Məlum olduğu kimi, Azərbaycan və Ermənistanda yaradılmış sərhəd delimitasiyası üzrə Komissiya ilk görüşünü keçirsə də, Moskvada keçirilməsi razılaşdırılan ikinci görüşdən 3 ay xəbər olmadı.
Xatırladaq ki, bu il mayın 23-də, yəni Brüsseldə Aİ Şurasının sədri Çarlz Mişel ilə üçtərəfli görüşdən bir gün sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan sərhəd delimitasiyası üzrə komissiyaların yaradıldığı barədə sərəncam imzalayıblar.
Azərbaycan və Ermənistan baş nazir müavinləri Şahin Mustafayev və Mher Qriqoryan elə həmin may ayında Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin Naxçıvan yaxınlığında olan hissəsində görüşüblər. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, görüşdə tərəflər delimitasiya və digər məsələlər üzrə Komissiya çərçivəsində işləməyə hazır olduqlarını təsdiq ediblər. XİN bildirib ki, ilk görüşdə komissiyanın birgə fəaliyyətinin təşkilati və prosedur məsələləri müzakirə edilib. Ermənistan Baş nazirinin müavini Mqer Qriqoryanın ofisindən bildirilib ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhədlərin müəyyənləşməsi üzrə delimitasiya komissiyasının nümayəndələrinin görüşü avqustun sonunda Moskvada keçiriləcək. Məlumata görə, iclasın gündəliyi hələ ki, məlum deyil.
Sərhədlərin müəyyənləşməsi üzrə komissiyanın Moskva görüşü niyə bu qədər yubandı?
Politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu formatda növbəti Moskva görüşünü ləngidən bir sıra səbəblər vardı: “Sərhədlərin dəqiqləşməsi ilə yanaşı, kommunikasiyaların açılması məsələsi də vacibdir. Birinci görüş keçirilən zaman bu məsələlərin hər ikisi gündəmdə idi. Xüsusilə də Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələ kifayət qədər aktual idi. Ermənilər həmin məsələni, demək olar ki, qəbul etmişdilər. Sonradan müxtəlif təzyiqlər oldu. Prosesin tormozlanması Ermənistan tərəfdən oldu. Onlar həm siyasi danışıqlardan çəkildi, həm də əldə edilən razılaşmalardan boyun qaçırmağa başladı. Qarşıda həm Brüssel, həm də Putinin vasitəçiliyi ilə Ermənistan və Azərbaycan rəhbərlərinin Moskvada görüş gözlənilir. Buna görə də ortada konkret nəticələr olmalıdır. Görüşdə həm də sülh sazişinin hazırlanmasına dair işçi qrupun tərkibinin təsdiqlənməsi baş tuta bilər.
Azərbaycan hesab edir ki, sərhədlərin müəyyən edilməsi Ermənistanla sülh razılaşmasının əsas şərtlərindən biridir. Ölkəmizin sərhədlə bağlı tələbləri beynəlxalq hüquqa söykənir və Ermənistandan əlavə heç nə tələb edilmir. Bu səbəbdən İrəvanın prosesə müqaviməti mümkünsüz hesab edilir.
Sərhədlərin müəyyən edilməsinin Ermənistan üçün, təhlükəsizliklə yanaşı, digər mühüm üstünlükləri də var. Bu gün Ermənistanın üzləşdiyi sosial-iqtisadi böhrandan çıxmağın, maddi vəziyyətin yaxşılaşdırılmasının yeganə yolu, Azərbaycan başda olmaqla, qonşularının ərazi bütövlüyünü tanımaq, onlara qarşı ərazi iddialarından əl çəkməkdir. Yalnız bu halda regionda Ermənistanın da inkişafını təmin edə biləcək yeni əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulması mümkün ola bilər. Bununla sərhədyanı ərazilərdəki münaqişələrə də birdəfəlik son qoyulması, istənilən potensial hərbi qarşıdurma risqinin aradan qaldırılması, müharibə səhifəsinin birdəfəlik qapanması mümkündür. Prosesi gecikdirən Ermənistan olub. Müqavimətin yersiz olduğunu dərk etdiyindən yenidən masaya qayıdıb”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
