Rusiyanın Azərbaycan bazarına üz tutması ölkədə yeni bahalaşma təhlükəsi yaradıb

Tarix: 10.09.2014 / 11:23
Bölmə: İqtisadiyyat

Rusiya bazarlarında son vəziyyətin təhlili Azərbaycandan bu ölkəyə hələ də böyük həcmdə məhsul axınının həyata keçirildiyini göstərir. Təbii ki, bu vəziyyət Azərbaycanda aqrar məhsulların qiymətinin artmasına rəvac verməkdə, bazarlarda yerli məhsulların xüsusi çəkisinin azalmasına səbəb olmaqdadır. Hadisələrin gedişi isə Rusiya tərəfinin bundan sonra da ölkəmizdən daha böyük həcmdə məhsul almaqda maraqlı olduğunu göstərir.
Moskva meri Sergey Sobyanin, Azərbaycan da daxil olmaqla, bir sıra digər ölkələrlə ərzaq məhsullarının idxalının genişləndirilməsi üçün danışıqlar aparıldığını bildirir. O, paytaxt sakinlərinə indiki vəziyyətdə qorxulu heç nə olmadığını da bildirir: "Moskvada ərzaq böhranı təhlükəsi ola bilməz. Bu 25 il öncə olsaydı, həqiqətən problem olardı. Biz indi tamamən fərqli vəziyyətdə yaşayırıq - açıq bazar, minlərlə təklif. Qorxulu heç bir şey yoxdur, bir müddət sonra hər şey qaydasına düşəcək". Sobyaninin sözlərinə görə, bu böhranı Rusiya regionlarından və yaxın xarici ölkələrdən olan istehsalçılar aradan qaldıracaq. Hazırda Belarus, Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkiyə kənd təssərrüfatı istehsalçıları ilə artıq müqavilələr bağlamaq üçün danışıqlar aparılır: "Bundan başqa, biz aqroklaster, yeni tipli lojistik mərkəzin yaradılmasını sürətləndirmişik. Mən hesab edirəm ki, Moskvada üç-dörd buna bənzər aqroklaster yaratmaq lazımdır və onda Moskvanın topdansatış bazarı tamamən başqa cür olacaq". Aqroklasterlər istehsalçılara vasitəçisiz öz məhsullarını kiçik topdansatış alıcıları üçün realizə etmək imkanı yaradır. İdeyaya görə, bu, ərzaq mallarının qiymətinin enməsinə gətirib çıxarmalıdır.
Hər zaman qalmaqallı açıqlamaları ilə gündəmə gələn Vladimir Жirinovski də Azərbaycandan Rusiyaya daha çox kənd təsərrüfatı məhsulunun gətirilməsi bəyanatı ilə çıxış edib. Yolunu Moskvadakı bazardan salan Vladimir Жirinovski burda satılan məhsulların əksəriyətinin Azərbaycandan gətirilməsindən məmnun olduğunu da vurğulayıb. Məhsullarımızın keyfiyətli olduğunu deyən Жirinovski ölkəsinə Azərbaycandan daha çox məhsul gətirilməsinin asanlaşdırılması üçün gömrük orqanına müraciət edəcəyini bildirib. Vladimir Жirinovski bazardakı bahalaşmadan çıxış yolunu da göstərib: "Bunun çarəsi var. O da Azərbaycandan daha çox məhsulun bura gətirilməsidir. Məhsul bol olsa, qiymət də ucuzlaşar. Rus xalqı da bunu başa düşməlidir ki, buradakı azərbaycanlılar onları ərzaqla təmin edir. Ona görə də onlara münasibət də müsbət mənada dəyişməlidir".
Bütün bunlar Rusiyaya ərzaq axınının davam edəcəyini göstərir. Belə vəziyyətdə bahalaşmanın qarşısını almaq üçün Azərbaycanda müəyyən addımlar atılmalıdır. Aqrar məsələlər üzrə ekspert Vahid Məhərrəmovun fikrincə, dövlət kənd təsərrüfatı məhsulları ilə bağlı qiymət siyasəti aparmalıdır, məhsulların dəyərinin yuxarı və aşağı həddi müəyyənləşdirilməlidir. "Yuxarı hədd müəyyənləşdirilən zaman istehlakçıların, aşağı hədd müəyyən edilən zaman isə istehsalçıların marağı nəzərə alınmalıdır". Onun fikrincə, dövlətin bu cür qiymət siyasəti bazarda yaranan xaosun qarşısını almağa kömək edər: "Çox məhsul istehsal olunubsa və bu daxili bazarda qiymətləri ciddi endirərsə, istehsal olunan məhsulun bir hissəsi dövlət tərəfindən alınmalıdır. Qıtlıq yarananda isə bazara buraxılmalıdır. Bazarda sui-istifadəyə yol verilməməsi üçün dövlət siyasəti müəyyənləşdirilir və bu zaman belə amillər nəzərə alınır". Ekspert bildirir ki, qiymət siyasətinin müəyyənləşdirilməsini şərtləndirən amillər son zamanlar özünü qabarıq şəkildə göstərir.
Digər ekspert Vüqar Bayramov vurğulayır ki, fermerlər öz məhsullarını Rusiya bazarlarına çıxarmaqla daha çox gəlir əldə edirlər: "Müsbət məqam odur ki, bu, qeyri-neft sektorunda ixracatın artmasına gətirib çıxarır. Həm də ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin artması baxımından əhəmiyyətlidir. Mənfi məqam odur ki, istehlak bazarında qiymətlərin artmasına və istehlakçıların daha baha qiymətə məhsullar almasına gətirib çıxarır. Rusiya bazarına çıxış paytaxt bazarına çıxışdan daha asan olur. İş adamları, fermerlər meyvə məhsullarını bazara çıxarmamağa çalışır. Daxili bazarda daha yüksək qiymətə satmağa çalışırlar. Bu da psixoloji olaraq qiymət artımına təsir göstərir".
Hesab olunur ki, yaranmış vəziyyətdə hökumətin aqrar məhsuların istehsalının artırılması istiqamətində daha çevik siyasət yürütməsinə ehtiyac var. Bunun üçün müxtəlif mexanizmlərdən, o cümlədən subsidiya siyasətindən geniş istifadə vacib sayılır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, ötən ilin dekabrında benzinin qiymətində müşahidə edilən artımlar fermerlərə verilən subsidiyaların artırılması məsələsini gündəmə gətirsə də, sonradan kənd təsərrüfatına birbaşa maliyyə dəstəyinin gücləndirilməsi müzakirə mövzusu olmadı. Azərbaycanda aqrar sektora verilən subsidiyalar hazırda strateji və adi məhsullar üzrə qruplaşdırılır.
Strateji məhsullar üzrə subsidiyaların həcmi adi məhsullar üzrə verilən subsidiyaların həcmindən 2 dəfə çoxdur. Strateji olmayan məhsullar istehsal edən fermer təsərrüfatlarının hər hektarına 40, strateji məhsul istehsal edən fermer təsərrüfatlarının hər hektarına isə 80 manat ödənilir. Ekspertlər isə hesab edir ki, subsidiya məbləğinin adi məhsullar üzrə 40 manatdan 80 manata, strateji məhsullar üzrə isə 80 manatdan 140 manata artırılması dövlət büdcəsi üçün hər hansı ağırlıq yaratmamaqla yanaşı, fermerlərin xərclərinin qarşılanmasına imkan verər. Ən əsası isə bu, aqrar məhsulların istehsal həcmini əhəmiyyətli dərəcədə artırar.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...