Ermənistan hakimiyyətinin Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı və dəstəklənməsinin vacibliyi haqqında bəyanatı onun Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı praktiki addımları ilə üst-üstə düşmür. Bunu Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova deyib: “Biz erməni məmurlardan Moskvanın tərəfdaş kimi vacibliyi, eləcə də İrəvanın Rusiya ilə münasibətləri inkişaf etdirib dəstəkləmək niyyəti haqqında bəyanatları eşidirik. Lakin biz bu sözlərin hərəkətlər və Avropa İttıfaqına qəbul olmaq barədə birmənalı bəyanat verən erməni rəhbərliyinin addımları ilə uyğun olmadığını görürük”.
Moskva uzun müddətdir Ermənistandan Avrasiya İqtisadi İttifaqında qalacağı və ya Avropa İttifaqına doğru hərəkət edəcəyinə aydınlıq gətirməsini istəyir. Bu fonda Avrasiya İttifaqına üzv dörd ölkə Ermənistanı bununla bağlı dərhal referendum keçirməyə çağırıb. Bununla belə, Nikol Paşinyan və komandası referendum ideyasını qəbul etmir. Onlar bunun mənasız olduğunu, çünki Ermənistanın hələlik AB üzvlüyünə müraciət etmədiyini bildirib. Mariya Zaxarova isə qeyd edir ki, Ermənistanın Avropa standartlarının tətbiqində "yavaşlamaq" niyyəti yoxdur; o, Moskva ilə bağlı təşəbbüsləri gecikdirir və dondurur: "Bizimlə bağlı ciddi təşəbbüslər gecikdirilir və ya dondurulur. Eyni zamanda, bizə deyildi: "Seçkilərdən sonra onların nəzərdən keçirilməsinə qayıdacağıq". Lakin İrəvanda heç kim Avropa standartlarının tətbiqində "yavaşlamaq" niyyətində deyil". Zaxarova əlavə edib ki, İrəvan Qərb paytaxtları ilə müxtəlif memorandumlar və "çərçivə planları" imzalayır, o cümlədən Moskvanın həmişə ənənəvi və etibarlı tərəfdaş olduğu sahələrdə əməkdaşlıq haqqında: "Hətta seçki günündən əvvəl Qərb ölkələri ilə strateji tərəfdaşlıq haqqında imzalanmış bəyannamələrin bütöv bir "paradı" baş tutub. Rusiyanın məğlubiyyətini arzulayan dövlətlər belə ölkəmizə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edirlər". Zaxarovanın sözlərinə görə, Ermənistan hakimiyyətinin Rusiya ilə əlaqələrin qorunması və inkişaf etdirilməsinin vacibliyi barədə verdiyi açıqlamalar Aİ-yə qoşulmağa çalışan respublika rəhbərliyinin atdığı addımlarla uyğun gəlmir: "Ermənistan rəsmilərindən Moskvanın tərəfdaş kimi əhəmiyyəti və İrəvanın Rusiya ilə münasibətləri qorumaq və inkişaf etdirmək niyyəti barədə açıqlamalar eşidirik. Təəssüf ki, bu sözlərin Aİ-yə qoşulmaq istəyini açıq şəkildə bildirən Ermənistan rəhbərliyinin hərəkətləri və addımları ilə uyğun gəldiyini görmürük". Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi həmçinin bildirib ki, Ermənistan Rusiya ilə münasibətlərə Avropa yoluna doğru yenidən yönəlməsini maliyyələşdirmək üçün taktiki vasitə kimi baxır. Kreml əvvəllər İrəvanın Avropa İttifaqına inteqrasiya istəklərinin onun suveren hüququ olduğunu, lakin Ermənistanın bunu Aİİ ölkələrinin maliyyəsi hesabına edə bilməyəcəyini və etməməli olduğunu bildirib. 9 mayda Rusiya Prezidenti Vladimir Putin mətbuat konfransında bildirib ki, İrəvan "ağıllı boşanma" ehtimalını nəzərə alaraq, Aİ-yə və ya Aİİ-yə qoşulmaq barədə mümkün qədər tez qərar verməlidir. O, bu məsələ ilə bağlı referendum keçirilməsini təklif edib. Paşinyan öz növbəsində 11 mayda jurnalistlərə bildirib ki, Ermənistan Aİİ-nin tamhüquqlu üzvü olaraq qalır və referendum yalnız "obyektiv ehtiyac" olduqda mümkün olacaq. Bundan sonra Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Ermənistanın Aİ standartlarına keçid üzərində işlədiyini və ölkənin, texniki qaydalarda dəyişiklik etməyə başlasa, "Aİİ üçün müəyyən təhdidlər yaradacağını" bildirib. Mayın 29-da Astanada keçirilən Aİİ sammitində üzv dövlətlərin liderləri birgə bəyanat yaydılar və bu bəyanatda digər məsələlərlə yanaşı, Ermənistanda Aİ-yə qoşulmaq və ya Aİİ-də qalmaqla bağlı mümkün qədər tez referendum keçirilməsi tələb olundu. Astanada keçirilən Aİİ sammitindən sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, Ermənistan Aİİ-dən çıxacağı təqdirdə ÜDM-nin 14%-ni itirə bilər.
Tahir TAĞIYEV
