Yaxın Şərq ölkələrinin sosial şəbəkələrində Fransanın və Fransa mallarının boykot edilməsinə çağırışlar yayılmaqdadır. Təşəbbüsləri iki heşteq müşayiət edir: #BoycottFranceProducts və #BoycottFrance.
Bölgə əhalisinin narazılığının səbəbi Prezident Emmanuel Makronun bu çağırışı olub ki, “Fransa söz azadlığından, o cümlədən, Məhəmməd peyğəmbərin karikaturalarının yayılmasından vaz keçməyəcək”. Bu barədə oktyabrın 26-da Fransa beynəlxalq radiosu (RFİ) xəbər verib.
Liviyanın paytaxtı Tripolidə etirazçıların kiçik qrupları Makronun potretlərini ayaqlar altında tapdayıblar və Fransa bayrağını yandırıblar. Qətərin paytaxtı Dohada “Le Train Bleu” (“Göy Qatar”) adlı fransız restoranının menyüsündən Fransa ərzaqları “yox olub”. Əl-Meera və Souq əl-Baladi yarımada əmirliklərinin nəhəng ərzaq şəbəkələri də fransız mallarının boykotunu elan edib. Qətərin və Küveytin supermarketlərinin piştaxtalarından fransız pendiri (Vache qui rit, Kiri və Babybel) yığışdıılıb.
“Biz bütün fransız ərzaqlarını, pendirləri, kremləri və kosmetikanı yığışdırmışıq” - deyə, oktyabrın 25-də Küveytin Kooperativlər Federasiyasının vitse-prezidenti Xalid əl-Taybi “Frans-Press” agentliyinə bəyan edib. Bundan başqa, bu ərəb monarxiyasının 430-a yaxın turizm firması Fransaya bilet sifarişini dayandırıb.
Əlcəzair İslam Partiyasının (“Ədalət və inkişaf cəbhəsi”) lideri Abdulla Cəballa da Fransa məhsullarını boykot etməyə çağırıb. O, yerli hökumətdən tələb edib ki, Fransa səfirini çağırıb, ona etiraz notası təqdim etsin.
Bazar ertəsi Fransa mallarının boykotuna qoşulmaq barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da çağırış edib. O, bəyan edib ki, Avropada müsəlmanlara yönəlk indiki “linç etmə” kampaniyası İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəl yəhudilərin başına gətirilənlərə bənzəyir və bəzi Avropa liderlərini “faşist” və “nasist” adlandırıb.
R.T.Ərdoğan qeyd edib ki, xristian olmaq günah deyil, biz ona da sahib çıxırıq: “Eyni şəkildə musəviyə də sahib çıxırıq. Ancaq gəlin Fransada əgər müsəlmanlara qarşı bir zülm varsa, hamımız birgə biz ora da sahib çıxaq deyə buradan dünya liderlərinə səslənirəm. Necə ki, Fransada türk markalı mal almayın deyirlərsə, mən də buradan millətimə səslənirəm: aman, fransız markalı malları almayın!”.
Qeyd edək ki, fransız məhsullarının boykot olunmasına çağırış edən ölkələrin sırasında Türkiyə ilə yanaşı, İordaniya, Yəmən, Küveyt və Qətər də var.
“Son iki ildə Türkiyə Fransaya aldığından daha çox mal satır”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, Türkiyənin Fransaya, Ərdoğanın Makrona etirazı, arqumentli tənqidi anlaşılandır, amma həm də ziyanlıdır: “Son iki ildə Türkiyə Fransaya aldığından daha çox mal satır. 2019-cu ildə Türkiyə Fransaya 7,9 mlrd. dollarlıq mal satıb, Fransadan isə 6,8 mlrd. dollarlıq mal alıb. Türkiyə bu ticarətdə 1,1 mlrd. dollar qazanıb, bu isə Türkiyədə yüzminlərlə iş yeri deməkdir. Bu ilin ilk 8 ayında Türkiyə Fransaya 4,2 mlrd. dollarlıq mal satıb, 3,9 mlrd. dollarlıq isə mal alıb. Müsbət saldo yenə Türkiyənin xeyrinədir, 300 mln. dollar qazanc var.
Boykota bizdə də çağırışlar var. Bunun da məntiqi və məzmunu yoxdur. Fransa üçün bizim - Azərbaycanın aldığı mal ixracatının 0,01%-i də deyil. Biz isə onlara bu ilin ilk 9 ayında 56 mln. dollarlıq mal satmışıq. Bu bizim üçün heç də az deyil. Ən çox aldığımız mallardan biri avtomobillərdir, o da Fransa malı olsa da, Türkiyədə istehsal olunur.
Bir sözlə, Türkiyə bizim üçün arxadır, dayaqdır, qardaşdır, özəl ölkədir, ikinci vətəndir, amma həmişə qardaş qardaşa sözün düzünü deməli, nəyin səhv, nəyin doğru olduğu haqqında açıq danışmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
