Günel Fərhadqızı: "Hazırda ölkədəki maliyyə bazarlarında islahatların aparılmasına və maliyyə institutlarının sağlamlaşdırılmasına böyük ehtiyac var"
İsveçrənin İqtisadi məsələlər üzrə Dövlət Katibliyi (SECO) Azərbaycanın maliyyə sektorunun modernləşdirilməsi üzrə II layihənin reallaşdırılmasına texniki yardım çərçivəsində 3 milyon dollar ayıracaq. Bu barədə Dünya Bankına istinatən məlumat verilir.
Qeyd olunur ki, müvafiq sazişin imzalanmasından sonra SECO 2,2 milyon dollar təqdim edəcək, 2018-ci il noyabrın 30-na 400 min və 2019-cu il noyabrın 30-na növbəti 400 min dollar ayıracaq. Bu vəsaitlərin 2021-ci il avqustun sonunadək istifadə olunacağı gözlənir.
Texniki yardım 5 istiqaməti əhatə edir: maliyyə bazarlarına nəzarət, bankların likvidliyi, əmanətlərin sığortalanması sistemi, istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi və problemli kreditlər.
Ediləcək bu maliyyə yardımının maliyyə sektoruna nə kimi faydası olacaq?
İqtisadçı Günel Fərhadqızı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, bu cür maliyyənin cəlb edilməsi və ya ayrılması mövcud sahələrdə problemlərin olmasını göstərsə də, dövlətə inamın olmasına bir işarədir: "Vəsaitin birdəfəlik deyil, hissə-hissə ayrılması maliyyə nəzarəti və ayrılan vəsaitin təyinatı üzrə xərclənməsinə birbaşa nəzarət edilməsinə və vəsaitin sərf edildiyi zaman əldə edilən nəticələrin araşdırılmasına və dəyərləndirilməsinə yönləndirilib. Vəsaitin məhz bu sahə üzrə ayrılması təsadüfi deyil. Çünki hazırda ölkədəki maliyyə bazarlarında islahatların aparılmasına və maliyyə institutlarının sağlamlaşdırılmasına böyük ehtiyac var.
Həmin vəsaitin maliyyə sahəsində öndə gedən və maliyyə bazarlarının inkişaf etdiyi ölkə tərəfindən ayrılması isə o deməkdir ki, bu sahə üzrə nəzarət və dəstək xarici təcrübəyə əsaslanacaq. Bu işə yerli, savadlı, peşəkar kadrlar cəlb ediləcəksə, yəni ölkədəki maliyyə bazarlarının real durumundan xəbəri olan və islahatlara, yeni qərarlar verib onu icra etməyə hazır şəxslər olacaqsa, islahatlar müsbət nəticə verəcək.
Çünki bu cür beynəlxalq qurumlar vəsaiti əsassız və sığortalanmadan, zəmanətsiz vermirlər və konkret nəticə gözləyirlər. Bu cür vəsaitlərin mənbəyi və ya müddətindən asılı olmayaraq, tələbləri adətən sərt olur və vəsaitlərin sərf edilməsi üzrə güclü nəzarət mexanizmi tətbiq edilir. Bu amilləri nəzərə alsaq, vəsaitlərin ayrılacağı sahələr üzrə konkret islahat və tədbirlərin görüləcəyini söyləmək olar.
Ölkəmizdəki maliyyə institutlarının indiki vəziyyətini, likvidlik və valyuta risqlərini, eləcə də bu vəsaitlərin istər öhdəlik və ya aktiv kimi kiminsə, ələxsus da əhalinin, hüquqi və fiziki şəxslərin vəsaitlərinin olduğunu nəzərə alsaq, bu cür sərt islahatların aparılmasına ciddi ehtiyac var. Çünki adıçəkilən bütün sferalarda ciddi nöqsan və problemlər və hüquqi, pridensial qanun pozuntuları mövcuddur. Bu sahə üzrə qanun təkmilləşdirilməli və mövcud qanunvericiliyin isə qüvvədə olması ilə yanaşı, real işləməsi təmin edilməlidir. Problemli kredit və istehlakçıların hüquqlarının pozulması, sığortalanmayan əmanətlər, bağlanan və ya müflis olan maliyyə institutları maliyyə bazarlarına öz mənfi təsirini göstərir. Nəzərə alaq ki, bir bankın çökməsi, insanların vəsaitlərinin batmasından savayı, işsizlik deməkdir, işsizlik başqa bir bankda problemli kreditlərin olması deməkdir. Bir bankın çökməsi onun əməkdaşlıq etdiyi sığorta və broker, lizinq şirkətlərinin çökməsi deməkdir. Bu şirkətlər isə maliyyə bazarlarının əsas iştirakçılarıdır.
Bu sahədə isə beynəlxalq nəzəri, hüquqi və praktiki dəstəyə zərurətin yaranması indiki dövrdə normal haldır".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
