Faiq Ələkbərli:“Biz genosid qurbanı olan bu insanların taleyini gündəmə gətirməklə həm dünya ictimaiyyətini bu faktdan xəbərdar etmiş, həm də...”
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi, Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının sədri general-polkovnik Əli Nağıyev Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının (DK) təşkilatçılığı ilə keçirilən “İtkin düşmüş şəxslər probleminin həllində etimadın gücləndirilməsi və effektiv mexanizmlərin inkişaf etdirilməsi” mövzusunda Bakı Dialoqu formatında IV beynəlxalq konfrans çıxışı zamanı deyib. Ki, Dövlət Komissiyası 2025-ci ilin fevralından Ermənistanın aidiyyəti komissiyası ilə birbaşa təmaslar qurub, görüşlər və məlumat mübadiləsi aparıb: “Müxtəlif mənbələr və şahid ifadələri əsasında Birinci Qarabağ müharibəsində əsir və girov götürülərək beynəlxalq təşkilatlardan gizli saxlanılmış 834 vətəndaşımızın siyahısını, o cümlədən 104 nəfər barədə ətraflı məlumatı qarşı tərəfə təqdim etmişik.
Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin rəsmi qeydiyyata aldığı 54 vətəndaşımız haqqında da məlumat vermişik. Onlardan 17 nəfərin meyiti qaytarılıb. Saxlanma yerlərində öldüyü bildirilən 33 nəfərin meyiti qaytarılmayıb, 4 nəfərin taleyi isə açıqlanmayıb. Bu ailələr hələ də cavab gözləyirlər”.
Əli Nağıyevin vurğuladığı 834 nəfır genosid qurbanı sayıla bilərmi?
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Əli Nağıyevin qeyd etdiyi 834 nəfər soyqırımı (genosid) qurbanıdırlar. Onlar Birinci Qarabağ müharibəsində Ermənistan tərəfindən əsir və girov götürülərək beynəlxalq təşkilatlardan gizlədilmiş şəxslərdir ki, onların taleyi haqda heç bir məlumat yoxdur.
Müxtəlif mənbələr və şahid ifadələrinə əsasən tərtib edilən bu 834 nəfərlik siyahı (o cümlədən onlardan 104 nəfəri barədə ətraflı məlumat) onların taleyinin aydınlaşdırılması üçün rəsmi olaraq Ermənistan tərəfinə təqdim edilib.
Beynəlxalq hüquqa görə əsir və girovların gizlədilməsi, işgəncələrə məruz qalması və taleyi barədə məlumatların ört-basdır edilməsi hərbi cinayət və beynəlxalq humanitar hüququn kobud pozuntusu hesab olunur. Bu şəxslərin taleyinin tam aydınlaşmamasına və hüquqi qiymət verilməməsinə baxmayaraq onlar birbaşa genosid qurbanlarıdır.
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitunun şöbə müdiri Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Ermənistanın təcavüzü nəticəsində əziyyət çəkən, hazırda taleyi nəməlum qalan vətəndaşlarımız şəksiz soyqırım qurbanlarıdır. “Vətəndaşlarımız yalnız Xocalı faciəsi zamanı soyqırıma məruz qalmayıb, erməni vəhşiliyinə tuş gələn hər bir insanımız soyqırım qurbanıdır. 834 vətəndaşımız haqda heç bir məlumat yoxdur. Onların hansı işgəncələrə məruz qaldığı məlumdur. Natiq Qasımov da daxil olmaqla o vətəndaşlarımızın hamısı genosidə məruz qalıblar. Biz bu məsələ ilə bağlı lazımı tədbirləri görməliyik. Bu mənada Əli Nağıyevin bu istiqamətdə atdığı addımlar və müvafiq göstərişlər verməsi təqdirəlayiqdir. Hər bir insanımızın qiymətini özümüz verməliyik, düşmənimizdən də tələb etməliyik ki, o şəxslər haqda bizə məlumat versinlər. Hər bir insanımızın taleyinə diqqət yetirməklə beynəlxalq aləmə də mesaj ötürmüş oluruq ki, Azərbaycan dövləti hər bir vətəndaşına sahib çıxır. 834 vətəndaşımızın siyahısı artıq təqdim olunub və onlar haqda məlumatlar dəqiqləşməlidir. Onlarla bağlı gizli qalan bütün məsələlər, faktlar aşkarlanmalı və dünya ictimaiyyətinə çatdırılmalıdır.
Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə erməni vandalizminə məruz qalan Azərbaycan vətəndaşları çox böyük əzab-əziyyət çəkiblər”.
F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, bu 834 nəfərin nəməlum taleyi beynəlxalq aləmə çatdırılmalıdır ki, dünya bilsin ki, Xocalıda, Ballıqayada, Qaradağlıda, Kərkicahanda, Ağdabanda və digər yerlərdə nə qədər azərbaycanlı erməni genosidinin qurbanı olub. “Hesab edirəm ki, genosid qurbanı olan 834 nəfər azərbaycanlının taleyinə dünya ictimaiyyəti biganə qalmalı deyil. Çünki burada söhbət təkcə fiziki genosiddən getmir, həm də mənəvi genosiddən gedir ki, bu insanlar olmazın işgəncələrinə məruz qalıblar. Bəlkə onların heç biri həyatda deyil. 30 ildən çoxdur ki, bu insanlar barədə heç bir məlumat yoxdur, onlar haqda informasiyalar beynəlxalq qurumlardan gizlədilib”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, 834 nəfərlə bağlı ayrıca bir xatirə kompleksi də yaradılmalıdır və biz bununla dünya ictimaiyyətinin diqqətini bu faciəli hadisəyə yönəldə bilərik. “Biz genosid qurbanı olan bu insanların taleyini gündəmə gətirməklə həm dünya ictimaiyyətini bu faktdan xəbərdar etmiş, həm də Ermənistanın keçmiş hakimiyyətlərinin cinayətkar mahiyyətini ortaya çıxarmış oluruq. Bu cinayəti onlar törədiblər və buna görə də cavab verməlidirlər”-deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
O, vurğuladı ki, Azərbaycan dövləti öz vətəndaşına sahib çıxır və onun taleyi ilə maraqlanır, bu da beynəlxalq aləmə bir mesaj olmalıdır.
İradə SARIYEVA
