“Azərbaycan tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı nəqliyyat infrastrukturu layihələri ölkəmizi ən mühüm beynəlxalq nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevirib. 2022-ci ilin ilk doqquz ayı ərzində Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit təxminən 65 faiz artıb”. Bunu Astanada Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin 6-cı Zirvə Toplantısının plenar iclasında çıxış etmiş Prezident İlham Əliyev bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, Azərbaycan bir sıra nəqliyyat dəhlizlərinə mühüm töhfə verir: “Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına mühüm töhfələr verir. Azərbaycan Orta Dəhlizin önəmli hissəsini təşkil edəcək Zəngəzur dəhlizinin yaradılmasını fəal şəkildə təşviq edir”.
“Bu zaman təkcə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu yetərli olmayacaq, Zəngəzur dəhlizi də işə düşməlidir”
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, Prezidentin qeyd etdiyi faktlar onu göstərir ki, yaxın illərdə Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınan yüklər dəfələrlə çox olacaq: “Bunu bir sıra faktorlar şərtləndirir. Həm dünyada, həm də regionda gedən proseslər belə deməyə əsas verir. Bu zaman təkcə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu yetərli olmayacaq, Zəngəzur dəhlizi də işə düşməlidir. Yəni, Zəngəzur dəhlizinin açılması qaçılmaz zərurətdir. Daşkənd-Karakalpakiya-Aktau-Bakı-Tbilisi-Qars-İstanbul multimodal nəqliyyat dəhlizinin işə salınması və birgə istifadəsi yeni reallıqlar yaradıb. Son illər ərzində Çindən Avropa istiqamətində artan yükdaşımaların mühüm hissəsi Qazaxıstan dəmir yolları vasitəsi ilə həyata keçirilir. Mərkəzi Asiya və Əfqanıstandan Avropa istiqamətində olan nəqliyyat marşrutu isə Türkmənistandan keçir. Regionda həcmi artan yüklərin bir qismi Qazaxıstanda yeni inşa edilən Kurık və yenidən qurulan Aktau limanlarından, digər hissəsi isə Türkmənistanın yenilənmiş Türkmənbaşı limanından bərələr və gəmiləri vasitəsi ilə yeni Bakı limanına çatdırılacaq. Daha sonra Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu vasitəsi ilə Avropaya daşınacaq. Bu, kifayət etməyəcək. Ona görə də artan yük daşımaların bir qismi Zəngəzur dəhlizi ilə həyata keçiriləcək. Türkiyə tərəfindən Bosfor boğazında dəmir yolu xəttinin istifadəyə verilməsi ilə Trans-Avropa və Trans-Asiya dəmir yolu şəbəkələri birləşəcək. Bütün bunlar Azərbaycanın rolunu və əhəmiyyətini artırır. Bununla da, yüklərin Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə ərazilərindən keçirməklə Avropaya çatdırılması təmin olunacaq. Ona görə də Azərbaycanın tranzit rolu hər keçən gün artır”.
Vidadi ORDAHALLI
