Pərviz Heydərov: "Kənd təsərrüfatının inkişafı hökumət üçün həmişə prioritetdir və indiki şəraitdə bunun önəmi daha da artıb"
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsində Dövlət-özəl investisiya fondu yaradıla bilər. Bu fondun yaradılması "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi" ilə nəzərdə tutulub.
Qeyd edək ki, Dövlət-özəl investisiya fondunun yaradılması ilə bağlı təhlillər İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən aparılacaq. Yaradılması məqsədəuyğun hesab edildikdə, İqtisadiyyat Nazirliyi, Maliyyə Nazirliyi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində fondun strukturu, həcmi və fond vəsaitlərinin gələcək istifadəsinə nəzarət edən monitorinq mexanizminin yaradılması ilə bağlı təkliflər hazırlanacaq.
Strategiyada qeyd edilir ki, Azərbaycanda kənd təsərrüfatının sürətli inkişafını təmin etmək üçün dövlət və özəl tərəfdaşlığı əsasında maraqlı tərəflərin inteqrasiyası stimullaşdırılmalıdır. Bu baxımdan, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı sektoruna özəl investisiyaların cəlb edilməsi və emal müəssisələri ilə kənd təsərrüfatı istehsalı sahələrini özündə birləşdirən kompleks layihələrin həyata keçirilməsi, emal sənayesi sahələrinin dəyər zənciri boyunca əlaqəli şəkildə inkişaf etməsinə imkan yaratmaq zəruridir.
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, son 10-12 il ərzində regionlarımızın inkişafı məqsədilə heç də az iş görülməyib: "Müxtəlif infrastrukturlar qurulub, istehsal və emal müəssisələri yaradılıb, investisiya layihələri icra edilib, məşğulluğun genişləndirilməsi məqsədilə stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçirilib. Bütün bunlar yenə davam etdirilir.
Ümumiyyətlə, 2004-cü ildə ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına dair birinci proqram qəbul olunanda məsələ qoyulmuşdu ki, Azərbaycanın regionları sürətlə inkişaf etsin. Sonrakı daha iki proqramın əsas məqsədi və icrasında başlıca hədəf isə regionlarda infrastruktur layihələri, iş yerləri, sosial müəssisələr yaratmaqdan ibarət idi. Bu məqsədlə sahibkarlığın inkişafına böyük dəstək həyata keçirilib. Belə ki, güzəştli şərtlərlə 1,7 milyard manat kreditlər verilib ki, artıq başa çatmaqda olan bu ili də nəzərə alsaq, bu, 2 milyard manat təşkil etməlidir. Hazırda "Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı" icra edilir.
Lakin təəssüf ki, tam müsbət effekt əldə edildiyi haqda danışmaq çətindir. Prezidentin 6 dekabr 2016-cı il tarixində imzaladağı "Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrinin təsdiq edilməsi haqqında" Fərman ölkəmizin yaranmış yeni iqtisadi situasiya ilə əlaqədar seçməli olduğu növbəti inkişaf modelinin, bir növ, bünövrə mexanizmini müəyyən edir. Sözügedən strategiyanın əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, bundan sonra atılacaq bütün zəruri addımlar, o cümlədən görüləcək işlər, imzalanacaq hər bir sənəd məhz göstərilən sahələr və istiqamətlər üzrə hazırlanmış "strateji yol xəritələri"nə uyğun olacaq. Bunların sırasında "Kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi" xüsusən böyük əhəmiyyətə malikdir. Çünki kənd təsərrüfatının inkişafı hökumət üçün həmişə prioritetdir və indiki şəraitdə bunun önəmi daha da artıb".
P.Heydərov hesab edir ki, bu sahədə Dövlət-özəl investisiya fondunun yaradılması nəzəri baxımdan uğurlu təklifdir. Lakin sənəddə də qeyd edildiyi kimi, belə bir fondun yaradılması ilə bağlı təhlillər aparılacaq, bunu da İqtisadiyyat Nazirliyi həyata keçirəcək: "Mən şərhlərimdə də qeyd etmişəm ki, konkret olaraq sahibkarlığa dəstək, onun inkişafı təkcə maliyyədən asılı hesab edilməli deyil. Eyni zamanda, əlavə tədbirlər də görülməlidir. Ümumiyyətlə, ölkədə sahibkarlığa maliyyə dəstəyi göstərilməsində getdikcə kəmiyyətə deyil, keyfiyyətə daha çox diqqət yetirilməlidir.
Əlbəttə, ölkədə kənd təsərrüfatının sürətli inkişafını təmin etmək üçün dövlət və özəl tərəfdaşlığı əsasında maraqlı olan tərəflərin inteqrasiyası olduqca vacib məsələdir və bu hökmən stimullaşdırılmalıdır. Bu məqsədlə 2017-ci ilin I yarısında dövlət-özəl tərəfdaşlığı üçün nəzərdə tutulan dəstək paketinin təsdiqlənməsi və 2017-ci ilin ikinci yarısında investisiya təşviqi sənədinin hazırlanması və investorların müzakirələrə dəvət edilməsi işləri mütləq şəkildə reallaşdırılsa yaxşıdır.
Strategiyada qeyd olunub ki, 2018-ci ilin ilk yarısında ilkin müzakirələrdən sonra fəaliyyətin icra mərhələlərinin və indiqatorların müəyyən edilməsi nəzərdə tutulur ki, müəyyənləşdirilmiş indiqatorların əldə edilməsi üçün 2020-ci ilə kimi 15 genişmiqyaslı kompleks layihənin həyata keçirilməsinə şərait yaradılacaq. Bu layihələr üçün nəzərdə tutulan xammalın 40 faizi həmin layihələr çərçivəsində yaradılmış yeni təsərrüfatlardan, qalan hissəsi isə yerli istehsalçılardan alınacaq ki, bu prioritetin həyata keçirilməsi üçün tələb edilən investisiya məbləği 325 milyon manat hesablanıb.
"Strateji Yol Xəritəsi"ndə müəyyən edilən strateji hədəflərə çatmaq üçün tələb olunan vəsaitlə bağlı vəziyyət sahibkarlarla əlaqədar yuxarıda qeyd etdiyimiz kimidir. Yəni hər şey puldan deyil, məhz görüləcək işlərdən asılı olacaq. Belə ki, biz nə vaxta qədər ki, bütün yanaşmalarda keyfiyyətə deyil, kəmiyyətə diqqət yetirəcəyik, ortalıqda quru statistik rəqəmlərdən savayı, əyani olaraq göstərməyə təəssüf ki, heç bir nəticə olmayacaq".
Günel CƏLİLOVA
