Samir Əliyev: "Manat və xarici valyutanın kreditlər üzrə faiz dərəcəsinin yüksəlməsi bankların maliyyə durumunun pisləşməsi ilə bağlıdır"
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanda may ayı ərzində həm manat, həm də xarici valyutada kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi artıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatlarına əsasən, iyunun 1-nə manatla verilmiş orta kredit dərəcəsi 12,34 % təşkil edib.
Beləliklə, manatla orta kredit faiz həddi iyunun 1-nə mayın 1-i ilə müqayisədə 0,08 faiz bəndi artıb. 2017-ci il yanvar ayının 1-nə olan göstərici ilə müqayisədə isə artım 0,29 faiz bəndi təşkil edib.
Xarici valyutada iyunun 1-nə verilmiş kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi 8,88 % olub. Bu, mayın 1-nə olan eyniadlı göstərici ilə müqayisədə 0,45 faiz bəndi çoxdur. 2017-ci il yanvarın 1-nə olan göstərici ilə müqayisədə isə verilmiş kreditlər üzrə faiz dərəcələri 0,28 faiz bəndi artıb.
Həm yerli, həm də xarici valyutada kreditlər üzrə faiz dərəcəsinin qalxması barədə fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, iqtisadi məntiqə əsasən milli valyuta ilə kredit faizlərinin artması gözləniləndir. Səbəb isə manatın xarici valyutaya nisbətən dəyərini itirməsidir: "Ancaq xarici valyutanın, xüsusilə də dolların faiz dərəcəsinin düşməməsi suallar doğurur. Kreditlər nə üçün baha olur? Banklar kredit vermək üçün əmanət cəlb edir və onu kredit şəklində verirlər. Və ondan əldən olunan gəlirin bir hissəsi özlərinə qalır, bir hissəsi isə əmanətə verilir. Banklar dolları 2-3 faizlə cəlb edirsə, yaxşı olar ki, kredit şəklində onu 1 rəqəmli etsinlər. Heç olmasa krediti 6-9 faiz arasında versinlər. Dolların bahalaşma ehtimalını nəzərə alsaq, deməli, elə bir faiz olmalıdır ki, həm sahibkar, həm də vətəndaş krediti götürə bilsin".
Həmsöhbətimizin fikrincə, manat və xarici valyutanın kreditlər üzrə faiz dərəcəsinin yüksəlməsi bankların maliyyə durumunun pisləşməsi ilə bağlıdır: "Banklar hələ ki, böhrandan çıxmayıb. Onların aktivləri zərərlidir, əllərində çox məhdud səviyyədə pul var. Banklar həmin pulu Mərkəzi Bankın təşkil etdiyi depozit hərracına yönəldir. Banklar kreditləşməyə pul ayırmaq istəmir. Əslində, bu böyük risq tələb edir. Bu baxımdan bankların həm real sektorda risq səviyyəsi azalmayınca, həm də onların maliyyə imkanları düzəlməyincə, kredit faizlərinin aşağı düşməsini gözləmək olmaz. Milli valyutada olan kreditlər isə yerli valyutanın sabitliyindən asılıdır".
Günel CƏLİLOVA
