Müasir Azərbaycan kinosunun inkişafı dövlətin prioritetlərindən biridir və kinonun da yalnız dövlət büdcəsindən maliyyələşdiyi, büdcənin çiyinlərində olduğu məlumdur.
Azərbaycanda kino sənayesinin hələ də qurulmaması, çəkilən filmlərin keyfiyyətinin qənaətbəxş olmaması, mövzu baxımından axsaması diqqəti çəkir. Kino xadimləri də, “Azərbaycanfilm”in sabiq rəhbərləri də, Mədəniyyət Nazirliyinin kino sektoru da dəfələrlə bəyan ediblər ki, kinoya ayrılan vəsaitin həcmi çox azdır və o büdcə ilə filmlər çəkmək mümkün deyil. Dövlətin digər təşkilatları isə əksini deyirlər.
Maliyyə naziri Samir Şərifov parlamentin iclasında deputatların suallarını cavablandırarkən deyib ki, kinoya vəsaitlər ayrılır, ancaq hansısa kino əsərlərini görmürük. “Azərbaycan kinosunun inkişafı ilə bağlı dövlət büdcəsindən maliyyə ayrılıb. Hesab edirəm ki, bununla bağlı sorğuları Mədəniyyət Nazirliyinə göndərmək olar”.
Nazirin sözlərinə görə, Azərbaycan Prezidentinin müvafiq sərəncamı ilə milli kinematoqrafiyanın dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsinə dair “Azərbaycan Kinematoqrafiyasının İnkişaf Konsepsiyası”nın layihəsi hazırlanıb: “Konsepsiya layihəsi bir neçə dəfə Maliyyə Nazirliyinə təqdim olunub. Ancaq etiraf edim ki, biz onu qəbul etməmişik, çünki orada hər hansı bir dəyişiklik görməmişik. Vəsaitlər ayrılır, ancaq nəticədə hər hansı bir kino əsərlərini görmürük. Bunu da hamımız bilirik və deyirik. Hesab edirik ki, vəsaitlərin ayrılması konkret nəticələr verməlidir”.
Maliyyə nazirinin kino ilə bağlı vurduğu eyham diqqətdən yayınmayıb.
Mədəniyyət Nazirliyi: “Maliyyə Nazirliyinin və digər aidiyyəti dövlət qurumlarının nümayəndələri Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyilə çəkilən filmlərlə tanış olmaq və onlar haqqında dolğun məlumat əldə etmək məqsədilə kino təqdimatlarına dəvət olunacaqlar”
Məsələ ilə bağlı Mədəniyyət Nazirliyinin İnformasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi ilə əlaqə saxladıq. Şöbədən “Bakı-Xəbər”in sorğusuna cavab olaraq bunlar bildirilib: “Azərbaycan Respublikası maliyyə nazirinin Milli Məclisdəki son çıxışı zamanı kino sahəsi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərlə əlaqədar bildirmək istəyirik ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafı ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Sərəncamına əsasən, “Azərbaycan Kinematoqrafiyasının İnkişaf Konsepsiyası”nın layihəsi Maliyyə Nazirliyi ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində, sözügedən nazirliyin, eləcə də bu sahədəki ictimai təşkilatların rəy və təklifləri nəzərə alınaraq yenidən hazırlanmış, bu istiqamətdə qısa zaman ərzində bir sıra əhəmiyyətli tədbirlər həyata keçirilmişdi.
Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyilə Vətən müharibəsində rəşadətli Azərbaycan Ordusunun qazandığı möhtəşəm zəfər ölkəmizin tarixində yeni bir səhifə açmış və dövlətimiz bütün sahələrdə yenidənqurma və inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Bu mərhələ milli kinematoqrafiyamızın da qarşısında mədəniyyətimizin qalib təzahürü və carçısı olmaq vəzifəsini qoyur. Bununla əlaqədar, Vətən müharibəsində qazanılmış böyük zəfərə kino vasitəsilə töhfə vermək məqsədilə keçirilən «Böyük Qayıdış» film layihələri müsabiqəsi Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən elan olundu. Dünya təcrübəsinə uyğun olaraq, Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən mərhələli şəkildə təşkil edilən müsabiqədə ölkəmizdə ilk dəfə layihələrin açıq Pitçinq yolu ilə seçilməsi mexanizmi tətbiq olundu və Vətən müharibəsinə həsr olunmuş 11 qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya filmləri istehsala buraxılmaqdadır.
Bununla yanaşı, 1982-ci ildən bugünədək ilk dəfə olaraq 2021-ci ilin əvvəlində C.Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyası üçün kinotexnika avadanlıqları alındı və «Fəryad 2», «Məryəm» və «Mərmər soyuqu» tammetrajlı bədii filmlərin istehsalına artıq başlandı.
Eyni zamanda, 1965-ci ildən heç vaxt təmir edilməmiş “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının maddi-texniki bazasının yenilənməsi ilə bağlı müvafiq tədbirlər görülür.
Həmçinin, ölkəmizdə film sahəsinin modernləşdirilməsi, dünyanın bu sahədə ən qabaqcıl ölkələrinin təcrübəsinə uyğun şəkildə yenidən qurulması, dünya kino prosesinə inteqrasiyasının sürətləndirilməsi və nəhayət, dayanıqlı inkişafa əsaslanan kino sənayesinin formalaşdırılması üçün inkişaf etmiş kino sənayesinə malik Türkiyə, ABŞ, Fransa, Almaniya kimi ölkələrlə birgə filmlərin çəkilməsi istiqamətində işlərə başlanıb.
Son illərdə ölkəmizin kino sektoru tərəfindən istehsal olunan filmlərin dünyanın ən nüfuzlu beynəlxalq film festivallarında iştirakı və mükafatlandırılması, habelə film çəkilişinə özəl vəsait qoyuluşunun həcminin artması və tamaşaçı auditoriyasının genişlənməsi kinematoqrafiyamızın keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir. Təsadüfi deyil ki, son altı ay ərzində dövlət sifarişi və dəstəyilə nəzərdə tutulan film layihələri dünyanın ən nüfuzlu film festivallarında ölkəmizi təmsil edir. Buna misal olaraq Bakı Media Mərkəzi ilə birgə istehsal olunmuş “Sonuncu” sənədli filminin Rotterdam Film Festivalında, “Təkbətək”, “Göy köynəkli adam” və digəri olmaqla 3 film layihəmizin Sarayevo Film Festivalında iştirakını, C.Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında istehsal olunacaq “Mərmər soyuğu” bədii film layihəsinin Rusiyanın dövlət film təşkilatı - “Roskino” və Trieste Film Festivalının (İtaliya) beynəlxalq film marketinə seçilməsini göstərmək olar”.
Nazirlikdən bildirilib ki, həmçinin, Azərbaycanın beynəlxalq qlobal rəqəmsal yayım platformalarına inteqrasiyası baxımından əhəmiyyətini nəzərə alaraq, “Netflix APost Lab” mötəbər beynəlxalq film tədbirlərinə ilk dəfə olaraq Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin müşahidəçi kimi dəvət edilməsini qeyd etmək lazımdır.
“Bununla belə, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar 2020-ci ildən fəaliyyətini dayandırmış kino nümayişi müəssisələrinin fəaliyyəti bərpa edildikdən sonra Maliyyə Nazirliyinin və digər aidiyyəti dövlət qurumlarının nümayəndələri Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyilə çəkilən filmlərlə tanış olmaq və onlar haqqında dolğun məlumat əldə etmək məqsədilə kino təqdimatlarına dəvət olunacaqlar.
Əli İsa Cabbarov: “Samir Şərifovun çıxışı Azərbaycan kinosunun xeyrinədir”
Azərbaycan Kinematoqraflar İttifaqının katibi Əli İsa Cabbarov “Bakı-Xəbər”ə bunları dedi: “Samir Şərifovun açıqlaması kinematoqraflar olaraq bizdə minnətdarlıq hissi doğurur ki, Maliyə Nazirliyi kinoya ayrılmış vəsaitə diqqət yetirir. Bu diqqət davam etməlidir, bu diqqət həmişə olmalıdır. Azərbaycan konosunda “ərköyün uşaq”lar olmamalıdır, onlar dövlətin maliyyəsi qarşısında məsuliyyət hiss etməlidirlər və S.Şərifovun çıxışı Azərbaycan kinosunun xeyrinədir. S.Şərifovun barəsində danışdığı “Azərbaycan Kinemotoqrafiyasının İnkişaf Konsepsiyası”nın layihəsinin hazırlanması prosesində Professional Kinorejissorlar Gildiyası ilə yanaşı, Azərbaycan Kinematoqraflar İttifaqı olaraq bizim də təkliflərimiz qəbul olunub. Bu konsepsiya qənaətbəxş konsepsiyadır. Nazir demir, konsepsiyanı qəbul etməmişik, ona görə ki, pisdir. Naziri razı salmayan məqam 2020-2021-ci illər üçün Azərbaycan kinosunun inkişafı ilə bağlı dövlət büdcəsindən ayrılan maliyyə vəsaitinin xərclənməsi məsələsidir. Bu vəsaitin necə xərclənməsi haqqında bizdə rəqəmlər yoxdur, o hesabat bizə verilməyib, biz ancaq çəkilən filmləri görürük. Məsələn, mən bir ekspert kimi deyə bilərəm ki, dövlətin 2020-2021-ci illərdə kino üçün ayırdığı büdcəyə il ərzində ən azı 10, ən çox 20 tammetrajlı bədii film çəkmək olar. Yəni 6 miyon yarım vəsaitə bu qədər bədii film çəkilə bilər. Bu, Azərbaycan kinosunu canlandıra və inkişaf etdirə bilər. Təəssüf ki, bu sayı biz görmürük. Niyə görmürük? Yəqin ki, bu haqda nazirliyin kino şöbəsi, dövlət studiyaları, kinostudiya açıqlama verəcək və bizə də aydın olacaq. Bu barədə açıqlamaların verilməməsi ən böyük problemdir. Mətbuatla kino ictimaiyyətinin təşkilatları daha sıx əməkdaşlıq etməlidirlər. Heç nə gizli olmamalıdır, “bizlərə, sizlərə” bölünməməlidir, hamımız bir yerdə Azərbaycan kinosunun inkişafı üçün çalışmalıyıq. Burada nazirin çıxışını konstruktiv bir yanaşma kimi qəbul edib işləmək lazımdır. Mənə elə gəlir ki, dövlət studiyalarında, kino şöbələrində effektiv işləyən mətbuat katiblərinin olmamasının da burada rolu var, Maliyyə Nazirliyi və mətbuat lazımi şəkildə məlumatlandırılmır”.
Ə.İ.Cabbarovun fikrincə, bundan əlavə, Maliyyə Nazirliyi xərclənən pulu görür və effektivliyi haqqında daha ətraflı rəy bildirə bilir. “Mən isə öz tərəfimdən deyə bilərəm ki, daha çox film çəkilə bilər, amma çəkilmir. İndiki mərhələdə 6 milyon yarım normal vəsaitdir. Amma xərclənən pulun effektivliyi hələ ki, aşağıdır. Yəni müəyyən nailiyyətlər var. Azərbaycan kinosu Venesiya festivalında da olub, başqalarında olub. Amma bu vəsaitə daha çox nəticə əldə edə bilərik. Buna görə də bir yerdə çalışmalıyıq” - deyə Ə.İ.Cabbarov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
