Ölkədə məlum devalvasiyalardan sonra dollarla götürülən kreditlərlə bağlı sözün həqiqi mənasında ciddi problemlər yaranmağa başladı. ABŞ dolları ilə kredit götürən şəxslər bunun ödənilməsində ciddi çətinliklər yaşamağa başladı.
Mərkəzi Bankın məlumatına əsasən, problemli kreditlərin həcmi 1 milyard 620 milyon manatdır və bu, kredit portfelinin təxminən 14 faizini təşkil edir. Özü də ötən zaman ərzində belə kreditlərin artımı iqtisadiyyat üçün də ciddi problemə çevrilmişdi. Nəhayət, həm vətəndaşların üzləşdiyi çətinliklərə, həm də iqtisadiyyatın qarşılaşdığı problemə son qoyuldu. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanda fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında imzaladığı fərman bu xüsusda sosial inqilab xarakteri daşıdı.
Məlum olduğu kimi, fərmanla 2012-ci ildən bəri ABŞ dolları ilə götürülən, məbləği 10 min dollaradək olan kreditlərin devalvasiyada artan hissəsini dövlət ödəyəcək. Bu isə on minlərlə vətəndaşımız üçün böyük dəstəkdir. Bu da onu göstərir ki, dövlət başçısı köklü sosial islahatlar, vətəndaşların sosial rifah səviyyəsinin artırılaraq maddi durumunun yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş genişmiqyaslı proqram çərçivəsində həqiqətən də inqilabi sərəncam imzalayıb. Bununla ölkədə problemli kreditlər məsələsi əsaslı surətdə həllini tapır. Azərbaycan bu xüsusda həm də dünya miqyasında bir nümunə yaradıb. Ən azı o baxımdan ki, dünyanın bir çox ölkəsində problemli kreditlər məsələsinin həlli üçün təşəbbüslər olsa da, hansısa real addımlar atılmayıb. Yaxud da bir sıra ölkələrdə güzəştlər heç də Azərbaycandakı qədər yüksək olmayıb. Məsələn, qonşu Rusiyada ödəmə müddətinin uzadılması, faizlərdə güzəştin tətbiq edilməsi, eyni zamanda aylıq ödəniş məbləğlərinin aşağı salınması nəzərdə tutulur. Halbuki, Azərbaycanda devalvasiya nəticəsində yaranan əlavə xərcləri dövlət özü ödəyir. Vətəndaşların 10 000 dollara qədər kreditlərinə görə hesablanmış bütün faiz borcları silinir. Rusiyada isə sadəcə bu faizlər müəyyən qədər aşağı salınıb. Yəni Azərbaycan ortaya daha mükəmməl nümunə qoyur.
Digər tərəfdən, güzəştlər faktiki olaraq heç bir ayrıseçkilik olmadan xarici valyutada olan kreditlərə tətbiq olunacaq. Beləliklə, qeyd edilənlər vətəndaşların bu günə qədər üzləşdiyi problemin aradan qaldırılmasına gətirib çıxaracaq. O da faktdır ki, bu fərman kifayət qədər vətəndaşların rahatlamasına, həmçinin müəyyən qədər təşəbbüskarlığın artmasına gətirib çıxaracaq. Bu, eyni zamanda, onların rifah halına da müsbət təsir göstərəcək. Çünki bir sıra vətəndaşlar var idi ki, həqiqətən də kreditləri ödəməkdə çətinlik çəkirdi. Amma artıq bunlara son qoyulur. İlham Əliyevin mükəmməl islahatlar paketi sosial müdafiə sistemində əhatəliliyin və səmərəliliyin artırılmasına gətirib çıxarır.
Tahir TAĞIYEV
