Azərbaycanın apardığı Vətən müharibəsi dönəmimdə ölkə Prezidenti xarici mediaya çoxsaylı müsahibələr verib, eyni zamanda bu dönəmdə xalqa bir neçə dəfə müraciəti olub.
Bütün açıqlamalarında Prezident Qarabağ münaqişəsinin həlli yolunda beynəlxalq dairələrin yalnız bizə maneçilik törətdiyinə, Ermənistanın isə “başını sığalladığına” dair dəlillər ortaya qoyub. Prezident, xüsusilə də Minsk Qrupunun fəaliyyətsiliyini qınayıb: “1992-ci ildə Minsk Qrupu yaradıldı. Minsk Qrupunun fəaliyyəti göz qabağındadır. Minsk Qrupuna həmsədrlik edən ölkələr müəyyən müddətdən sonra faktiki olaraq bütün səlahiyyətləri öz əllərində cəmləşdirdilər, faktiki olaraq bu məsələni inhisara götürdülər, faktiki olaraq Minsk Qrupu bir qrup kimi iflic vəziyyətə düşdü və üç ölkə bu məsələ ilə məşğul olmağa başlamışdır. Amma bunun nəticəsi oldumu? Olmadı. Bizim üçün olmadı, Ermənistan üçün oldu. Ermənistan elə bu nəticəni istəyirdi ki, daim danışıqlar getsin, daim bizim başımızı aldatsınlar, dondurulsun bu məsələ, əbədi qalsın əsarət altında bizim torpağımız, əbədi qalsın işğal altında bizim torpağımız. Bəs, nədir Minsk qrupunun fəaliyyəti? İşğalçıya təzyiq edə bilibmi? Yox! Təzyiq etmək istəyibmi? Yox! Dəfələrlə mən onların qarşısında məsələ qaldırmışdım: əgər məsələnin həllini görmək istəyirsinizsə sanksiyalar tətbiq edin Ermənistana. Sizin əlinizdədir. Siz BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərisiniz, istənilən məsələni həll edə bilərsiniz. Xüsusilə bu ölkələrin rəsmi nümayəndələri deyirlər ki, bu məsələdə onların fikri üst-üstə düşür. O da maraqlı bir məsələdir. Necə olur, bütün başqa məsələlərdə - nüvə silahları ilə bağlı, Yaxın Şərqdə olan vəziyyətlə bağlı, Asiyada olan vəziyyətlə bağlı, Avropada olan vəziyyətlə bağlı bunların maraqları daban-dabana ziddir. Hansı başqa məsələdə bunların maraqları üst-üstə düşür? Heç bir məsələdə. Ancaq Dağlıq Qarabağ məsələsində. Nə üçün? Hər kəs başa düşür. Çünki bu dondurulmuş vəziyyət, təbii ki, bu ölkələr arasında bizdən başqa hər kəsi qane edirdi, ilk növbədə Ermənistanı qane edirdi. Ermənistan bu torpaqlarda qanunsuz məskunlaşma aparır. Bir söz deyən var? Yoxdur! Bu, cinayətdir, beynəlxalq cinayətdir, Cenevrə konvensiyalarına ziddir. Bir söz deyən var onlara ki, sən niyə qanunsuz məskunlaşma aparırsan? Özü də bunu nümayiş etdirirsən. Ərəb ölkələrindən erməniləri gətirirsən, yerləşdirirsən, o cümlədən Şuşada. Bir söz deyən yoxdur. Bu nə deməkdir? O deməkdir ki, davam elə, gətir, nə qədər istəyirsən gətir, bu torpaqları erməniləşdir, Azərbaycan mədəni irsini sil. Bu idi mesaj. Yoxsa, bu üç ölkə məgər imkanlara sahib deyil ki, təcavüzkara öz yerini göstərsin? İstəmirdilər. Bu reallıq onları qane edirdi”.
Prezident, eyni zamanda müsahibələrində bildirdi ki, beynəlxalq qurumlar açıq şəkildə status-kvonun saxlanmasında maraqlı idilər. Hətta deyirmişlər ki, münaqişə köhnəlib, üstündən 30 il keçib, sülh yolu ilə məsələni həll etmək lazımdır. Bu təkliflərdə, təbiidir ki, Azərbaycanın deyil, Ermənistanın maraqları ifadə edilirdi. Sanki bizim torpaqlarla manipulyasiya edib, erməniləri razı salmaq istəyirmişlər.
Prezidentin beynəlxalq dairələrin bizə yaratdığı maneələrlə bağlı sadaladığı faktlar daha hansı nəticələrə gəlməyə əsas verir?
Doğrudan da araşdırdıqda ölkə başçısı son günlər ərzində müraciətlərində bir sıra məqamlara açıq toxunub. Prezident açıq danışaraq bəzi dövlətlərin münaqişənin tənzimlənməsində tutduğu mövqeyi tənqid edir. Eyni zamanda, kəskin xarakterli mesajlar verir. Prezident qeyd etdi ki, otuz il ərzində danışıqlar gedə bilərmi? Otuz il ərzində Azərbaycan xalqını belə vəziyyətdə saxlamaq olarmı?! Otuz il ərzində biz ümidlə yaşayırdıq ki, beynəlxalq birlik bu məsələni həll edəcək. Bu məsələnin həlli ilə məşğul olan ölkələr, beynəlxalq təşkilatlar öz sözünü deyəcək. Dünyanın ən ali beynəlxalq orqanı – BMT Təhlükəsizlik Şurası öz qətnamələrinin yerinə yetirilməsi üçün səy göstərəcək. Bu qətnamələr 27 ildir kağız üzərindədir. İyirmi yeddi il ərzində biz bütün dövrlərdə - danışıqların bütün dövrlərində konstruktiv mövqe göstərmişdik, ədalətli mövqe göstərmişdik. Ancaq bunun müqabilində nə gördük? Təcavüzkar daha da azğınlaşıb. Təcavüzkarın tamahı daha da böyüyüb, bizim dədə-baba torpağımıza göz dikib.
Prezidentin çıxışları həm də onu deməyə əsas verir ki, həmin dairələrin bir məqsədi olub, münaqişəni donmuş vəziyyətdə saxlamaqla, Azərbaycanı güzəştə məcbur etmək. Ancaq Azərbaycan dözüm göstərərək, öz gücünə öz haqqını bərpa edir. Bütün bunlar sübut edir ki, bugünkü reallıqlarda indiyə qədər başını girləyən və bir addım da olsun irəliləyişə nail olmayan beynəlxalq dairələrin heç bir əməyi olmayıb. Azərbayacanın öz ordusunun hesabına yaratdığı reallıqlar həm də onların indiyə kimi olan fəaliyyətsilziyini ortaya qoyur. Paşinyan açıq şəkildə bəyan edir ki, güzəştə hazırdır. Bəs danışıqlar prosesində niyə bunu demirdi? Çünki vasitəçilər və bəzi ölkələr ona təzyiq etmək əvəzinə, başını sığallayrdılar. Maraqlıdır ki, indiki ağır məqamlarında belə onlar Ermənistanı işğaldan əl çəkməyə məcbur etmək istəmir. Bütün fəaliyyətləri Ermənistanı düşdüyü vəziyyətdən xilasa yönəlib.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
