Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Gürcüstandan olan həmkarı Maka Botçorişvili ilə telefon danışığı qarşıdakı dövr ərzində Bakı və İrəvan arasında ticarətin davam edəcəyini göstərir. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) məlumatına görə, tərəflər bölgədə ticarət və kommunikasiya məsələləri barədə müzakirə apararaq bu istiqamətdə səyləri alqışlayıblar.
Bu xüsusda qeyd edilir: “Azərbaycan neft məhsullarının Gürcüstan üzərindən Ermənistana ixracı ilə bağlı tarif məsələsində əldə olunmuş razılığı məmnuniyyətlə qeyd edən nazirlər bu istiqamətdə işlərin davam etdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Nazir Ceyhun Bayramov Gürcüstan rəhbərliyinin operativ qaydada məsələni həll etdiyinə görə qarşı tərəfə təşəkkürünü bildirib”.
Bundan əvvəl Ermənistan iqtisadiyyat naziri Qevorq Papoyan deyib ki, Gürcüstan dəmir yolları vasitəsilə Azərbaycandan Ermənistana yüklərin tranziti üçün ilkin tarif nisbətən yüksəkdir və rəqabətədavamlı deyil, lakin bu məsələ ilə bağlı danışıqlar davam edir: “Bir tərəfdə Gürcüstan dəmiryol şirkəti, digər tərəfdə isə taxıl və ya benzin idxal edən şirkətlər var. Təbii ki, onlar danışıqlar aparmalı və ən yaxşı variantı tapmalıdırlar”. Belə fikirlər də səslənirdi ki, Gürcüstan Azərbaycandan Ermənistana yanacaq tranziti üçün əsassız yüksək tarif tələb edib. Daha sonra Tiflis neft məhsullarının ilk partiyasının Gürcüstan tərəfindən pulsuz çatdırılacağını açıqlayıb. Bu barədə 2025-ci ilin yekunlarına dair hesabatı təqdim edərkən Ceyhun Bayramov da danışıb. Nazirin sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi bu tariflərin mövcud nəqliyyat və bazar şərtlərinə uyğun olmadığını diqqətə çatdırıb. Qısa müddət ərzində Gürcüstan rəhbərliyi məsələni nəzərdən keçirib və operativ müdaxilə nəticəsində vəziyyət tamamilə dəyişib: “Nəticədə tariflər şəffaflıq prinsipi əsasında, bazar və praktiki şərtlərə uyğun şəkildə şirkətlər arasında razılaşdırılıb və müvafiq müqavilə əldə olunub”. Xatırladaq ki, dekabrın ortalarında Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Ermənistana 1220 ton Aİ-95 markalı benzin çatdırıb. Yanacaq ixracı barədə razılaşma noyabrın 28-də Qəbələdə əldə olunub. Həmin gün Azərbaycan baş nazirinin müavini Şahin Mustafayev ermənistanlı həmkarı ilə Mher Qriqoryanla görüşmüşdü. Hazırda Ermənistan yanacağının 60 faizindən çoxunu Rusiyadan idxal edir, qalanı isə İran, Rumıniya, Malta və Türkiyədən gəlir. Amma Azərbaycanın payının da artması gözlənilir. Ermənistanda isə revanşistlərin Azərbaycan benzinini boykot etmək çağırışları uğursuz olub. Ermənistan mediası bir neçə gün öncə bazara çıxarılan Azərbaycan benzininin sürətlə satıldığı haqda məlumat yayıb. Məlumata görə, Azərbaycan benzini daha münasib və keyfiyyəti yanacaq kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan benzininin sürətlə satılması erməni revanşistləri məyus edib. İranşünas, Azərbaycana qarşı çağırışları ilə tanınan Vardan Voksanyan təəssüflə yazır ki, bu mənzərə utancvericidir: “Azərbaycan benzininin sürətlə satılması narahatlıq yaradır. Bu benzin digərləri ilə müqayisədə 90 dram daha ucuzdur. Bu, o qədər də əhəmiyyətli fərq olmasa da, sürücülər kütləvi şəkildə Azərbaycan benzini alırlar. Bu həm də sosial deqradasiyanın və istehlakçılığın “milli şərəf və ləyaqət” üzərində qələbəsinin göstəricisidir”.
Həmçinin Azərbaycan benzinin satışını həyata keçirən şirkətlərdən biri olan “Mega Trade” də bunu konkret rəqəmlərlə təsdiq edir. Şirkət ona məxsus “Run Oil” yanacaqdoldurma məntəqələrində tariflərin endirilməsi səbəbindən benzin satışlarının kəskin şəkildə artdığını bildirir. Burada bir litr Azərbaycan premium benzini 520 drama deyil, 430 drama satılır. “Mega Trade” şirkətinin direktoru Karen Hayriyan paytaxt İrəvan da daxil olmaqla Ermənistanın müxtəlif bölgələrindəki bütün “Run Oil” yanacaqdoldurma məntəqələrində Azərbaycan benzininin satışının həyata keçirildiyini qeyd edir: “Satış həcmlərinin əvvəlki ilə müqayisədə artıq dörd dəfə artdığını təsdiqləyə bilərəm. Gözlənildiyi kimi, məhsulun mənşəyi nəyəsə həlledici təsir göstərmir”. İqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan da əmindir ki, benzinin Azərbaycan mənşəli olması satışa maneə ola bilməz. Papoyan vurğulayır ki, elə türk brendləri Ermənistanda bazarda ən çox satılan geyim mağazaları arasında lider mövqe tutur. Azərbaycan faktorunun benzin idxal edən hanısa bir şirkətə zərər verməsinin mümkünlüyü barədə suala o, belə cavab verib: “Bu mümkün deyil. 3 nəfər Azərbaycan benzininin əleyhinə yazır, 300 nəfər 90 dram daha ucuz benzin almağa gedir”. Digər tərəfdən erməni biznes dairələri də Azərbaycanla ticarətdə maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Baş nazir Nikol Paşinyan yaxın gələcəkdə Ermənistandan Azərbaycana ixracın olacağını istisna etmir: “Baş verənlərin miqyasını qiymətləndirmək çox vacibdir və mən göstərmək istəyirəm, göstərirəm, bəyan edirəm ki, sülh reallıqdır. Və bu reallığın konkret ifadə formaları var. Ümid edirəm ki, yaxın gələcəkdə Ermənistan və Azərbaycan arasında ikitərəfli ticarət fenomeni olacaq. İndi Azərbaycandan Ermənistana idxal var. Ümid edirəm ki, Ermənistandan Azərbaycana ixrac da olacaq”. Bəs Ermənistan Azərbaycana nə ixrac edə bilər? İqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan iddia edir ki, bu cür məhsullar var: “Kənd təsərrüfatı məhsulları, alüminium folqa, qızıl-zinət əşyaları, ferromolibden, mürəbbələr və sair. Yəni, biz Azərbaycanın idxalına, ixracımıza baxdıq, düşünürük ki, Azərbaycan bazarının ehtiyac duyduğu məhsullar var və əgər biznes icmamız rəqabətli qiymət təklif edə bilirsə, düşünürəm ki, Azərbaycan tərəfi bundan imtina etməyəcək”.
Ramil QULİYEV
