Rusiyanın Yekaterinburq şəhərində azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilmiş amansız qətliam təkcə ölkəmizdə yox, bütövlükdə postsovet məkanında ciddi rezonans doğurub. Ekspertlər qeyd edir ki, Rusiya və Azərbaycan arasındakı xoş münasibətlər məqsədli şəkildə şimal qonşumuz tərəfindən pozulur.
Məlum təyyarə qəzasından sonra, eləcə də Azərbaycanın kiber məkanına Rusiyadan hücumlar həyata keçirilməsi və buna paralel olaraq Rusiya dövlət kanallarında bir qrup "ekspertin" Azərbaycana qarşı nifrət dolu ifadələr işlətməsi, böhtanlar səsləndirməsi bütün bunları açıq şəkildə göstərir.
Baş verənlər Ermənistanda da diqqətlə izlənilir. Burada qeyd olunur ki, Rusiya Yekaterinburq şəhərində azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdiklərini eynən onlara qarşı da edə bilər. məsələ ilə bağlı “armenianreport” portal yazır: “Uzun müddətdir ki, sabitlik simasını qoruyub saxlayan Azərbaycan ilə Rusiya Federasiyası arasında münasibətlər sürətlə sistemli böhrana qərq olur. Əgər əvvəllər anlaşılmazlıqlar və diplomatik nöqsanlardan danışırdıqsa, bu gün gündəm ikitərəfli münasibətlərin əvvəlki arxitekturasının tamamilə məhv edilməsidir. Bu gərginliyin əsas katalizatoru Rusiya hakimiyyətinin hərəkətlərində aşkar anti-Azərbaycan meylini nümayiş etdirən silsilə hadisələr oldu. Rusiya silahlı qüvvələrinin günahı üzündən AZAL təyyarəsinin qəzaya uğraması dönüş nöqtəsi oldu. Rusiya rəhbərliyinin, xüsusən də Vladimir Putinin məsələyə lazimi reaksiya verməməsi Azərbaycanda təhqiramiz və nümayişkaranə etinasızlıq kimi qəbul edilib. Bu fonda president İlham Əliyevin mayın 9-da Moskvada keçirilən paradda iştirak etməməsi həyəcanverici siqnal olmalı idisə də, Rusiya rəhbərliyi kursu dəyişmədən davam etdirməyə üstünlük verdi. Hər şey ətalətlə hərəkət edirdi: hər bir xoşagəlməz hərəkətə güzgü cavabı verilirdi. Lakin Yekaterinburqdakı son hadisələr sadəcə gərginliyin yeni mərhələsi deyil, dərin inam böhranının sübutu idi. Yekaterinburqda azərbaycanlıların vəhşicəsinə saxlanması, bunun işgəncələrlə müşayiət olunması, ölüm halları və 25 illik işdə səs-küylü ittihamlar səsləndirilməsi artıq insident deyil. Bu, xüsusi əməliyyatdır. FTX-nin mövcudluğu, zorakılığın miqyası və cinayət işlərinin manipulyasiyası əlaqələndirilmiş hədə-qorxu kampaniyasından xəbər verir. Bakı üçün bu, son damla oldu: səfərlər ləğv edildi, mədəni proqramlar, humanitar əməkdaşlıq məhdudlaşdırıldı. “Hər zamankı kimi iş” artıq mümkün deyil.
Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun iyunun sonuna planlaşdırılan Azərbaycana səfəri ləğv edilib.
Bundan başqa, Azərbaycanda dövlət və özəl müəssisələrin Rusiyanın iştirakı ilə keçirilməsi planlaşdırılan mədəniyyət tədbirləri də ləğv edilib. Bu barədə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin məlumatında deyilir. Ləğv edilən tədbirlərə konsertlər, festivallar, tamaşalar, sərgilər və digər mədəni proqramlar daxildir. Azərbaycanda Rusiya ilə strateji tərəfdaşlığın tamamilə kəsilməsinə çağırışlar səslənir. Bütün bunlar Ermənistanı necə narahat edir? Cavab sadədir - eyni repressiyaları digər diasporlara, o cümlədən erməni diasporuna da tətbiq etmək olar. Yekaterinburq işi göstərir ki, indiki Rusiyada heç kim bundan sığortalanmayıb. Anti-Azərbaycan əhval-ruhiyyəsi sabah anti-islam, o biri gün isə anti-erməni əhval-ruhiyyəsinə çevrilə bilər. Rusiya cəmiyyətinin faşistləşməsi, miqrasiya ritorikasının radikallaşması və “əcnəbilərə” qarşı vintlərin bərkidilməsi fonunda Rusiya Federasiyasındakı erməni diasporu getdikcə daha həssas durma düşür. Bu gün Rusiyadakı qafqazlılar ümumbəşəri “daxili düşməndir”. Ermənilər isə vətəndaşlığından, statusundan, sədaqətindən asılı olmayaraq repressiv maşının növbəti hədəfinə çevrilə bilər. Xüsusən də Moskva ilə İrəvan arasında artan gərginlik şəraitində. Bu fonda Ermənistan hakimiyyətinin ölkə daxilində Rusiyanın beşinci kolonunu aradan qaldırmaq üçün atdığı addımlar xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ermənistan Kremlin maraqları naminə situasiyanın sabitliyini pozmağı planlaşdıran daxili strukturları neytrallaşdırmaqla öz suverenliyini qorumağa hazır olduğunu nümayiş etdirir. Rusiya xüsusi xidmət orqanlarına bağlı qüvvələrin Ermənistanda hazırladığı dövlət çevrilişinə cəhd faktiki olaraq iflasa uğrayıb. Bu, təkcə Moskvanın Ermənistandakı təsirinə zərbə deyil. Bu, geri dönüşü olmayan bir nöqtədir. Cənubi Qafqazda Kremlin hələ də müəyyən təsirini saxladığı yeganə ölkə Gürcüstandır. Amma bu təsir tamamilə Bidzina İvanişvilinin fiquru ilə bağlıdır. Siyasi vəziyyət dəyişən kimi Gürcüstan da Moskvanın orbitindən çıxacaq. Xüsusən də artan ictimai təzyiq və hakimiyyətin rusiyayönlü kursundan narazılıq fonunda. Bəli, yeni reallıq yaranır: Cənubi Qafqaz artıq Rusiyanın təsir ərazisi deyil. Azərbaycan sərt reaksiya nümayiş etdirir. Ermənistan rusiyapərəst agentləri məhv edir. Gürcüstanda anti-Rusiya dalğası yaranır. Qərb isə bu ölkələrə fəal şəkildə alternativ təklif edir. Rusiya regionu kiminsə “xəyanətinə” görə yox, özünün aqressiv, ksenofob və imperialist siyasətinə görə itirir. Moskvanın özü onilliklər boyu tikdiklərini məhv edir. Və belə davam edərsə, tezliklə Cənubi Qafqazda müttəfiqlər, tərəfdaşlar, hətta neytral müşahidəçilər qalmayacaq”.
Nahid SALAYEV
