Sentyabrın 27-dən başlayaraq Azərbaycan Ordusunun Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında olan ərazilərimizin işğaldan azad edilməsi istiqamətində apardığı uğurlu əməliyyatlar nəticəsində bir sıra kəndlərimiz, rayonlarımız düşmən tapdağından azad edilib. Azərbaycanın bu haqq işi qardaş Türkiyə Cümhuriyyəti, onun rəhbərliyi başda olmaqla, əksər dövlət tərəfindən ciddi şəkildə dəstəklənir.
Amma çox təəssüf ki, digər türkdilli respublikalar hələ də Azərbaycan dövlətinin haqq işinə, haqq mübarizəsinə münasibət bildirməyib, ölkəmizə hər hansı formada dəstək verməyiblər. Bu gün müxtəlif sosial şəbəkələrdə Orta Asiyadakı türkdilli dövlətlərin vətəndaşlarının Azərbaycana açıq dəstək verdiklərini, Ermənistanın işğalçı davranışlarını pislədiklərini müşahidə edirik. Artıq Qazaxıstan və Qırğızıstan respublikalarının bir çox vətəndaşı sosial şəbəkələrdə öz hökumətlərinə müraciət edərək, onları Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvlüyündən çıxmağa, Azərbaycana birmənalı dəstək verməyə, Ermənistanın işğalçılıq siyasətini, terror və təxribatlarını pisləməyə çağırıb. Bu ölkələrin vətəndaşları hesab edirlər ki, Qazaxıstan və Qırğızıstanın Azərbaycanın ədalətli mövqeyinə açıq dəstək verməməsinin səbəbi onların KTMT üzvü olmasıdırsa, onlar təxirə salınmadan bu qurumun üzvlüyündən çıxmalıdırlar. Bu ölkələrin vətəndaşları öz ölkələrinə çağırışlar etməklə türk birliyinin, türk həmrəyliyinin parçalanmamasına çalışırlar.
“...Ermənistanın təcavüzkar siyasətini kəskin şəkildə pisləməsinə nail olmalıdırlar”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru Vaqif Abışov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu gün bütün türk dövlətləri Azərbaycanın yanında olduğunu çəkinmədən bəyan etməlidirlər. “Siz “Bakı-Xəbər” olaraq çox lazımlı olan bir məsələni qaldırmısınız. Bu məsələ bizim bütün KİV-də sentyabrın 27-dən qaldırılmalı, bunun üzərinə gedilməli idi. Sosial şəbəkələrdə görürük ki, müxtəlif türkdilli xalqların nümayəndələri Ermənistanın təcavüzkar siyasətini pisləyir, buna kəskin etirazlarını bildirir, Azərbaycanın haqlı mövqeyinə dəstək verirlər. Sosial şəbəkələrdə biz İranda yaşayan azərbaycanlıların da kütləvi aksiyalar keçirdiyinin şahidi oluruq, bu aksiyalarda İran hökumətindən Ermənistana dəstək verməməsi tələb olunur, soydaşlarımız hökumətə təzyiq göstərirlər. O cümlədən də Orta Asiyadakı türk dövlətlərinin - Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Türkmənistan respublikalarının vətəndaşlarının da Azərbaycana dəstək verməsi, öz hökumətlərindən də bunu tələb etməsi çox müsbət haldır. Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Türkmənistan respublikaları özü çoxdan ayağa qalxmalı və Ermənistana ən müxtəlif formalarda təpki göstərməli idilər. Demirəm ki, onlar silah götürüb gəlib bizə kömək etməli, maddi yardım göstərməlidirlər, xeyr. Sadəcə, bu türk respublikaları Ermənistanın təcavüzkar davranışlarına kəskin etirazlarını bildirməli, öz etiraz səslərini beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında qaldırmalı idilər. KTMT üzvü olan Qazaxıstan və Qırğızıstan Ermənistana kütləvi qırğın silahları verilməsinin dayandırılması üçün Rusiya qarşısında da məsələ qaldırmalı, Ermənistanın bu silahlardan Azərbaycanın dinc, mülki əhalisinə, qadın və uşaqlara qarşı istifadə etməsinə ciddi etiraz etməli idlər. Biz eyni soydan gəliriksə, dost, qardaş ölkələriksə, gərək onlar buna seyrçi qalmazdılar. Bu gün biz hamımız Türk Şurasında birləşmişik, bu bizi daha da yaxınlaşdırıb, bu səbəbdən də bütün məsələlərdə bir yerdə olmalıyıq. Çox təəssüf ki, biz bunu həmin respublikaların timsalında görə bilmirik.
Sentyabrın 27-dən bəri yalnız iki-üç gün əvvəl Qazaxıstanda bir az tərpəniş gördük, Türk Şurasının münasibətini eşitdik. Ancaq, bütövlükdə, KTMT üzvü olan iki türk dövlətinin - Qazaxıstan və Qırğızıstanın Ermənistanı qınayan, onun təcavüzkar siyasətini kəskin pisləyən, terrorçu ölkənin Azərbaycan torpaqlarından geri çəkilməsini tələb edən bəyanatlarını görməmişik. Bu türk respublikalarının KTMT üzvü olması onların Ermənistanın təcavüzkar, terrorçu davranışlarını kəskin pisləməsi üçün hər hansı bir əngəl yaratmamalıdır. Nə olsun ki, KTMT-nin üzvüdürlər, onlar haqsızlığa qarşı etirazlarını bildirməlidirlər”.
V.Abışov qeyd etdi ki, dünyanın müxtəlif ölkələri tərəfindən Azərbaycanın ədalətli mövqeyi dəstəklənir, bu ölkələr öz KİV-ini ölkəmizə göndərir, onlar gəlib hadisə yerlərindən çəkilişlər edir, reportajlar yayımlayır, Ermənistanın terror hərəkətlərini ifşa edirlər, amma Türkmənistanın, Özbəkistanın, Qazaxıstanın və Qırğızıstanın bu istiqamətdə də hər hansı bir addımını görmürük. “Biz onların KİV nümayəndələrini görə bilməmişik. Ona görə də bu ölkələr təcili olaraq öz KİV-ində Ermənistanın təcavüzkar siyasətini, Azərbaycan əhalisinə qarşı həyata keçirdiyi kütləvi terror aktlarını, ölkəmizin şəhər və rayonlarını ballistik raketlə atəşə tutmasını kəskin qınayan yazılar dərc etməlidirlər. Həm də bu ölkələr öz KİV-ini Azərbaycana göndərməli, onlar həm döyüş bölgəsindən, həm də Ermənistanın dinc əhaliyə qarşı terror törətdiyi yerlərdən yazılar hazırlamalı, Ermənistanın terror əməllərini ifşa etməlidirlər. Bilirik ki, bu ölkələrin vətəndaşları sosial şəbəkələr vasitəsilə çıxışlar edir, Ermənistanı kəskin tənqid edirlər, bu prosesə daha fəal şəkildə KİV də qoşulmalıdır”.
Qazaxıstan və Qırğızıstanın KTMT üzvlüyündən çıxması tələbinə gəlincə, V.Abışov hesab edir ki, onlar KTMT-dən çıxmadan da bu işi görə bilərlər. “Qazaxıstan və Qırğızıstan vətəndaşlarının öz hökumətlərindən KTMT-dən çıxmalı olmaları barədə tələblərinə gəlincə, onlar öz hökumətlərinə KTMT-dən çıxmamaq şərtilə də Azərbaycana dəstək verməsi üçün təzyiq edə bilərlər. Hesab edirəm ki, bundan başqa, KTMT-də olmaq onlara Azərbaycanın haqq işini müdafiə etməyə mane olursa, onda Qazaxıstan və Qırğızıstan KTMT-ni tərk edə bilərlər.
Bu günlərdə Rusiyanın Müdafiə naziri Sergey Şoyqu Qazaxıstana getmişdi. Bilmirəm pərdə arxasında hansı oyunlar gedir. Ancaq Qazaxıstan və Qırğızıstan rəhbərlikləri Rusiyadan Ermənistanı tərəf kimi dəstəkləməkdən, işğalçı ölkəni silahlandırmaqdan əl çəkməsini tələb etməlidirlər. Bu ölkələr rəsmən bəyan etməlidirlər ki, Rusiyanın KTMT-nin digər üzvü Ermənistana verdiyi kütləvi qırğın silahları vasitəsilə işğalçı ölkə Azərbaycanın kənd və şəhərlərini dağıdır, dinc əhalini kütləvi olaraq qətlə yetirir, ona görə də Rusiya Ermənistanı silahlandırmamalıdır. KTMT üzvü olan Qazaxıstan və Qırğızıstan Rusiyaya və Ermənistana qarşı öz təzyiq vasitələrindən istifadə etməlidirlər. Hesab edirəm ki, Qazaxıstan və Qırğızıstan vətəndaşları bu məsələ ilə bağlı öz ölkələrinin rəhbərliklərinə təzyiqləri daha da gücləndirməli, bununla da həmin ölkələrin rəsmi şəkildə Azərbaycanın ədalətli mövqeyini birmənalı şəkildə dəstəkləməsinə və Ermənistanın təcavüzkar siyasətini kəskin şəkildə pisləməsinə nail olmalıdırlar” - deyə V.Abışov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
