Azərbaycanda ömürlük məhkumların sayı azalır. 2020-ci ildə belə məhbusların sayı 282 nəfər idisə, hazırda Azərbaycanda 273 nəfər ömürlük azadlıqdan məhrum edilmiş şəxs var.
Bundan başqa, 2013-cü ildə ölkədə 15 nəfər ömürlük azadlıqdan məhrum edilibdisə, sonra bu cəzaların verilməsi halları azalmağa başlayıb. 2014-cü ildə bu rəqəm 13-ə, 2015-ci ildə isə daha da azalaraq 4-ə enib. 2016-cı ildə ömürlük azadlıqdan məhrum edilənlərin sayı 10-a qalxsa da, 2017-ci ildə onların sayı yenidən azalaraq 5-ə enib. 2018-ci ildə 8 nəfər ömürlük həbs cəzasına məhkum edilsə də, 2019-cu ildə yenidən azalaraq 7-yə düşüb. Ötən il də azadlıqdan ömürlük məhrum edilənlərin sayı 7 olub.
Belə görünür ki, ölkədə ömürlük məhkumların həm sayı azalır, həm də bu cəzanın verilməsində artım müşahidə edilmir. Ümumən bunu hüquq müdafiəçiləri necə dəyərləndirirlər?
“Ömürlük həbs cəzasına məhkum olunan şəxslərin müəyyən müddətdən sonra müraciət etmək hüququ yaranır”
Məsələyə münasibət bildirən hüquq müdafiəçisi Səadət Bənənyarlı buna müsbət prizmadan yanaşdı. O cümlədən, o bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bunun bir səbəbi onunla əlaqədardır ki, Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə cəzaların bir qismi yüngülləşdirildi. Məhkəmə sahəsində aparılan islahatlar çərçivəsində verilən bir sıra fərman və sərəncamlar buna öz müsbət təsirini göstərib. Bütün bunlar ömürlük həbs cəzalarının azalmasına öz təsirini göstərir. Digər tərəfdən, ömürlük həbs cəzasına məhkum olunan şəxslərin müəyyən müddətdən sonra müraciət etmək hüququ yaranır. Nəticədə bu hüquqdan istifadə edən bəzi məhkumlar cəzalarının yüngülləşdirilməsi ilə bağlı müraciət edirlər. Onların müraciətlərinə baxılır və uyğun görüldükdə ömürlük həbs digər cəza növü ilə əvəzlənir. Bütün bunlar bu və ya digər şəkildə ömürlük həbs cəzasına məhkum olunanların sayının azalmasına öz təsirini göstərir. Onu da qeyd edim ki, elə cinayətlər var, onu digər cəza ilə əvəzləmək mümkün olur. Elə cinayətlər də var ki, törədilmə dərəcəsi ağır olduğuna görə bu mümkün olmur. Ona görə də törədilən cinayətin xarakterindən çox şey asılıdır”.
Hüquq müdafiəçisi onu da qeyd etdi ki, hər bir ömürlük cəza çəkən məhkumun cəzasını yüngülləşdirmək doğru deyil.
Vidadi ORDAHALLI
