Azərbaycan ərazilərinin işğalı zamanı müxtəlif cinayətlərə yol vermis ermənilərin artıq məsuliyyətə cəlb edilməsi prosesi başlanır. Bunun əsas təzahürlərindən biri Vaqif Xaçaturyanla bağlı baş verənlərdir.
Xatırladaq ki, sözügedən şəxslə bağlı Azərbaycan Baş Prokurorluğu artıq müvafiq məlumat da yayıb. Burada Vaqif Xaçaturyanın qanlı cinayətlərinə konkret şəkildə aydınlıq gətirlib. Bildirilir ki, qanunsuz erməni silahlı birləşmələrinin üzvləri tərəfindən 1991-ci il dekabrın 22-də Xocalı rayonunun Meşəli kəndində Azərbaycan millətindən olan şəxslərin soyqırımı, deportasiyası, kənd sakinləri və dövlətə məxsus çoxsaylı əmlakı məhv etmə və zədələməklə külli miqdarda maddi ziyanın vurulması faktları üzrə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə prokurorluq orqanları tərəfindən başlanmış cinayət işinin istintaqı davam etdirilir. Qeyd olunur ki, istintaqla qeyd olunan tarixdə 1955-ci il təvəllüdlü, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, Əsgəran rayonunun Badara kəndində doğulmaqla həmin kənddə yaşamış, Xankəndi şəhər avtomobil nəqliyyat müəssisəsində sürücü işləmiş Xaçaturyan Vaqif Çerkezoviç erməni milliyyətindən olan digər şəxslərlə birgə Meşəli kəndində yaşamış azərbaycanlıları bir milli qrup kimi bütövlükdə məhv etmək məqsədilə müxtəlif silahlardan, o cümlədən odlu silah və piyadaların döyüş maşınından istifadə etməklə həmin kəndə silahlı basqın edərək 25 nəfər azərbaycanlı millətindən olan şəxsi öldürüb, 14 nəfərə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri yetirib, 358 nəfər azərbaycanlını isə beynəlxalq hüquq normaları və Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə müəyyən edilmiş əsaslar olmadan qanuni yaşadıqları yerlərdən didərgin salıb. Bundan başqa, Xaçaturyan Vaqif Çerkezoviç qabaqcadan əlbir olduğu şəxslərlə birgə cinayətkar hərəkətlərini davam etdirərək dövlətə və kənd sakinlərinə məxsus əmlakları məhv etmək və zədələməklə, ümumilikdə 5 milyon 496 min 900 manat məbləğində maddi ziyan vurub. Aparılan cinayət işi üzrə kifayət qədər əsaslı şübhələr yarandığından, Xaçaturyan Vaqif Çerkezoviçin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 103 (soyqırımı) və 107-ci (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə) maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunması barədə qərar qəbul edilib, lakin olduğu yer istintaqa məlum olmadığına görə barəsində 2013-cü il noyabrın 12-də beynəlxalq axtarış elan edilməklə məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Keçirilmiş axtarış tədbirləri nəticəsində 2023-cü il iyulun 29-da Vaqif Xaçaturyan Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin vasitəçiliyi ilə müalicə almaq adı altında Ermənistan Respublikasına getmək istəyərkən Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi qulluqçuları tərəfindən Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Laçın sərhəd-keçid məntəqəsində saxlanılıb. Hazırda cinayət işi üzrə digər təqsirləndirilən şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün zəruri əməliyyat-istintaq tədbirləri davam etdirilir. Vaqif Xaçaturyanın Ermənistana tibbi məqsədlərlə getdiyini nəzərə alaraq, onun Bakı şəhərində tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsi, ona zəruri tibbi yardımın göstərilməsi təmin edilib. BQXK-nın nümayəndələrinin ona baş çəkməsinə müvafiq şərait yaradılıb. Azərbaycan tərəfindən atılan bütün bu addımlar beynəlxalq hüquq və Azərbaycan qanunvericiliyi çərçivəsində həyata keçirilib. Bu şəraitdə Xaçaturyanın həbsindən sonra İrəvanın qaldırdığı hay-küy isə Ermənistanın cinayətkarlığı, soyqırımını dövlət səviyyəsində dəstəklədiyini sübut edir.
Burada xatırladaq ki, 44 günlük Vətən müharibəsində öz torpaqlarını düşmən işğalından azad edən Azərbaycan, həmçinin, xalqımıza qarşı törədilən cinayətlərin təşkilatçısı və iştirakçılarının məhkəmə qarşısında cavab verməsi üçün davamlı addımlar atır. Bu fakt bir daha Azərbaycan dövlətinin qətiyyətini, qərarlılığını bütün dünyaya göstərdi. Eyni zamanda bu fakt, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Ermənistanın cinayətkarlığı, soyqırımını dövlət səviyyəsində dəstəklədiyini sübut etdi. Hər halda, Ermənistan tərəfinin cinayətkar Vaqif Xaçaturyanın həbsindən sonra yaratdığı hay-küy məhz belə deməyə əsas verir. Lakin bu cəhdlər əbəsdir. Xalqımıza qarşı cinayət törətmiş hər bir kəs gec-tez məhkəmə qarşısına çıxarılacaq. Rəsmi Bakı bildirir ki, sərhəd buraxılış məntəqəsindən keçən şəxslərə təhdid olduğu barədə Ermənistanın iddiası tamamilə yalandır və bu yalnız erməni sakinlər arasında təşviş yaratmaq məqsədi daşıyır. BQXK tərəfindən də təsdiq edildiyi kimi, ötən ilin dekabr ayından etibarən bu qurum vasitəçiliyi ilə 700-ə yaxın erməni əsilli şəxsin tibbi məqsədlə Azərbaycan ərazisindən Ermənistana aparılmasına və geri gətirilməsinə şərait yaradılıb və onlara qarşı heç bir qanunsuz hərəkət tətbiq edilməyib. Azərbaycan tərəfi ölkəmizin ərazisində müharibə və hərbi cinayətlər törətmiş şəxslərə qarşı müvafiq cinayət işinin başladığını son 30 ildə dəfələrlə açıq şəkildə bəyan edib. Baş vermiş bu hadisə onu göstərir ki, nə qədər müddət keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan xalqına qarşı cinayət işləmiş bütün şəxslər gec-tez məsuliyyətə cəlb olunacaq. Bu, həm də ərazidəki separatçılara və onun funksionerlərinə də bir xəbərdarlıq mesajıdır. Bundan tez nəticə çıxarıb təslim olmaları onların gələcəkdə amnistiya aktı ilə bağışlanması ehtimalını artıra bilər. Xankəndidəki separatçıların “təhlükəsizlik şurasının keçmiş katibi” Samvel Babayan qeyd edir: “Mən də bu siyahıdayam. Siyahıda başqa kimlərin olduğunu dəqiq bilmirəm. Daha əvvəl də deyirdim ki, Azərbaycan 300-dən çox şəxsi müharibə cinayətlərinə görə axtarışa verib. Bildirirdim ki, qarşılıqlı etimad əldə etmək üçün onlarla danışmaq, dialoq aparmaq lazımdır. Amma bəzi axmaqlar dərhal yazdılar ki, guya mən özümü fikirləşirəm”. İrəvanın bu xüsusda hay-küyünün nəticəsiz olacağını erməni fəal və bloqer İşxan Verdyan da xüsusi olaraq qeyd edir. O hesab edir ki, Vaqif Xaçaturyanın Azərbaycan sərhədçiləri tərəfindən saxlanılmasını “oğurluq” kimi təqdim etmək Ermənistan ictimaiyyətinin Bakının legitim addımlarını qəbul etmək istəməməsindən irəli gəlir: “Azərbaycan ermənilərin anlayışında kainatdan ayrı mövcuddur və əgər bir gün bütün azərbaycanlılar dəhşətli əzab içində ölsələr, həmin gün ermənilər üçün ən xoşbəxt gün olacaq. Şiddətli kin və reallıq hissinin itirilməsi... Sual yaranır: niyə azərbaycanlıların belə qonşulara yazığı gəlməlidir? Niyə onlarla sülh bağlamaq istəsinlər ki? Niyə öz ölkələrində onlara dözməlidirlər ki? Hansı xidmətlərinə görə? Özümdən iyrənirəm. Hansı xalqın nümayəndəsi olduğumu düşünəndə özümə nifrət edirəm. Kaş türk olaydım, bir qıraqda oturub bu mənzərəyə güləydim. Artıq xalqımı bürümüş dəliliyə baxa bilmirəm”. Baş verənlər Qarabağda separatçı mövqedən çıxış edənlər üçün ciddi dərs hesab olunur. Düşünmək üçün onların zamanı sürətlə azalır.
Samirə SƏFƏROVA