44 günlük savaşda mühüm böyük Zəfər qazanan Azərbaycan 26 noyabr 2021-ci ildə Soçidə həmin qələbəni bir daha rəsmiləşdirdi. Bu dəfə rəsmi Bakı diplomatik müstəvidə böyük zəfərə nail oldu.
Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bəyan edib ki, biz Zəngəzur dəhlizini açacağıq – istər danışıqlarla, istərsə də güc yolu ilə. Ermənistana 16 noyabrda törətdiyi təxribatla bağlı layiqli cavab verildi. Bir daha məlum oldu ki, qarşı tərəf yaranan yeni reallıqları dəyişə bilməz. Bununla belə, Ermənistanı güzəştə məcbur edəcək yeni reallıqlar ortaya çıxıb. Soçi görüşü konkret nəticələr verdi. Əsas məqamlardan biri avtomobil və dəmir yollarının açılmasını nəzərdə qərarın qəbul edilməsidir. Kommunikasiyaların açılması ilə bağlı ümumi razılıq əldə edildi. Bu məsələdə Rusiya da maraqlıdır. Belə ki, Ermənistanla Rusiyanın quru yolu Gürcüstan üzərindəndir. Bu isə problemli yoldur. Bu məsələ ilə bağlı razılıq əldə etməklə Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana rahat və ucuz dəmir yolu və avtomobil yolu aça biləcək. Azərbaycan isə bütövlükdə Zəngəzur dəhlizinin açılmasına çalışırdı. Bakı bu müstəvidə mühüm strateji dönüşə nail ola bildi. İlk uğurlu addımlar atıldı. Nəqliyyat və kommunikasiya dəhlizlərinin açılmasının vacibliyini Putin də Soçidə vurğuladı. Rusiya liderinin dəhliz ifadəsini işlətməsi isə Ermənistanın Zəngəzurdan dəhliz açılmasına qarşı çıxmasına ən gözəl cavab oldu. Bu baxımdan Soçidə Azərbaycanın əldə etdiyi diplomatik nailiyyətlər göstərir ki, biz Zəngəzur dəhlizinin açılmasına doğru gedirik.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bütün bunları necə dəyərləndirir?
“Bu o deməkdir ki, Ermənistan sülh yolu ilə açmasa, hərb yolu ilə dəhliz açılacaq”
Məsələyə münasibət bildirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayevin sözlərinə görə, Paşinyanın Zəngəzur dəhlizini açmaqdan başqa alternativi mümkünsüzdür: “Əvvəla, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Ermənistan 2020-ci ilin 10 noyabrında üçtərəfli görüşdə üzərinə öhdəlik götürüb. Rusiya da burada təminatçı dövlət kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev qətiyyətli mövqe sərgiləyir ki, sözügedən dəhliz açılsın. Ona görə də Ermənistan dəhlizlə bağlı üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirməlidir. Digər tərəfdən, Azərbaycan qərarlı şəkildə bunu Ermənistana və Rusiyaya xatırladır. Bu o deməkdir ki, Ermənistan sülh yolu ilə açmasa, hərb yolu ilə dəhliz açılacaq. Soçi görüşü bir daha bunu əyani şəkildə göstərdi. Paşinyan etdiyi çıxışlarda, dolayı da olsa, bunu etiraf edir. Bir növ eyham vurur ki, xoşluqla olmasa, zor gücü ilə Azərbaycan bunu edəcək. Bundan başqa, Aşqabad görüşündə də açıq-aşkar bəyan olundu ki, Zəngəzur dəhlisi açılacaq. Bunu həm Azərbaycan tərəfi bəyan etdi, həm də Türkiyə prezidenti Ərdoğan tərəfindən dəhlizin açılmasının vaciblıyi qeyd edildi. Ən nəhayət, dövlətlər arasında iqtisadi əlaqələri qurmaq üçün mütləq dəhlizlərdən və kommunikasiya xətlərindən istifadə olunmalıdır. Bu, dünyanın hər yerində belədir. Ermənistan ərazi baxımından balaca olmaqla yanaşı, dənizə çıxışı olmayan bir dövlətdir. Ona görə də Ermənistan Avropa ilə Asiya arasında çox vacib olan kommunikasiya xəttinin qarşısını kəsmək gücündə deyil. Çünki burada, Azərbaycanla yanaşı, böyük dövlətlərin də maraqları var”.
Bütün bunlardan çıxış edərək partiya sədri hesab edir ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması qaçılmazdır.
Vidadi ORDAHALLI
