona görə də nəticələr belə çox aşağı olur”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən təhsil sahəsi üzrə ekspert Elşən Qafarov bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Pandemiya və ondan sonrakı dövrdə maksimal bal toplayanların sayında azalmalar müşahidə edilir. Hətta buna qədər, xüsusən də yeni kurikulumlardan sonrakı dövrdə maksimal bal toplayanların sayında azalma müşahidə olunur. Bu azalma 2018-2019-cu tədris ilindən sonrakı dövrdür. Pandemiya səbəbindən maksimal bal toplayanların sayı ümumiyyətlə azaldı. Biz hələ bunun fəsadlarını təhsildə bundan sonra hiss edəcəyik. Ümumilikdə, təhhsilin səviyyəsi maksimal bal toplayanların sayı ilə ölçülməməlidir. Bu gün dünyada təhsilin səviyyəsini ölçən meyarlar var. Burda təkcə abituryentlərin hazırlıq səviyyəsi deyil, eyni zamanda burada müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsi, təhsil proqramları, informasiya resursları var və s. O cümlədən, maddi-texniki baza və infrastruktur. Uzun illərdir ki, bizdə təhsilin səviyyəsi, yalnız abituryentlərin hazırlıq səviyyəsi ilə ölçüldüyü üçün, bu da repititerloğun geniş yayılmasına şərait yaradır. Biz daha çox bal toplayanların sayı ilə müqayisə aparırıq. O 42 min abituryentin neçə faizinin keçid faizini topaya bildiyini müqayisə edib müzakirə etsək, təhsilin vəziyyəti ilə bağlı daha optimal müzakirələr apara bilərik. Ümumilikdə, məzunların belə aşağı nəticə göstərməsi heç də real vəziyyəti əks etdirmir. Məsələ ondadır ki, DİM-lə Təhsil Nazirliyi arasında uzun müddətdir bir soyuq müharibə var. Dövlətin təhsil siyasətini həyata keçirən orqan Təhsil Nazirliyidir. Bu nazirlik dövlət proqramlarına uyğun olaraq təhsil proqramlarını təsdiq edir. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, uzun illərdir DİM-in də öz proqramı, vəsaitləri var. Nəticədə hazırlıq kurslarının sayı günü-gündən artmaqdadır. Bu da təhsilə və dövlətin təhsil müəssisələrinə etimadı, inamı azaldır. Başqa bir tərəfdən valideyinlərin sosial durumuna ciddi təsir göstərir. O üzdən, imtahanlarda uğur qazananlar əsasən repititor yanına gedən şəxslərdir”.
E.Qafarovun fikrincə, vəziyyətdən çıxmaq üçün DİM-dən test, vəsait, fərdi proqramlar hazırlamaq səlahiyyəti alınmalıdır: “DİM imtahanları keçirən texniki bir quruma çevrilməlidir. Ya Prezident Adminstrasiyası nəzdində, ya Nazirlər Kabineti yanında ölkədə testologiya mərkəzi yaradılmalıdır. Mərkəz də şagirdlərin real bilik və bacarıqlarına uyğun testlər hazırlayacaq. Müəyyən monitorinqlər aparmaqla şagirdlərin bilik səviyyəsini müəyyən etmək olar. Çünki hazırda DİM-in hazırladığı suallar, imtahan verənlərin bilik və bacarıqlarına uyğun deyil. Ona görə də nəticələr belə çox aşağı olur”.
Bir sözlə, ekspert hesab edir ki, imtahan sistemində bir sıra yeniliklər edilməlidr.
Vidadi ORDAHALLI
