Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqı (JuHİ) Azərbaycanda jurnalistlər arasında koronavirusa yoluxma halları ilə bağlı monitorinq aparıb. JuHİ-dən verilən məlumata görə, monitorinqin nəticələrinə görə, pandemiya başlayandan bugünə qədər Azərbaycanda 291 jurnalist COVID-19-a yoluxub, 12 nəfər həmkarımız isə həyatını itirib.
JuHİ sədri Müşfiq Ələsgərlinin sözlərinə görə, yoluxanlardan 178 nəfəri birinci mərhələnin, 57 nəfəri 2-ci dalğanın, 56 nəfəri isə son mərhələnin dövrünə təsadüf edir. O bildirib ki, dünyasını dəyişənlərdən 10 nəfəri 1-ci və 2-ci mərhələdə, 2 nəfəri isə son mərhələdə həyatını itirib. Qeyd olunub ki, “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” publik hüquqi şəxs (TƏBİB) ilə Azərbaycan Mətbuat Şurası arasında əldə edilmiş razılığa əsasən, 2021-ci ilin aprel ayından etibarən kütləvi informasiya vasitələrində çalışanların vaksinasiyası həyata keçirilir. Proqram çərçivəsində indiyədək təqribən 70 redaksiyadan 1100 (bir min yüz) nəfərədək KİV işçisi vaksinasiya olunub.
M.Ələsgərli deyib ki, indiyədək 1-ci doza vaksin almış və sonradan yoluxmuş KİV işçilərinin sayı 3 nəfər, 2-ci doza vaksin almış və yoluxmuş şəxslərin sayı isə 2 nəfərdir. Onlar xəstəlik dövrünü bitirərək fəaliyyətlərini bərpa ediblər. Hər 2 doza vaksini almış KİV işçiləri arasında həyatını itirmə faktı qeydə alınmayıb.
Hər halda, 12 həmkarımızın koronovirusdan ölkməsi ciddi rəqəmdir. Bəllidir ki, bir çox redaksiyaların əməkdaşları vaksinasiyanın hər iki mərhələsini keçdi. Bəzi redaksiya rəhbərləri, hətta işçilərin daha çox yoluxmaması üçün evdən işləməsini təmin etdi. Müşahidələr göstərir ki, həmin redaksiyalarda nəinki ölüm faktına, heç yoluxmaya belə rast gəlinmir. Koronovirusdan qorunmaqda jurnalistlərin və redaksiyaların məsuliyyət amili hansı rola malikdir?
Əməkdar jurnalist, media eksperti Azər Həsərət “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, jurnalistlərin yoluxması yalnız Azərbaycanda baş vermir: “Dünyanın müxtəlif şəhərlərində, hətta jurnalistlərin kütləvi yoluxması faktları da aşkarlanıb. Beynəlxalq təşkilatların hesablamalarına görə, 1500-dən artıq jurnalist bu xəstəliyə yoluxub. 300-dən artıq jurnalistin ölüm faktı var. Bütün bunlar göstərir ki, problem yalnız Azərbaycana aid deyil. Bizə gəldikdə, razıyam ki, bəzən məsuliyyətsizlik edənlər olur. Qaydalara yüksək səviyyədə əməl edən redaksiyalar və əməkdaşlar var. Ancaq koronavirusa yalnız redaksiyada yoluxulmur axı. Biz jurnalistlər çox vaxt görüşlərdə oluruq. Bəzən işimizlə bağlı belə təmaslar zəruri olur, yayına bilmirik. Jurnalistlər yoluxma risqindən müdafiə olunmaq baxımından zəif təbəqə sayılır. İşimizi görmək üçün məcburuq ki, hətta ağlımza belə gəlməyən adamlarla təmasda olaq. Bəzən jurnalistlərimiz gedib COVİD-lə bağlı ixtisaslaşan xəstəxanalardan reportajlar hazırlayır. Bu da yoluxma risqini artırır. Yalnız jurnalistlər deyil, bütün cəmiyyət əl-ələ verib, bu mərəzdən can qurtarmağa çalışmalıdır”.
Ekspertin sözlərinə görə, 2020-ci ilin martından bugünə qədər Hindistanda COVID-19-dan ölən jurnalistlərin rəsmi sayı 246 olsa da, bu rəqəmin 400-dən artıq olduğu ehtimalı var. Çünki bir sıra hallarda bununla bağlı rəsmi məlumat verilmir: ”Hindistandan sonra ən çox jurnalistin öldüyü ölkə Braziliyadır: 239. Daha sonra 163 rəqəmilə Peru, 112 ilə Meksika gəlir. Kolumbiyada 65, İtaliyada 58, Banqladeşdə 53, ABŞ-da 49, İranda 32 jurnalist COVID-19 üzündən dünyasını dəyişib. Bölgələr üzrə rəqəmlərə gəlincə, Latın Amerikası 795 jurnalist ölümü ilə acı siyahıya başçılıq edir. Asiyada 406, Avropada 192, Afrikada 57 və Quzey Amerikada 51 jurnalist COVID-19-un qurbanı kimi qeydə alınıb. Bu rəqəmlər gerçəkliyi tam əks etdirmir. Çünki bir çox ölkələrdə bir sıra hallarda jurnalistlərin də COVID-19 üzündən dünyasını dəyişməsi halları tam olaraq açıqlanmır. Əlavə edək ki, jurnalistlərin COVID-19-dan qorunması üçün dövlət qayğısının yüksək olduğu ölkələr sırasında Azərbaycan da var. Burada Mətbuat Şurasının təşəbbüsü ilə jurnalistlər üçün bir neçə dəfə peyvəndləmə kampaniyası təşkil edilib və nəticədə yüzlərlə media təmsilçisi peyvəndlənib”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
