Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla Erməni Apostol Kilsəsinin rəhbərliyi arasında qarşıdurma yeni səviyyəyə çatıb. Hökumət başçısı Erməni Apostol Kilsəsinin ali rəhbərliyinin bəzi üzvlərinin dəstəyini qazanıb və bununla da kilsənin idarəçiliyini iflic edib.
Buna Eçmiədzin kanserinin rəhbəri Arşak Xaçatryanla bağlı kompromatların dərci səbəb olub.
Ermənistan İstintaq Komitəsi Xaçatryanın dayısının arvadı ilə cinsi əlaqədə olduğu iddia edilən videoyazının həqiqiliyini təsdiqləyib. Qeyd edək ki, Paşinyan hələ may ayında belə ittihamedici sübutların olduğunu açıqlamışdı. O zaman bir çoxları baş nazirin səhifəsinin pis niyyətlilər tərəfindən sındırıldığına inanırdılar, lakin sonrakı hadisələr daha dəhşətli həqiqətləri üzə çıxardı. Xaçatryan israr edir ki, yayımlanan video yalandır: “Çoxları mənə tez cavab verməyi və bunu təkzib etməyi məsləhət gördü. Lakin mən bu cür fantaziyaları və böhtanları təkzib etməyə ciddi cəhd göstərə bilmirəm. Hesab edirəm ki, onlara məhəl qoymamaq daha doğrudur”. Katolikos II Qaregin Xaçatryana güvənir. Bununla belə, onun başqa seçimi yoxdur. Son 6 ay ərzində Paşinyan Erməni Apostol Kilsəsinin rəhbərini daim tənqid edir, onu istefaya çağırır. Bundan başqa, oktyabr ayında katolikosun qardaşı oğlu yepiskop Mkrtiç Proşyan seçki prosesinə müdaxilə ittihamı ilə həbs edilib və digər keşişlər onu zina etməkdə ittiham ediblər. II Qaregin Xaçatryanı dəstəklədikdən sonra altı arxiyepiskop və dörd yepiskop Paşinyanla görüşüb. Onlar təkcə İstintaq Komitəsinin rəyi ilə razılaşmayıblar, həm də katolikosu istefaya çağırıblar. Onlar bəyan ediblər ki, Eçmiədzinin hazırkı kursu qanunsuz, təhlükəli, zərərli, dağıdıcıdır və davam edə bilməz. Bundan əlavə, Erməni Apostol Kilsəsinin nümayəndələri Konstantinopol və Qüds Patriarxlarına, həmçinin “ruhanilərə, dövlət orqanlarına və Vətən rəhbərlərinə” Birinci Milli Kilsə Şurasının çağırılması və Erməni Apostol Kilsəsinin nizamnaməsinin qəbul edilməsi xahişi ilə müraciət ediblər. Məsələ ilə bağlı qəbul olunan bəyanatda deyilir: “Biz, bir qrup yepiskop hazırkı vəziyyətdə öz rolumuzu dərk edərək, bu təşəbbüslə erməni kilsəsində islahat aparmağa çalışırıq ki, müqəddəs kilsəmiz Rəbbimiz İsa Məsihin xalqımızın həyatında göstərdiyi əvəzsiz missiyasını bir daha yerinə yetirsin və bu təhlükəli dövrdə doğma dövlətimizin möhkəmlənməsinə öz töhfəsini verə bilsin. Ermənilərin siyasi və dini baxışlarından asılı olmayaraq, Ana Kilsəmiz həqiqətən də Ana ola bilsin və xalqımızın müxtəlif dini strukturlarda iman axtaran, əqidə uğrunda mübarizə aparan övladlarını birləşdirsin”. Baş nazir ailəsinə məxsus “Haykakan Jamanak”da dərc olunan bəyanatda daha sonra deyilir: “Kilsəmizin və xalqımızın sevgisi üçün katolikos II Qareginin vəziyyəti ayıq şəkildə qiymətləndirəcəyini, millətimizi və kilsəmizi lazımsız sarsıntılara sürükləməyəcəyini, könüllü istefaya gedəcəyini və bu yolla yeni seçkilərin təşkilinin mümkün olacağını gözləyirik”. Buna cavab olaraq II Qaregin Eçmiədzində yaşayan Erməni Apostol Kilsəsinin Ali Ruhani Şurasının bütün üzvlərinin iclasını keçirməyə cəhd edib, lakin kvorumu təmin edə bilməyib. Paşinyanı dəstəkləyən keşişlər katolikosun dəvətinə cavab verməyiblər.
II Qareginin tərəfdarları israr edirlər ki, Paşinyan kilsədə islahatlar aparmaq istəmir, onun sükanı arxasına öz adamını qoymaq istəyir. Bununla bağlı Byurakandakı Surb Hovhannes kilsəsinin ruhani keşişi, keşiş Vrtanes Bagalyan bəyan edib ki, hökumətyönlü katolikosa az adam tabe olacaq. Bu arada Paşinyan öz ənənəsinə uyğun olaraq bazar liturgiyasına qatılıb. O, bu dəfə İrəvandakı Surb Sarkis kilsəsində olub. Müxalifət üzvləri baş nazirə müdaxilə etməyə çalışsalar da, polis onların qarşısını alıb. Tədbirdə “Bizim yol” müxalifət hərəkatının koordinatoru Narek Karapetyan da iştirak edib, lakin şahidlərin sözlərinə görə, o, liturgiya boyu pilləkənlərdə ehtiyatla oturub. Eyni zamanda, Karapetyan jurnalistlərə bildirib ki, Paşinyanın Erməni Apostol Kilsəsi daxilində parçalanma yaratmaq cəhdi sübut edir ki, baş nazir Ermənistan əhalisinin əksəriyyətinin dəstəyini saxlamaqla kilsəni dağıda bilməyib: “Erməni xalqı kilsəyə hücumları dəstəkləməyib və hər hansı addım atmaq cəhdləri ancaq daxildən edilir”.
Qafqaz İnstitutunun eksperti Qrant Mikaelyanın fikrincə, Paşinyan kilsə daxilində problemlər uydurmur, mövcud problemlərdən məharətlə istifadə edir: “Ənənəvi olaraq, katolikos ömürlük seçilir. Amma Ermənistanın tarixi həmişə mürəkkəb olub. Xəstəliklər, müharibələr və digər bəlalar uzun müddətdir ki, bir tək adamın kilsədə hakimiyyətə gəlməsinə mane olub, ona görə də Erməni Apostol Kilsəsinin rəhbəri ilə bağlı çoxlu şikayətlər olmayıb. İkinci Qaregin isə 26 ildir hakimiyyətdədir, müxtəlif əlaqələri olub. Bundan başqa, bəziləri də Erməni Apostol Kilsəsinə rəhbərlik etmək istəyirlər. Nəticədə Paşinyan kilsə ilə Ermənistan hökuməti arasında münaqişəni kilsədaxili qarşıdurmaya çevirə bildi və bu qarşıdurmada baş nazir katolikos müxalifətini dəstəkləyir. II Qaregin özünü kifayət qədər çətin vəziyyətə salıb. Ermənistan yepiskoplarının təxminən yarısı açıq şəkildə onun əleyhinə çıxış edib. Bu arada, katolikosun bəzi tərəfdarları həbsdədir. Müxalifət partiyalarına gəlincə, indi onlar üçün kilsədən sui-istifadə etmək daha çətin olacaq”.
Nahid SALAYEV
