Görkəmli Koreya türkoloqunun “XX yüzil Türkiyə və Koreya ədəbiyyatında qadın” adlı monoqrafiyası Azərbaycan dilində nəşr olunub. “Nurlar” nəşriyyatında nəfis şəkildə nəşr olunan monoqrafiyada XX yüzil Türkiyə və Koreya romanlarında qadın problemi müqayisəli ədəbiyyat kontekstində - feminist yöntəmdə təhlil obyektinə çevrilib. Kitabı Azərbaycan dilinə gənc ədəbiyyatşünas Aygün Ali çevirib. Monoqrafiyanın elmi redaktoru və ön sözün müəllifi Bakı Dövlət Universitetinin professoru, yazıçı Vaqif Sultanlıdır. Bu, müəllifin Azərbaycanda nəşr olunan ilk kitabıdır.
Bilindiyi kimi, Eunkyung Oh Seuldakı Donkduk Qadınlar Universitetinin professoru, Avrasiya Türk Araşdırmaları İnstitutunun direktoru, UNESCO-nun Orta Asiya ölkələri üzrə təmsilçisi, Özbəkistan Elmlər Akademiyasının üzvü, nazir səviyyəsində Koreya prezidentinin müşaviridir.
Eyni zamanda, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü olan müəllifin nəşr olunmuş elmi araşdırmaları içərisində “Türk ədəbiyyatında Koreya savaşı” (türkcə), “XX yüzil Türkiyə və Koreya ədəbiyyatında qadın” (türkcə), “Örtü içində islam qadını”, “Psixo-analitik baxımdan islamda qadın kimi yaşamaq” (Koreya dilində), “Türkiyə və Koreya qəhrəmanlıq dastanlarının müqayisəli təhlili: “Alpamış” və “Jumong” (özbəkcə və rusca) kitabları xüsusi yer tutur.
Davamlı olaraq tərcümə fəaliyyəti ilə məşğul olan Eunkyung Oh Yaşar Kamalın “İlanı öldürsələr”, “Ağrı dağı əfsanəsi”, “Minboğalar əfsanəsi”, “İncə Məmməd”, Murad Tuncelin “İnanna” romanlarını, Bəxtiyar Vahabzadənin şeir və poemalardan ibarət “Gülüstan” adlı kitabını, Vaqif Sultanlının hekayələrini Koreya dilinə çevirib.
İlk nəşri 2005-ci ildə Ankarada gerçəkləşən monoqrafiyada feminist səpkidə aparılan təhlillər iki ölkənin bədii nəsr örnəkləri - roman janrı fonunda gerçəkləşib. Müəllif istər Türkiyə, istərsə də Koreya ədəbiyyatında qadın problemlərini səciyyələndirmək üçün ən uyğun yazarları və əsərləri seçməyə çalışıb. Belə ki, araşdırıcı Xalidə Ədib Adıvar, Rəşad Nuri Güntəkin, Orxan Kamal, Yaşar Kamal, Ədalət Ağaoğlu, Ayla Kutlu, Əminə İsinsu kimi Türkiyə nasirlərinin əsərlərinə müraciət edib. Eyni zamanda, XX əsr Koreya nəsrinin İncik Yi, Gvangsu Yi, Kyungri Par, Hun Şhim, Seokyung Kang, Vanu Kim, Jiyong Gong kimi görkəmli nümayəndələrinin romanları müqayisəli təhlilə cəlb olunub.
Kitabda təhlilə çəkilən hər bir romanın qısa özəti verilmiş, daha sonra əsər bəlli problem fonunda araşdırmaya cəlb olunub. Müəllif feminist təhlil kontekstində, həmçinin, digər yaradıcılıq metodlarının prinsiplərindən də yetərincə yararlanmış, bu isə məsələyə fərqli baxış bucağından yanaşma imkanları yaradıb.
Müəllif Türkiyə və Koreyada qadınların təhsili, hüquqları, ailə inkişafı ilə bağlı dövlət qanunlarına diqqət yetirmiş, onların məzmunu və mahiyyəti haqqında bilgi vermiş və bu yöndə də müqayisələr aparıb. Romanlarda yaranan qadın obrazlarının dəyərləndirilməsində ölkədə qadınlara yönəlik fəaliyyətin bədii mətnə yansımasını səciyyələndirib.
Kitaba yazmış olduğu ön sözdə Vaqif Sultanlı araşdırma ilə bağlı fikirlərini belə ümumiləşdirir: “Zəngin qaynaqlar əsasında yazılan monoqrafiya elmi-nəzəri tutumu ilə qarşılaşdırmalı ədəbiyyat araşdırmaçılığının mükəmməl örnəklərindən biri kimi səciyyələnir. Araşdırıcının qadın olması təhlilə çəkilən problemin ən incə və qapalı məqamlarının üzə çıxarılmasına imkan vermişdir. Əsərin Azərbaycan türkcəsində nəşr edilməsinin səbəbi, ilk növbədə, bu sahədə araşdırmalara ciddi ehtiyacın olmasından qaynaqlanır. Həmçinin, monoqrafiyada qaldırılan problemlərin Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti ilə bağlı ortaq özəlliklərə malik olduğu unudulmamalıdır”.
Eunkyung Ohun “XX yüzil Türkiyə və Koreya ədəbiyyatında qadın” adlı monoqrafiyasının Azərbaycan ədəbi tənqidinin diqqət və marağını çəkəcəyi, haqqında fikir və mülahizələr söyləniləcəyi şübhə doğurmur.
İradə SARIYEVA
