Rusiya sülhməramlılarının Laçın dəhlizindəki postları sökülür: gözləntilərə görə, 25 avqustdan sülhməramlılar yeni yola keçməli, Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri və artıq keçmiş sayılacaq dəhliz üzərindəki ərazilər Azərbaycana təhvil verilməlidir.
Əsas məsələ yeni yola “dəhliz” statusunun verilib-verilməməsidir. Bakının “dəhliz” statusu ilə razılaşmadığına dair məlumatlar var. Erməni mediası yazır ki, Azərbaycan tərəfi yeni yola “dəhliz” statusunun verilməsi məsələsindən öncə razılaşmanın 4-cü bəndinin – erməni qoşunların Qarabağdan çıxarılmasının icra edilməsini, həmçinin, separatçıların qondarma “müdafiə ordusu”nun tamamilə ləğv edilməsini tələb edir. Bu tələblər yerinə yetirildiyi təqdirdə yeni yolun “dəhliz” statusu müzakirə edilə bilər.
Maraqlıdır, Ermənistan mediası Azərbaycanın əsas tələbi olan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələni niyə şərtlər sırasında görmür?
Hərbi siyasi-ekspert, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Daşdəmir Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu məsələ Azərbaycan üçün olduqca prinsipial əhəmiyyət kəsb edir: “Yeni yol Ermənistanı Qarabağla birləşdirən Laçın dəhlizinə alternativ olaraq çəkilib. Bu o deməkdir ki, ermənilər bundan sonra tam olaraq Azərbaycanın nəzarəti altında olacaq yoldan istifadə etməyə məcburdur. Azərbaycan tərəfi hər zaman Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı öz tələbini irəli sürüb. Zəngəzur dəhlizi məsələsi gərək böyük ölçüdə həll olunsun. Çünki məsələyə iki yanaşma var: biz dəhlizin tərəfdarıyıq. Dəhliz o deməkdir ki, sərhəddə yoxlanılmadan Ermənistan ərazisi ilə Naxçıvana keçməliyik. Ermənistan dəhlizin əleyhinədir və yalnız kommunikasiya xətlərinin açılmasını istəyir. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan vətəndaşları dəhlizə daxil olanda Ermənistan ərazisində bizim vətəndaşların, yəqin ki, sənədlərini yoxlayacaqlar. Biz bunu yox, birinci variantı istəyirik. Hər bir halda Azərbaycan tərəfdən sərhəd və gömrük xidməti olacaq. Amma Ermənistan Zəngəzurda sərhəd postları qoyub bizim qatar və ya maşınları yoxlamaq istəsə, bu bir qədər başqa variant olacaq. Əgər bunu tətbiq eləmək istəsələr, Azərbaycan da mütləq şəkildə eyni işləri yeni yola tətbiq edə bilər. Nəzarətə götürmək yolu qapatmaq demək deyil. Orada normalda bizim sərhəd və gömrük xidmətimiz olmalıdır. Bilməliyik ki, Azərbaycana kim daxil olur, kim çıxır. Köhnə Laçın dəhlizindən kim istəyirdi keçirdi və bu da Azərbaycana ciddi problemlər yaradırdı.
Qeyd edək ki, artıq Azərbaycan Gorus-Qafan yolunun öz ərazisindən keçən hissəsində gömrük postları və sərhəd prosedurlarını həyata keçirəcək nəzarət-buraxılış məntəqəsi qurub. Bir hissəsi Azərbaycan ərazisindən keçən Gorus-Qafan yolu Ermənistana yük aparan maşınların istifadə etdiyi əsas yoldur. Silahlı dəstələri Qarabağdan çıxarmaq ermənilərin öz üzərlərinə götürdüyü başqa öhdəlikdir. Yeni Laçın yolunun statusu köhnə dəhliz kimi qalacaqsa, əlbəttə, məsələ daha da uzanacaq və yeni yol problemin həlli olmayacaq. Əgər yeni yolun başlanğıcında – Ermənistanla sərhəddə Azərbaycanın sərhəd və gömrük nəzarət məntəqələri Rusiya sülhməramlıları ilə birlikdə fəaliyyətə başlayarsa, sülh müqaviləsinin tezliklə imzalanacağına şübhə qalmasın. Çünki bu amil erməniləri ciddi konstruktiv addımlar atmağa vadar edəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
