Məlum olduğu kimi, Nazirlər Kabineti tərəfindən “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sədrliyi ilə keçirilən 2019-cu ilin yekunlarına həsr olunmuş müşavirədən irəli gələn tapşırıqların icrasının təmin edilməsi üzrə Tədbirlər Planı" qəbul edildi.
Sözügedən Tədbirlər Planında Mərkəzi Bank, İqtisadiyyat Nazirliyi, Maliyyə Nazirliyinə 2020-ci ilin sonunadək bank sektorunun real sektoru dəstəkləməsi, biznes kreditlərinin verilməsi və faizlərin aşağı salınması istiqamətində müvafiq tədbirlərin görülməsi tapşırılıb.
Həmçinin, Tədbirlər Planında Azərbaycanda şübhəli kreditlərin verilməsinə nəzarətin gücləndirilməsi öz əksini tapıb. Belə ki, sözügedən Tədbirlər Planına əsasən, Mərkəzi Bank 2020-ci ilin iyul ayınadək bank sektorunda, o cümlədən, şübhəli kreditlərin verilməsinə nəzarətin gücləndirilməsi üzrə müvafiq tədbirlər görməlidir.
Maraqlıdır, şübhəli kreditlərə nəzarət deyiləndə konkret söhbət hansı vəsaitlərdən gedir? Hansı kreditlər şübhəli kreditlər hesab olunur?
“Gərək bu məsələdə elə bir mexanizm yaradılsın ki, bunun sayəsində şübhəli kreditlərin verilməsinin qarşısını almaq mümkün olsun”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, burada söhbət bankların qabaqcadan əlbir olduqları şəxslərə verdikləri kreditlərdən gedir: “Hansı ki, banklar bilərəkdən belə kreditlər verirlər. Hamıdan yaxşı bilirlər ki, verilən kredit geri qayıtmaz, sadəcə, müəyyən qanunsuz sövdələşməyə gedərək, nəyinsə müqabilində belə kreditlər verirlər. Yəni korrupsiya müqabilində şübhəli kreditlər verilir. Öz yaxınlarına, qohumlarına, dost-tanışlarına belə kreditlər verilib. Nəticədə problemli kreditlərin miqyası artıb. Bəzi məlumatlara görə, hazırda ölkədə problemli kreditlərin əksəriyyəti şübhəli kreditlərdir. Bunlar əhalinin və sahibkarların götürdüyü kreditlər deyil. Banklar maliyyə vasitəçiləridir və bunlar əhalidən və sahibkarlardan əmanət cəlb edirlər və sonra onu kimə istəyirlər, verirlər. Şübhəli kreditlər müxtəlif formada verilir. Belə kreditlər adətən uzun müddətə və aşağı faizlə verilir. Bu cür kreditlər aşağı dəyərli girovlar müqabilində verilir. Yaxud da girovun dəyəri kağız üzərində şişirdilir. Əslində isə girovun dəyəri çox aşağı olur. Bütün bunların nəticəsində iqtisadiyyatın real sektoru kreditlərdən kənarda qalır. Hansı ki, ehtiyacı olan sahələr kənarda qalır, lazım olmayan sahələrə kreditlər verilir. Ona görə də Tədbirlər Planında məqsəd odur ki, bu cür kreditlərin verilməsinin qarşısı alınsın. Ancaq gərək bu məsələdə elə bir mexanizm yaradılsın ki, bunun sayəsində şübhəli kreditlərin verilməsinin qarşısını almaq mümkün olsun. Yoxsa, bundan sonra da şübhəli kreditlərin verilməsinin qarşısını almaq mümkün olmayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
