Əli Əlirzayev: "Nəzərə alın ki, 1000 manatlıq məhsul üçün 4 manat fərq gözəgörünməz bir rəqəmdir"
Xəbər verildiyi kimi, iyulun 14-ü Azərbaycan Tarif (qiymət) Şurasının qərarı ilə "Aİ-92" markalı benzinin pərakəndə qiyməti 20 qəpik məbləğində qaldırılıb. Şuranın qərarına əsasən, 15 iyul tarixindən "Aİ-92" markalı benzinin qiyməti 90 qəpik təşkil edir.
Sözügedən addımın atılmasında məqsəd Azərbaycanda istehsal edilən mühərrik yanacağının Avropa səviyyəsinə çatdırılması, ekoloji vəziyyətin stabilləşdirilməsi və əhalinin artan ehtiyaclarını təmin etmək olub.
Bu arada bəziləri iddia edir ki, Azərbaycanda "Aİ-92" markalı benzinin qiymətinin artması guya kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətinin qalxmasına hansısa formada təsir edəcək. Əslində, bu iddiaların əsası yoxdur. Məsələ ondadır ki, kənd təsərrüfatı texnikası benzin yox, dizel yanacağı ilə işləyir. Ona görə də sözügedən markalı benzinin qiymətinin qalxmasının kənd təsərrüfatı mallarının istehsalına və qiymətlərinə təsirindən söhbət gedə bilməz. Bundan əlavə, dövlət tərəfindən kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına subsidiyalar verilir, gübrələr, mühərrik yağları, dizel yanacağı güzəştli qiymətlərlə satılır. O üzdən, kənd təsərrüfatı məhsullarının becərilməsində heç bir problem yaşanmayacaq və istehsal olunan məhsulların satış qiyməti bahalaşmayacaq.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər məsələyə necə yanaşır?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin fikrincə, bu deyilənlərin əsası yoxdur. O da hesab edir ki, bu məsələdə hər hansı bahalaşmadan söhbət gedə bilməz: "Düzdür, qiymətlərin dəyişməsi müşahidə oluna bilər. Amma burada bahalaşmadan söhbət gedə bilməz. Çünki məhsul dizel yanacağı ilə gətirilirsə, bahalaşma olmayacaq. İkinci bir hal isə odur ki, dizellə işləyən maşınlara tələbat artacaq. Daşınma işləri ilə məşğul olan şəxslər dizellə işləyən avtomobillərə üstünlük verəcək. Qida məhsullarına yalnız bu cür təsiri ola bilər ki, istehsalçı məhsulunu bazarlara benzinlə işləyən maşınla gətirsə, həmin xərci çıxarmaq üçün məhsulu bahalaşdıra bilər. Məsələn, bir sahibkar hansısa rayondan kilosu 1 manata olan məhsul gətirir. Bunun üçün də 20 litr benzin işlədir. İndi həmin 20 litrə görə 4 manat daha çox ödəyəcək. Amma nəzərə alın ki, 1000 manatlıq məhsul üçün 4 manat fərq gözəgörünməz bir rəqəmdir. Digər tərəfdən, dövlətin iqtisadi siyasəti deyilən bir şey var. Odur ki, benzinin bahalaşmasını kompensasiya edən tədbirlər həyata keçiriləcək. Məsələn, əməkhaqqı və ya pensiyalar artırıla bilər. Yaxud qiymət artımı aztəminatlı ailələrə aid edilməyə bilər".
Vidadi ORDAHALLI
