Bir müddət əvvəl Avropa İttifaqının (Aİ) sammitində Ukrayna və Moldovanı sevindirən, Gürcüstanda isə məyusluq doğuran qərar qəbul edildi. Belə ki, Ukrayna və Moldovaya Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı namizəd statusu verilib.
Gürcüstana gəlincə, bu ölkədə hələ islahatların aparılmalı olduğunu bəyan edən Aİ rəhbərliyi statusun verilməsindən imtina edib. Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel tvitter hesabında bildirib ki, Gürcüstana həllini gözləyən prioritet məsələləri yerinə yetirdikdən sonra namizəd statusu verilə bilər. Bununla belə o, Gürcüstanın gələcəyinin Avropa İttifaqında olduğunu düşünür. Rəsmi Tbilisiyə imtina cavabının verilməsi səbəbləri haqda müxtəlif iddialar səsləndirilir. Hətta burada Rusiya amili də istisna edilmir. Üç gün əvvəl isə Avropa İttifaqı Gürcüstana Aİ-yə inteqrasiyanın yeni mərhələsinə keçmək üçün zəruri olan islahatlardakı çatışmazlıqları açıqlayıb. Qeyd edilir ki, nəticə Aİ-Gürcüstan Assosiasiya Şurasının sentyabrın 6-da keçiriləcək iclası üçün hazırlanmış xüsusi hesabatda yer alıb. Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Josep Borrel hesabatda qeyd edib ki, Gürcüstan çətin şəraitdə islahatlar yolu ilə getməyə davam edib: “Bununla belə, biz qanunun aliliyi, idarəetmə və insan hüquqları kimi əsas sahələrdə geriləməni qeydə aldıq. Gürcüstanın Avropa perspektivini nəzərə alaraq Aİ ilə münasibətlərin yeni mərhələsinə qədəm qoyması ilə əlaqədar olaraq o, vətəndaşların bəyan edilmiş məqsəd və istəklərinə uyğun məsuliyyətli və ardıcıl yanaşma nümayiş etdirməlidir”. Avropanın Qonşuluq və genişlənmə siyasəti üzrə komissarı Oliver Varheli qeyd edib ki, Aİ Gürcüstana namizəd statusu verməyə hazır olduğunu elan etdikdən sonra top meydanın Gürcüstana aid olan hissəsindədir: “Demokratiya, məhkəmə islahatları, qanunun aliliyinin gücləndirilməsi, korrupsiya və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizəyə ciddi sadiqlik başlıca əsas olacaq".
Görünən budur ki, Aİ Gürcüstanla ehtiyatlı davranmağının səbəblərini ölkədə görülən işlərin onlar üçün qənaətbəxş olmadığı ilə izah edir. Təbiidir ki, burada ölkəni idarə edən hakim “Gürcü Arzusu” və onun rəhbəri olan İvanaşvili amilini önə çəkmək olar. Gürcüstan hakimiyyəti isə Aİ ilə ciddi problemlərinin olmadığına dair təəssurat yaratmağa çalışır. Görünən budur ki, Aİ bu təzyiqləri ilə əvvəl İvanaşvilinin siyasi səhnədən uzaqlaşmasını, yalnız bundan sonra Gürcüstanın taleyinə aydınlıq gətirmək istəyir.
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Gürcüstanın istəkləri Ukrayna və Moldova ilə eynidir: “Hətta deyə bilərik ki, potensialları da bərabərdir. Amma uğur qazanmaq üçün ölkə siyasi cəhətdən birləşməlidir. Buna görə Gürcüstan struktur islahatlarına getməlidir və Avropa Birliyinə doğru aydın yol hazırlamalıdır. Müvafiq islahatlar aparılmalıdır. Vətəndaş cəmiyyətində geniş siyasi dəstək olmalıdır. Həqiqətən də təəssüfləndirici haldır, çünki Gürcüstan üç postsovet ölkəsinin Avropaya inteqrasiya prosesinə liderlik edirdi. Hazırki hakimiyyət özündən əvvəlki siyasi kursu davam etdirsə də, tam ardıcıl Qərbyönümlü hökumət də sayılmır.
Oliqarx Bidzina İvanişvilinin komandası hesab olunan bu hökuməti Avropa öz maraqlarına uyğun saymır. Buna sübut kimi, ən azı, keçmiş prezident Mixeil Saakaşvilinin həbsini misal göstərə bilərik. Gürcüstanı məhz Saakaşviliyə görə Avropa İttifaqına namizəd ölkə kimi qəbul etmədiklərini deyə bilmərik. Amma belə detalların ümumi toplusu problemlər yarada bilir. Avropa İttifaqı İvanişviləyə qarşı fərdi sanksiyalar da qəbul edib. Avropanın incikliyinin başqa bir səbəbini isə Tiflisin Ukrayna-Rusiya müharibəsi ilə bağlı məsələdə heç də ardıcıl mövqe tutmaması ilə izah etmək olar. Rəsmi Tiflis dərhal bəyan etdi ki, Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalara qoşulmayacaq. Sözsüz ki, bu, Brüsselin diqqətindən kənarda qalmadı. Avropa Gürcüstanı həm də Cənubi Qafqaz amilinə görə fərqləndirə bilmir. Çünki digər iki Qafqaz ölkəsi də var və onlar Brüssel üçün heç də önəmsiz deyillər. Bütün hallarda, indiki məqamda Avropa Gürcüstanı heç də kənarda qoymamalı idi. Onu da qeyd edək ki, namizədlik heç də Aİ-yə üzvlük anlamına gəlmir. Türkiyə on illərdir ki, namizəd ölkədir və bundan o tərəfə gedə bilmir. Bu nəticəyə gəlmək olar ki, Aİ-ni Gürcüstanla bağlı qane etməyən səbəblər az deyil”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
