Natiq Cəfərli: “Bütün bunlar avroya tələbin artmasına səbəb olub”
Dünya valyuta birjalarında avronun qiyməti sürətlə bahalaşır. Bahalaşmaya səbəb isə həm Almaniya, həm də Almaniyanın üzv olduğu Avrozona iqtisadiyyatı ilə bağlı ümumi iqtisadi inkişaf göstəricilərinin açıqlanmasıdır. Bildirilir ki, Almaniyada ümumdaxili məhsul 2017-ci ilin üçüncü rübündə 0.8 faiz artıb və beləliklə, iqtisadi inkişaf səviyyəsi 1 faizdən 2.3 faizə yüksəlib. Avrozonada isə iqtisadiyyat rüblük müqayisədə 0.6 faiz, illik müqayisədə isə 2.5 faiz artmaqla, inkişafına davam etməkdədir.
Bununla yanaşı, Avrozonanın birinci və dünyanın dördüncü ən güclü dövləti Almaniyada iqtisadi vəziyyəti əks etdirən və maliyyə bazarlarında böyük maraqla izlənən “Avropanın İqtisadi Araşdırma Mərkəzi”nin indikatoru da avronun bahalaşmasına təsir edən amillər arasındadır. Belə ki, cari vəziyyəti ölçən “ZEW” indikatoru (88.8 punkt) gözləniləndən (88.0 punkt) yüksək, gələcək vəziyyətlə bağlı “ZEW” indikatoru (18.7 punkt) isə gözləniləndən (20.0 punkt) zəif olsa da, keçmiş aya (17.6 punkt) nisbətən yüksək açıqlanıb.
Qeyd etmək lazımdır ki, maliyyə bazarlarında son günlər EUR/USD məzənnəsində müşahidə edilən bahalaşma proqnozlaşdırılırdı və korrektiv qiymətləndirilir. Avropa Mərkəzi Bankının vitse-sədri Vitor Kostancio da son dövrlər Avrozonada müşahidə edilən iqtisadi canlanmanın əminlik yaratmamalı olduğu xəbərdarlığını edib. O, inflyasiyanın hələ də çox zəif olduğunu xatırladıb.
Avro/dollar valyuta cütlüyünün qiyməti üzrə texniki təhlillərə əsasən, bahalaşma 1.1759 $-a kimi davam etdikdən sonra bir müddət səngiyə, 1.1707 və 1.1680 $-a kimi ucuzlaşa bilər. Məhz bundan sonra qiymət bu səviyyənin üzərində möhkəmlənərsə, bahalaşmasının 1.1822 $-a kimi də davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər avronun bahalaşmasını hansı amillərlə əlaqələndirirlər?
Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərlinin fikrincə, son zamanlar avronun məzənnəsinin artması ona marağı yüksəldib: “Avropa ölkələri ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə çalışırlar. Bu da Avrozona ilə ticarət müqavilələrinin artımına təkan verən amilə çevrilir. Bütün bunlar avroya tələbin artmasına səbəb olub. Digər tərəfdən, Azərbaycan avtomobil bazarındakı canlanma da avroya tələbi artırıb. Çünki Azərbaycana daha çox avtomobil Avrozonadan gətirilir. Bu da avroya marağı və tələbi artırıb. Eyni zamanda, avronun daha çox bahalaşacağı ilə bağlı gözlənti formalaşıb. Buna görə də yığım məqsədilə avro alanların sayı xeyli artıb. Yaxın aylarda da avronun qiymətinin artma ehtimalı yüksəkdir. Bu, avronun bahalaşmasından çox, digər valyutaların, eləcə də dolların zəifləməsi ilə əlaqədardır. Bunun səbəbi iqtisadi yox, əsasən siyasidir. ABŞ-da bu siyasi səbəblərin bir müddət gündəmdə qalacağını nəzərə alsaq, avronun bahalaşma ehtimalı yüksəkdir. Amma Avropa, xüsusən də Almaniya avronun aşırı dərəcədə bahalaşmasını istəmir. Çünki bu, Avropanın ixracat potensialına zərbə vura bilər. Ona görə də kəskin artımların olma ehtimalı azdır”.
Vidadi ORDAHALLI
