Ermənistanın davamlı şəkildə pozucu fəaliyyət göstərərək sülh danışıqlarına, eləcə də Azərbaycan və yerli erməni sakinlər arasında təmas və dialoqun inkişafına maneçilik törətməyə çalışması qəbuledilməzdir. Bu barədə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenlə telefon danışığında bildirib.
Qeyd edək ki, iyulun 29-da Blinken prezident İlham Əliyevə zəng edib. Telefon danışığı zamanı Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesi üzrə danışıqlar və bölgədə son vəziyyət müzakirə olunub. Ermənistan tərəfinin atdığı təxribatçı addımların sülh prosesinə maneçilik törətdiyini bildirən dövlət başçısı vurğulayıb ki, Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın suveren ərazisində qanunsuz olaraq qalmaqda davam etməsi bölgədə hərbi gərginlik mənbəyidir. Bununla yanaşı, prezident Ermənistan tərəfinin Laçın dövlət sərhədindən keçid məntəqəsində hərbi təxribat törətməsini, sərhədçilərimizi atəşə tutmasını, qaçaqmalçılığa cəhd edilməsini, icazəsiz yük avtomobillərini Azərbaycana göndərməsini qeyd edib. Eləcə də prezident İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan tərəfinin erməni sakinlərin ehtiyaclarının qarşılanması üçün Ağdam-Xankəndi yolundan istifadə etməklə bağlı təklif irəli sürməsinə və bunun Avropa İttifaqı, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi tərəfindən dəstəklənməsinə baxmayaraq, Ermənistan bütün təkliflərə qarşı çıxıb. Erməni tərəfinin “humanitar vəziyyət” və “blokada” ilə bağlı iddiaları siyasi manipulyasiyadır. Blinken ABŞ-ın Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsi üzrə müzakirələrə davamlı dəstəyini ifadə edərək, Laçın dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsi və digər alternativ yollar vasitəsilə keçidin önəminə, danışıqlardakı müsbət dinamikanın saxlanmasının əhəmiyyətinə toxunub. Beləliklə, Azərbaycan bildirir ki, Qarabağda qalan ermənilər üçün yüklər Ağdam-Xankəndi yolu ilə çatdırıla bilər. ABŞ, Avropa İttifaqı, Rusiya və digərlərinin çağırışlarına baxmayaraq, Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyi qətidir. Qeyd edilən xüsusda “Politico” saytı yazır ki, bu günlərdə Avropa İttifaqının xarici işlər komissarı Jozep Borrel regionda yaranmış humanitar vəziyyətdən narahat olduğunu bəyan edib: “Azərbaycan bildirir ki, Qarabağa lazımi yüklər işğaldan azad edilmiş Ağdamdan keçərək də gətirilə bilər. Bundan başqa, Azərbaycan Borrelin bəyanatından məyusluq ifadə edib və bildirib ki, bu bəyanatın verilməsinə səbəb Ermənistanın yaydığı təbliğat və siyasi manipulyasiyalar olub. Qaarabağdakı separatçılar Azərbaycandan yardım qəbul edilməsi ilə “müstəqilliklərini” itirə biləcəklərindən ehtiyat edirlər. Lakin Azərbaycan prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev deyib ki, beynəlxalq birlik ermənilərin Ağdam marşrutunu qəbul etmələri üçün təzyiq göstərməlidir. Avropa İttifaqı “yavaş-yavaş” tərpəniş göstərir. Borrel Azərbaycanı Laçın yolunu bağlı saxlamaqla Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsini hökmünü pozmaqda ittiham edib. O əlavə edib ki, Ağdam marşrutu Laçın dəhlizinə alternativ ola bilməz. Öz növbəsində, Bakı Borreli Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hökmünü açıq-aşkar təhrif etməkdə günahlandırıb. Avropa İttifaqının Azərbaycanda iqtisadi maraqları var və Brüssel Bakı ilə qaz təchizatının iki dəfə artırılmasına dair saziş imzalayıb. Avropa Parlamentinin müdafiə komitəsinin sədri Natali Luazö deyib ki, Aİ yalnız “narahatlıq” ifadə etməklə kifayətlənməməli, Azərbaycan rəsmiləri üzərinə “hədəfli sanksiyalar” qoymalıdır. Brüsselin Xarici Fəaliyyət Xidməti informasiya toplanması məqsədilə Laçın dəhlizinə mülki müşahidəçilər göndərib. Amma fransalı Avropa deputatı, parlamentin enerji komitəsinin üzvü Fransua-Haviyer Belami güman etdiyini bildirib ki, Brüsselin hazırda əhəmiyyətli bir addım atmaq üçün siyasi iradəsi yoxdur: “Bu, artıq Parlamentlə Komissiya arasında məsələyə çevrilib. Biz suallar qoymuşuq, Azərbaycana sanksiyalar qoyulmasına dair mövqeyimizi səsvermə ilə bildirmişik. Amma əgər Komissiya bizi eşitmirsə, daha nə edə bilərik?”.
Londondakı “Chatham House” analitik mərkəzindən aparıcı münaqişə eksperti Lorens Broers bildirir ki, Avropa İttifaqı vasitəçi kimi statusuna, Azərbaycan və Ermənistanla münasibətlərinə xələl gəlməsini istəmir. Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin bir neçə görüşünü təşkil etsə də, regionda vəziyyət gərgin olaraq qalır. Mişelin ritorikası Bakıda yaxşı qəbul olunur. O, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır, Ağdam marşrutunun alternativ kimi adını çəkib. Avropa deputatlarından gələn tənqidi səslər, əlbəttə qıcıq yaradır, amma narahatlıq üçün əsas yoxdur, çünki Azərbaycanın həm Şarl Mişel, həm də von der Leyen səviyyəsində yaxşı münasibətləri var. Mişel Avropa İttifaqının Azərbaycana qarşı daha sərt addımlar atmalı olub-olmadığına dair şərh verməkdən imtina edib. Onun sözçüsü bildirib ki, yay tətilindən sonra tərəflər arasında yeni danışıqlar planlaşdırılıb”. Beləliklə, Azərbaycanın mövqeyi qətidir və Laçın yolundan hansısa yüklərin daşınması mümkün deyil. Laçın keçid məntəqəsi Azərbaycan tərəfindən öz suveren ərazilərində yaradılıb. Erməni politoloq Vladimir Poqosyan bu fonda qeyd edir ki, Laçın yolu ilə bağlı məsələni yalnız İlham Əliyev həll edir. Rus sülhməramlıların nəsə edə biləcəyinə gəldikdə isə, Poqosyan belə cavab verib: “Qarabağdakı Rusiya sülhməramlı kontingentin komandanı general Lentsovu hətta Bakıya belə buraxmaya bilərlər”. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı isə yazır: “Artıq bir neçə gündür ki, absurdun açıq mənzərəsinin şahidi oluruq: İrəvanda 400 ton “ərzaq” yığılıb və Qarabağa “humanitar yardım” kimi göndərilib. 19 yük maşınından ibarət karvan Kornidzor kəndinin darvazasına çatıb və gözlənildiyi kimi, Azərbaycan sərhədçiləri tərəfindən buraxılmayıb. “Ərzaq daşıyan” maşınlar hələ də oradadır. “Dəstək” qərarı iyulun 25-də məlum olub. Gecə vaxtı dövlət qurumlarımız “Spayka” nəqliyyat şirkətini podratçı seçərək karvan yığdılar. Və “İrəli, gedək - dağlardan, dərələrdən keçək” dedilər... İzah edin, bizim bu hökumət “humanitar karvan”ın keçmə proseduru ilə bağlı Azərbaycan tərəfi ilə hər hansı razılığa gəlibmi? Birbaşa Blinken, Mişel, Lavrov, BMT, Qırmızı Xaç, Nigerdəki prezident Bazum, Krişna cəmiyyəti vasitəsilə - fərqi yoxdur, kiminsə vasitəsilə - razılığa gəlib? Bakı on tonlarla “ərzağın” keçməsinə razılıq verib? Verməyib. Və razılıq verəcəyinə dair heç bir əlamət yoxdur. Bu səbəbdən Qarabağa göndərilən “humanitar yardım”ı tamaşa adlandırmaq olar. İndi izah edin: bütün bu tamaşa nəyə lazım idi? Vergi ödəyicilərimizin pulunu niyə xərcləyirik? Laçın keçid məntəqəsinin qapısında Azərbaycan sərhədçilərinin gülüşlərinə tamaşa etməyə məcbur olan daşıyıcı şirkətin sürücülərinə niyə əzab verirsiniz? Paşinyan hökumətinin cənab nazirləri, siz hansı “bəlkələrə” ümid edirdiniz? Bəlkə erməni “bəlkəsinə” ümid edirsiniz ki, hərəkətimizlə dünya ictimaiyyətinin diqqətini çəkə biləcəyik və bununla Bakıya təzyiq göstərəcəyik? Ola bilsin ki, rus “bəlkəsinə” ümid edirsiniz? Rus sülhməramlılar sizi necəsə keçirdər deyə ümidlənmisiniz? Rusların lazım gəlsə hərbi qarşıdurmaya girəcəyinə arxalanmısınız? Azərbaycan “Laçın” keçid məntəqəsinin qapılarını açmayacaq. Bakı üçün bunu etmək, zəifliyini nümayiş etdirmək, manipulyasiya edilə biləcəyini göstərməkdir. Yoxsa azərbaycanlıların qəddarlığını bütün dünyaya göstərmək istəyirdiniz? “Baxın, onlara “humanitar yük” göndərdik, buraxmırlar, biz qurban, onlar isə despot...” deyə parlament sədri Alen Simonyan deyib: “Bakı “humanitar karvan”ı yolun girişində saxlayıb”. Dünyanın kiminsə dərdi, başqasının problemi vecinə deyil. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi yolun “qanunsuz” şəkildə bağlanması barədə qərar çıxarıb. Avropa, ABŞ, Rusiya Azərbaycanı Laçın yolunu açmağa çağırır. Nə olsun? Bakıya indi həm Qərbin, həm də Rusiyanın ehtiyacı var”.
Nahid SALAYEV
