Yerli telekanallarda baş verənlər, bəzi aparıcıların, qonaqların, əsasən də şou-biznes nümayəndələrinin qeyri-etik davranışları televiziyaları hərəkətə keçməyə vadar edib.
Bir müddət əvvəl AzTV-də görkəmli elm-mədəniyyət, musiqi xadimlərinin təmsil olunduğu bədii şura yaradıldı. Bu telekanalda yaradılan bədii şuranın tərkibi mübahisə doğurmur, çünki burada kifayət qədər peşəkar insan yer alıb.
AzTV-dən sonra bəzi özəl kanallarda da bədii şura yaradılıb. Lakin bu bədii şuraların tərkibində əsasən şou-biznes nümayəndələri təmsil olunurlar. Bu şou-biznesçilərin çoxu isə efirlərdə qalmaqal törədənlər sırasında dayanırlar. Əslində, bədii şuralar ona görə yaradılıb ki, şou-biznes sahəsinə aid olan ifaçılara nəzarət etsinlər. Bildiyimiz kimi, efirdə ən çox problem yaradan, qeyri-etik davranışlar sərgiləyən elə şou-biznesçilərdir. Demək olar ki, qalmaqalların əsas hissəsi də onların aparıcısı və iştirakçısı olduğu proqramlarda yaşanır.
Özəl telekanallarda yaradılan bədii şuralarda şou-biznes sahəsində tanınan şəxslərin çoxluq təşkil etməsi ictimaiyyətdə birmənalı qarşılanmır. Ekspertlər qeyd edirlər ki, biz efirləri şou müğənnilərindən təmizləmək istiqamətində mübarizə apardığımız bir vaxtda yaradılan bədii şuraların əsas tərkibini şou aləminə aid olanların təşkil etməsi mənfi haldır.
Əkbər Qoşalı: “Bəzi özəl telekanallarda yaradılan bədii şuraların tərkibinin yalnız sənətçilərdən, şou-biznesçilərdən, telekanalların öz mütəxəssislərindən ibarət olması yaxşı hal deyil”
Bakı Atatürk Mərkəzinin şöbə müdiri, şair-publisist, ziyalı Əkbər Qoşalı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, televiziyalarda bədii şuraların yaradılması çox müsbət hadisədir. “Nə yaxşı ki, televiziyalarda bədii şuranın yaradılması ilə bağlı telekanal rəhbərləri qərar qəbul ediblər. Düzdür, mən hamını ittiham etmək düşüncəsindən uzağam. Ancaq, bununla belə, bədii şuralar formal xarakter daşımamalı, “yaratmaq” xatirinə yaradılmamalıdır.
Qeyd etməliyəm ki, bəzi özəl telekanallarda yaradılan bədii şuraların tərkibinin yalnız sənətçilərdən, şou-biznesçilərdən, telekanalların öz mütəxəssislərindən ibarət olması yaxşı hal deyil, bu belə olmamalıdır. Onlarla bərabər ictimai fikrin qidalanmasında rolu olan, kulturoloji düşüncənin cəmiyyətdə yayılmasında iştirak edən nüfuzlu alimlərin, yazıçıların, bu sahəni yaxından bilən millət vəkillərinin, QHT-lərin, çap mediası mənsublarının da bədii şura üzvlüyündə təmsil olunması çox faydalı olar. Çünki televiziyalarda bədii şuraların yaradılması zərurəti şou-biznes aləmində baş verənlərdən qaynaqlanır. Etiraf edək ki, bir çox şou-biznesçinin efirlərdəki davranışları, onların ifa tərzləri qənaətbəxş deyil. Problemi yaradan insanların yaratdıqları problemləri özlərinin həll edəcəyi real deyil. Bu o demək deyil ki, bizim şou-biznes aləmində televiziya işini, ictimai fikrin maraqlarını, yeni dövrün çağırışlarını bilənlər yoxdur, şübhəsiz ki, var. Bədii şuraların üzvlüyündə hansı sənətin təmsilçisi olmasından asılı olmayaraq, kimin seçilməsi vacibdir. Seçim məsələsi çox dərin düşüncənin məhsulu olmalıdır. Hesab edirəm ki, özəl telekanallarda bədii şuralar yaradılmamışdan əvvəl ictimai rəy öyrənilməli və sonradan həmin şəxslər şura üzvlüyünə qəbul edilməli idi. Bundan başqa, onların tərcümeyi-halı da dərindən araşdırılıb öyrənilməli idi” - deyə bildirən Ə.Qoşalının bildirdiyinə görə, bədii şuralarda şou-biznesçilərdən çox vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərinin, eləcə də tərxis olunmuş zabitlərin də təmsil olunması yaxşı olardı.
Ə.Qoşalı hesab edir ki, müğənnilər şairlərin sözünü oxuduğu üçün, bədii şuralarda şairlərin də təmsil olunmasına şərait yaradılmalı idi. “Bu gün özlərini təsdiq edən, yaradıcılığı ədəbiyyatşünaslıq mövzusuna çevrilən, yaradıcılığı xaricdə də tanınan, kitabları ilə bədii zövqün zənginləşməsinə xidmət edən şairlərin də bədii şuralarda təmsil olunması ümumi işimizin xeyrinə olardı” - deyə Ə.Qoşalı qeyd etdi.
Qiymət Məhərrəmli: “... bu tərkib televiziyalardakı neqativ hallarla mübarizə apara bilməyəcək”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, şairə Qiymət Məhərrəmli də hesab edir ki, şou-biznesçilərin qeyri-etik hərəkətlərinin efirlərdən yığışdırılması, onların ifasına nəzarət edilməsi üçün yaradılan bədii şuralarda əsasən şou-biznesçilərin yer alması müsbət hal deyil. “Əvvəllər bütün yaradıcılıq sahəsində bədii şuralar fəaliyyət göstərirdi və bu bədii şuralarda ölkəmizin çox mötəbər sənətkarları, şairləri, musiqiçiləri təmsil olunurdular. Bu gün isə özəl telekanallarda yaradılan bədii şuralarda əsasən şou-biznes təmsilçiləri yer alır. Şou-biznesçilərə bu qədər meydan vermək düzgün deyil. Azərbaycanın çox görkəmli musiqi, ədəbiyyat, elm xadimləri var, musiqişünaslarımız çoxdur. Televiziyalar onları dəvət etməlidirlər. Özəl kanalların bədii şuralarının əsas tərkibi şou-biznesçilərdən ibarətdirsə, onda onlar efirlərdə qeyri-etik davranan, əxlaqdan kənar nümunələr sərgiləyənlərlə necə mübarizə apara biləcəklər? Bunlar hamısı bir-birinə bağlı adamlardır. Şou-biznesçilərin özəl telekanalların bədii şuralarında böyük heyətlə təmsil olunması onu düşünməyə əsas verir ki, bu tərkib televiziyalardakı neqativ hallarla mübarizə apara bilməyəcək. Bu adamların çoxu şəxsi həyatı, eləcə də şou-biznesdə yaratdıqları qalmaqallarla gündəmdə olan adamlardır. Bu gün o bədii şuralarda tanınmış söz adamları, alimlər də təmsil olunmalıdırlar ki, xalqın gerçək istəklərini televiziya rəhbərlərinə çatdıra bilsinlər” -deyə Q.Məhərrəmli vurğuladı.
İradə SARIYEVA
