“Sürməli” ticarət mərkəzində baş verən partlayış fonunda Ermənistanla Rusiya arasında gərginlik davam edir. Buna səbəb, Moskvanın xəbərdarlığına baxmayaraq, Ermənistanda bu partlayışa görə Rusiyanı ittiham edənlərin sayının gedərək artmasıdır.
Halbuki, elə buna görə Rusiya Ermənistana etiraz notası ünvanlamışdı. Notada xüsusi qeyd olunurdu: “Yerli informasiya məkanında “Sürməli” ticarət mərkəzində baş verən yanğınla bağlı Rusiya strukturlarına qarşı saxta ittihamların yer aldığı materiallar bizi narahat edir. Biz bunu belə şərhlərin arxasında duran siyasi qüvvələrin birbaşa təxribatı kimi qiymətləndiririk. Bütün bunların məqsədi Rusiya-Ermənistan müttəfiqlik münasibətlərini pozmaqdır. Biz Ermənistan hakimiyyətindən bu cür qeyri-dost təzahürlərin, o cümlədən lazımi ictimai şərhlərin qarşısını almaq üçün addımlar gözləyirik”.
Lakin indiyə kimi erməni tərəfi Rusiyaya cavab verməyib. Əksinə, görünən odur ki, erməni media məkanında Rusiyaya qarşı ittihamlar artır. Erməni siyasi şərhçi Qalust Qriqoryan bu fonda yeni məqamlara diqqət çəkir: “İrəvandakı ticarət mərkəzində baş verən partlayışla bağlı Ermənistan teleqram kanalları sensasion detallar üzə çıxarıb. Erməni jurnalistlər partlayışın Kremlə yaxın qüvvələr tərəfindən törədildiyinə dair sübutlar əldə edə bilib. Belə ki, Rusiyanın “Life.ru” resursu partlayışdan bir gün öncə İrəvana xüsusi müxbir və operator qrupu göndərir. Onlar partlayış baş verən ticarət mərkəzinə yaxın ərazidəki oteldə yerləşdirilir. Ən maraqlısı isə, “Life.ru” insident baş verən andan 2 saat öncə partlayış xəbərini yayımlayır. Düzdür, yazı bir müddət sonra saytdan çıxarılır, partlayış baş verəndən sonra isə yenidən verilir. Qeyd edim ki, bu resurs Kremlə yaxın, erməni əsilli mediamaqnat Aram Qabrelyanovun kurasiyası altındadır. İndi siz özünüz düşünün: bu necə ola bilər?”. Məsələ ilə bağlı mövcud durumu dəyərləndirən “1in.am” nəşri isə yazır ki, Rusiya səfirliyinin bəyanatı Ermənistanın daxili işlərinə qarışmaq cəhdindən başqa bir şey deyil: “Hökumətdən qeyri-dost təzahürləri yatırmaq üçün addım gözləmək söz və məlumat azadlığını boğmağı gözləməkdən başqa bir şey deyil. Rusiya səfirliyi həmin konsepsiyaya, hökumətin tam nəzarətindən kənarda informasiya sahəsinin ola biləcəyi fenomeninə yad ola bilər. Azadlıq heç bir şəkildə məsuliyyət hesabına olmamalıdır və ticarət mərkəzinin partlamasını Rusiya strukturlarına aid edən hər hansı məsuliyyətsiz bəyanat pislənilə bilər. Buna baxmayaraq, Rusiyanın kobud müdaxiləsi qəbuledilməzdir. Nota Ermənistan hakimiyyətinə təzyiq cəhdi təsiri bağışlayır. Bəs Ermənistan hökuməti nə etməlidir, informasiya sahəsində Rusiya səfirliyini və ya onun rəhbərlərini, xüsusən də Sergey Lavrovu və sairəni qane etməyən hər hansı məlumatı qadağan etməlidir?”.
Erməni ekspert Vigen Çeteryan da bildirir ki, Rusiya səfirliyinin notası qəribədir və rusların Ermənistanın daxili işlərinə qarışmağa haqqı yoxdur. Çeteryan hesab edir ki, Rusiya səfirliyinin etiraz notası ictimaiyyəti daha da həyəcanlandırır. Onun sözlərinə görə, Ermənistanda müharibədən sonrakı təlatümlər yaşanır, qarşıda hələ daha çox hadisə olacaq, ermənilər buna hazırlaşmalıdır: “Ermənistan hökuməti səfərbər olmalı, kütləni siyasi proseslərə cəlb etməlidir. Hökumət təcrid olunub, qəzaya uğrayan gəmini təkbaşına irəli aparmağa çalışır, lakin bunu edə bilmir”.
Ermənistanın “Respublika naminə” partiyası da Rusiya səfirliyinin Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinə nota göndərməsini tənqid edib. Partiyanın hadisə ilə əlaqədar yaydığı bəyanatda bildirilir ki, Rusiyanın Ermənistandakı səfirliyi Ermənistanın daxili siyasətinə qarışmaq, Ermənistanın adından xarici siyasət prioritetlərini həll etmək, Ermənistan hakimiyyətinə və cəmiyyətinə tələb olunmayan məsləhətlər vermək hüququnu özündə saxlayır: “Rusiya səfirliyi son açıqlaması ilə erməni ictimai əhval-ruhiyyəsinin istiqamətini, erməni mətbuatının istiqamətini, icazə verilə bilənlərin miqyasını əvvəlcədən müəyyən etməyə çalışır, lakin bunu etmək hüququ yoxdur. Odur ki, Rusiya səfirliyi tərəfindən irəli sürülən tələbləri qəbuledilməz və qeyri-mümkün hesab edərək, biz Ermənistan hökumətini matəm günlərindən sonra sabaha qədər Rusiya tərəfinə vəziyyəti açıq şəkildə aydınlaşdırmağa və bundan başqa, ictimaiyyəti təxribata çəkməkdən çəkinməyə çağırırıq”. Rusiyalı politoloq Stanislav Tarasovun fikrincə, Rusiyanın Ermənistandakı səfirliyi etiraz notası göndərirsə, deməli, bunun praktiki əsasları var: “Xüsusən də burada söhbət müttəfiq dövlətə, KTMT və Avrasiya Birliyində olan dövlətə qarşı demarş etməkdən gedir. Səfirlik əsası olmadan belə bir addım atmaz”. Tarasov “ordu.az” portalının məlumatına əsasən Ermənistandakı rusofobiyadan narahat olduqlarını qeyd edib: “Təmas xəttində nəsə baş verəndə Paşinyan Putinə, sonra Brüsselə zəng edir... Rusiya ilə münasibətlərdə belə gərgin vəziyyət yaradırsınızsa, o məsələləri özünüz həll edin, niyə zəng edirsiniz? Elə bir vəziyyət yaranıb ki, Ermənistan Rusiya üçün strateji əhəmiyyətini itirir. Qarabağ tamamilə itirildikdən sonra ümumiyyətlə Ermənistan dövlətinin itirilməsi məsələsi ortaya çıxacaq. Görəsən ermənilər hansı bölgədə olduqlarını, onları nəyin təhdid etdiyini anlamırlarmı ki, Rusiyaya qarşı anlaşılmaz davranışlar nümayiş etdirirlər? Belə olan halda ölkədə niyə anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsi hökm sürür?”. Tarasov deyir ki, Qərb vektoruna sahib olmaq istəyi varsa, Rusiya buna mane olmayacaq: “Biz özümüzü Ermənistan kimi aparmırıq. Biz burada anti-erməni əhval-ruhiyyəsi yaymırıq, çünki burada 3 milyondan çox erməni yaşayır. Onlar sadiq vətəndaşlardır, Rusiya vətəndaşıdırlar, orduda xidmət edirlər, dövlət sektorunda işləyirlər, hətta vəzifələr tuturlar, bu məsələdə heç bir ayrıseçkilik yoxdur. Ermənistan niyə fərqli davranır, sual doğurur”. Onun sözlərinə görə, Nikol Paşinyan kiminsə oyununu oynayır: “Ancaq bu, Ermənistanın oyunu deyil. Bizə də aydındır. Niyə əvvəlcə Brüssellə, sonra Moskva ilə ikili standartlarla danışıqlar aparırlar? İndi Moskvada bu ayın sonunda sammit çərçivəsində üç liderin - Putin, Paşinyan və İlham Əliyevin görüşünün baş tutacağı ilə bağlı xəbərlər var. Amma müəyyən qeyri-müəyyənlik var, çünki ondan əvvəl Mişel Brüsseldə görüşəcəklərini bəyan etmişdi, ya Brüssellə, ya da Moskva ilə işləyirlər, niyə ikili oyunlar oynayırlar? Bakı Brüsselə getməliyik deyəndə daha rasional davranır”. Tarasov hesab edir ki, Ermənistandakı anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsinə görə məsuliyyəti hökumət daşıyır.
Samirə SƏFƏROVA
