“Ölkədə süni formada dərmanların qiyməti qaldırılır”. Bunu “Azərbaycan Respublikasının 2021-ci il dövlət büdcəsinin icrası” ilə bağlı Qanun layihəsinin Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında müzakirəsi zamanı deputat Rüfət Quliyev deyib.
“Ölkəyə dərman gətirənlər 1 qramlıq dərmanları yavaş-yavaş sıradan çıxarırlar. Bundan sonra ölkəyə eyni qiymətə həmin dərmanın 0,5 qramlığı gətirilir. Onu istifadə edən xəstə məcbur olur ki, həmin qiymətə o dərmandan ikisini alsın”, - deyə R.Quliyev bildirib.
Millət vəkili olduqca ciddi bir problemi gündəmə gətirib dərman işbazlarını ifşa edir.
Dərmanların süni qiymət artımı ilə necə mübarizə aparılmalıdır ki, işbazların meydanı daralsın?
“Bu cür sui-istifadə hallarına yol verən dərman şirkətləri tənbeh olunmalıdır...”
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin rəhbəri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, dərmanların qiymətlərinin süni, yaxud təbii şəkildə artması, keyfiyyətinin aşağı düşməsi, bir qramlıq əvəzinə eyni qiymətə yarım qramlıq dərmanların satılması və sair neqativ halların aradan qaldırılması üçün bazarda mütləq rəqabət mühiti yaradılmalıdır. “Hökumət çalışmalıdır ki, bir-birindən asılı olmayan müxtəlif şirkətlər bazara dərman gətirsinlər. Bu dərmanların satışı ilə məşğul olan insanlar, dərman gətirən firmalar arasında rəqabətlilik mühiti yaransın. Onlar bir-birilə rəqabət aparsın. Deputat Rüfət Quliyevin açıqlamasından sonra bu üsuldan istifadə edən şirkətə qarşı onun rəqibləri hücuma başlayacaq. Yəni onlar deyəcəklər ki, filan firma filan dərmanı yarım qram gətirib bir qramın qiymətinə satır, amma biz bir qramlıq satırıq, həm də qiyməti bir manat aşağıdır. Bu cür problemləri bazar iqtisadiyyatında rəqabət mühiti həll edir. Rəqabət mühiti elə bir mexanizmdir ki, həm sahibkları gətirdiyi dərmanların keyfiyyətini yüksəltməyə, həm də qiyməti aşağı salmağa məcbur edir. Artıq sahibkar rəqabət mühiti olan bazarda qiymətləri qaldırarsa bazardan çıxacaq, bunun qorxusundan da qiymətləri qaldırmayacaq. Yaxud keyfiyyəti aşağı salsa yenə də rəqiblər onu bununla vuracaq, onu ya bazardan çıxaracaqlar, ya da satışın həcmini azaldacaqlar. Bu belə. Amma çox təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda bu mühit yoxdur. Onu hələ yaratmaq istəmirlər. İndiki şəraitdə hökumətin əlində yalnız inzibati nəzarət sistemidir. Bunu iki formada edirlər. O dərmanların idxalına icazə verən qurum var. Həmin qurum Səhiyyə Nazirliyinin tərkibindədir”.
O hesab edir ki, Səhiyyə Nazirliyi dərmanların idxalına icazə verərkən rəqabət mühiti olmadığına görə nazirlik bu məsələlərə də nəzarət etməlidir: “Səhiyyə Nazirliyi sahibkarlardan hesabat tələb etməlidir ki, filan dərman dünya bazarında bir qramlıq şəkilində satılır, siz niyə normaları pozub onu yarım qramlıq qablaşdırmada gətirirsiniz. Yaxud o dərmanların qiymətinin Tarif Şurası tərəfindən Səhiyyə Nazirliyi ilə birgə müəyyənləşdirilməsi prosesi gedir. Bilirsiz ki, dərman preparatlarının qiymətinə Azərbaycan hökuməti Tarif Şurası vasitəsilə nəzarət edir. Bu qiymətləndirmə zamanı yenə də nəzarət edilməlidir ki, neqativ hallara yol verilməsin. Bu cür sui-istifadə hallarına yol verən dərman şirkətləri tənbeh olunmalıdır ki, hökumətdən ehtiyat etsinlər. Yəni rəqibləri yoxdur, heç olmasa hökumətdən çəkinib bu yoldan əl çəksinlər”.
A.Nəsirlinin sözlərinə görə, bu məsələ də o qədər effektiv, səmərəli üsul deyil, amma elə böyük səmərəli üsul olmasa da, Azərbaycan hökumətinin əlindəki rıçaq bundan ibarətdir, ancaq nəzarət edə bilər: “Bu da çətin məsələdir. Görün ölkədə nə qədər dərman gətirən şirkət var. Gəlin etiraf edək, elə şirkətlər var ki, heç bir dövlət qurumuna əhəmiyyət vermir. Bu şəraitdə dərman bazarını tənzimləmək çox ciddi problem yaradır”.
İradə SARIYEVA
