Əkrəm Həsənov: "Bank sektoru əsasən geri qaytarılmayan problemli kreditlərin həcminin artmasından əziyyət çəkir"
Ötən ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycan bank sektorunun xalis zərəri 1 271,5 mln. manat təşkil edib ki, bu da oktyabr ayının sonu ilə müqayisədə 31,2 % artım deməkdir. Lakin oktyabrın 1-nə nisbətən bu, 17,8 % azdır.
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının xəbərinə görə, vergilər ödənilənədək isə zərər 31,6 % artaraq 947,9 mln. manatdan 1 247,6 mln. manata çatıb.
Bankların faiz gəlirləri aylıq 10,6 % artaraq 1 825,4 mln. manata yüksəlib. Bunun 1 575,1 mln. manatını kreditlər üzrə faizlər təşkil edib. Faiz xərcləri də aylıq müqayisədə 8,3 % artaraq 991,6 mln. manata çatıb və bunun 425,5 mln. manatı depozitlər üzrə faiz xərcləri olub. Beləliklə, xalis faiz gəliri 13,3 % artaraq 833,8 mln. manat təşkil edib.
Qeyri-faiz zərəri 2 dəfə artaraq 346,4 mln. manata yüksəlib, qeyri-faiz xərcləri isə 11 % artaraq 834,8 mln. manata çatıb.
Aktivlər üzrə mümkün zərərin ödənilməsi üçün xüsusi ehtiyatın yaradılmasına ayırmalar da aylıq 18,3 % artaraq 913,6 mln. manat təşkil edib.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən bank sahəsi üzrə mütəxəssis Əkrəm Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bank sahəsi əsasən problemli kreditlərin artmasından əziyyət çəkir: "Artıq problemli kreditlərin bir qismi elə həddə çatıb ki, onların geri qaytarılması mümkün deyil. Bank tam əmin olanda ki, kredit qayıtmayacaq, o zaman həmin krediti öz balansından silir. Bu hal bankın itkisi sayılır. Bəllidir ki, problemli kreditlərin həcmi günü-gündən artır. Hətta problemli kreditlərin həcmi bankların elan etdiyi məbləğdən də yüksəkdir. Əksər hallarda banklar problemli kreditlərinin həcminin hansı vəziyyətdə olduğunu demir. Ancaq qaytarılmayan kreditlərin həcmi həddindən artıq yüksəkdir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, kreditlərin əksəriyyəti dollarla götürülüb. Dollarla kredit götürən əhali və sahibkarlar geri qaytarmaqda çətinlik çəkirlər: "Kredit götürənlərin bir qismi iddia edir ki, onlar vəsaiti götürərkən dolların kursu 0.78 idi, ancaq indi məzənnə dəyişdiyi üçün banka olan borclarını geri qaytarmırlar. Belə insanların sayı az deyil. Bu hal da banklar üçün zərər sayılır".
İqtisadçı onu da əlavə etdi ki, tək xarici valyuta ilə götürülən kreditlər deyil, manatla götürülən kreditlər də qaytarılmır: "Bu, əhalinin sosial durumunun ağırlaşması ilə bağlıdır".
Ə.Həsənov hesab edir ki, bankların zərəri gələcəkdə daha da artacaq.
Günel CƏLİLOVA
