İlham Şaban: “Azərbaycan qazının Avropa bazarına çıxmasından sonra regionun enerji bazarında köklü dəyişikliklər olacaq”
Avropa Komissiyasının büdcə və kadr siyasəti üzrə komissarı Günter Ottingerin sözlərinə görə, Azərbaycan qazının Avropaya nəqli üçün nəzərdə tutulan “Cənub Qaz Dəhlizi” Aİ üçün oyun dəyişdiricidir.
Onun fikrincə, 2020-ci ilə qədər Xəzər dənizindən Avropaya ilk dəfə qaz tədarük ediləcək: “Bu mənada, bu layihə yeni bir təchizat marşrutu açacaq və Avropa İttifaqına Enerji Təhlükəsizliyi Strategiyasına uyğun olaraq öz qaz qaynaqlarını diversifikasiya etməyə kömək edəcək”.
Avropa komissarı qeyd edib ki, “Cənub Qaz Dəhlizi”nin mövcud potensialı texniki cəhətdən gələcəkdə genişləndirilə bilər ki, bu da Aİ-yə Xəzər regionundan əlavə qaz tədarükünə imkan verəcək.
Bundan başqa, Ottinger əlavə edib ki, Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın gələcəyi çox müsbətdir: “CQD” Azərbaycanla Aİ arasında sıx əlaqədədir. Azərbaycan və Aİ artıq tərəfdaşlıq prioritetləri barədə razılığa gəliblər və bu prioritetlər önümüzdəki illərdə birgə həyata keçirməyi planlaşdırdığımız bir fəaliyyət proqramıdır. Bu siyahıya enerji əməkdaşlığı da daxildir”.
Avropa komissarının sözlərinə görə, Azərbaycan “CQD” layihəsində aparıcı rol oynayır və ARDNŞ bu layihədə, həm də kənarda da olduqca aktivdir.
Qeyd edək ki, “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi Aİ üçün prioritetlərdən biridir və 10 milyard kubmetr Azərbaycan qazını Xəzər dənizindən Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya nəql etməyi nəzərdə tutur.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, Ottingerin “Cənub Qaz Dəhlizi" Avropa İttifaqı üçün oyun dəyişdiricidir” fikri nə deməkdir?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şabanın fikrincə, Ottinger bununla qaz təchizatı mənbələrinin şaxələndiriləcəyinə eyham vurub: “Məsələ ondadır ki, Azərbaycan qazının Avropaya çıxarılması bir reallıqdır və bunu kimsə dana bilməz. Artıq məlumat yayılıb ki, fevralın 1-nə qədər TAP boru kəməri üzrə tikinti işlərinin 85 faizi yerinə yetirilib. Bu ilin ortasına işlər tam yekunlaşacaq və ondan sonra layihənin snaq işlərinə start veriləcək. 2020-ci ilədək Azərbaycan qazı Avropa bazarına çıxarılacaq və satışa başlanacaq. Ona görə də Azərbaycan qazının Avropa bazarına çıxmasından sonra regionun enerji bazarında köklü dəyişikliklər olacaq. Məsələn, Bolqarıstanla Yunanıstan, bu minvalla, digər mənbələrdən enerji asılılıqlarını azaldacaqlar. İtaliya kimi böyük iqtisadiyyata malik olan ölkə qaza olan tələbatının 10 faizini Azərbaycan hesabına təmin edəcək. Bu o deməkdir ki, sözügedən ölkələr öz qaz bazarını diversifikasiya edərək digər mənbələrdən asılılıqları azalacaq. Sonrakı mərhələlərdə Azərbaycan Avropa bazarına daha çox qaz çıxaracaq”.
Vidadi ORDAHALLI
