Fikrət Yusifov: "Bu gün Azərbaycanda bankların kiçik və orta sahibkarlığa kreditlər ayrılması sahəsindəki fəaliyyəti tam yarıtmaz vəziyyətdədir"
Maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının effektiv və yüksək səviyyədə təmin edilməsi üçün Azərbaycanda KOS subyektləri ilə bağlı xüsusi qurumlar yaradıla bilər ki, onlardan biri də kredit zəmanət fondudur. Bu barədə "Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlıq səviyyəsində istehlak mallarının istehsalına dair Strateji Yol Xəritəsi"ndə qeyd olunub.
Sənəddə göstərilib ki, KOS üzrə kredit zəmanət fondunun yaradılması bu subyektlərin maliyyə risqlərinin azalması ilə nəticələnə bilər. Bunun üçün yerli valyuta ilə kreditlərə zəmanətlərin verilməsi imkanları araşdırılacaq. Kredit zəmanət fondu KOS subyektlərinin ixrac məqsədləri üçün kredit ehtiyaclarını daha yaxşı ödəmək üçün əlavə imkanlar yaradacaq. Yerli bazara çıxış məqsədilə kreditlərə verilən zəmanətlər daha məhdud səviyyədə təmin ediləcək və bu zaman əsas diqqət orta sahibkarlıq subyektlərinə, daha sonra isə uzunmüddətli perspektivdə mikrosahibkarlıq subyektlərinə yönəldiləcək. KOS subyektlərinə zəmanətlər daha çox yerli valyuta ilə ayrılan kreditlər üzrə veriləcək. Kredit zəmanət fondu tərəfindən pilot layihə kimi, ilk növbədə, yüksək gəlir gətirmək potensialına malik sektorlara, məsələn, maşınqayırma və kənd təsərrüfatı məhsullarının emalına yönəlmiş kreditlərə zəmanət verilə bilər. Kredit zəmanət fondunun yaradılması barədə fikir bildirən "Ekonomiks" Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, iqtisadi elmlər doktoru Fikrət Yusifov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu gün Azərbaycanda bankların kiçik və orta sahibkarlığa kreditlər ayrılması sahəsindəki fəaliyyəti tam yarıtmaz vəziyyətdədir: "Dünya Bankının biznes mühitinin əlverişliliyi üzrə qiymətləndirməni özündə əks etdirən illik "Doing Business" hesabatlarında da Azərbaycanda sahibkarların kreditə əlçatanlığı göstəricisinin son illər zəiflədiyi göstərilib. Belə ki, 2016-cı il üzrə olan hesabatda Azərbaycan kreditin əldə edilməsinin asanlıq səviyyəsinə görə 189 ölkə arasında 118-ci yerdə qərarlaşıb. Kreditlərin əldə edilməsi səviyyəsinə görə 2010-cu ildə Azərbaycan 183 ölkə arasında 15-ci yerdə idisə, sonrakı illərdə bu mövqe pisləşərək 2011-ci ildə 46-cı, 2012-ci ildə 48-ci, 2013-cü ildə 53-cü, 2014-cü ildə 99-cu, 2015-ci ildə 104-cü və 2016-cı ildə 118-ci pilləyə düşüb".
F.Yusifov onu da əlavə etdi ki, bank sisteminin kiçik və orta sahibkarlığa olan bu münasibəti son bir ildə keçirilmiş müxtəlif səviyyəli tədbirlərdə ölkə başçısı tərəfindən də ciddi şəkildə tənqid edilib: "Daha tez və daha çox qazanc əldə etməyə köklənmiş banklar təəssüf ki, dövlət başçısının bu çağırışlarından sonra da öz fəaliyyətində dönüş yarada bilmədi. Bu səbəbdən, dəfələrlə dediyimiz kimi, bir daha təkrar edirik - ölkəmizin bank sistemi yenidən qurulmalıdır. Bizdə bu qədər banka heç bir lüzum yoxdur. Azərbaycan kimi o qədər də böyük olmayan bir ölkə üçün sahə maraqlarını nəzərdə tutan, geniş şəbəkəsi olan və yüksək xidmət mədəniyyəti formalaşmış, eyni zamanda iqtisadiyyatın real sektoruna üz tutmuş 5-6 bank lazımdır. Belə olacağı halda, "Strateji Yol Xəritəsi"ndə nəzərdə tutulan kredit zəmanət fondunun yaradılması və onun fəaliyyəti daha səmərəli ola bilər. Lombard xislətli banklar isə real sektora çətin ki, üz tutsun".
Günel CƏLİLOVA
