Vüqar Bayramov: "Burada birbaşa xərc MMC tərəfindən həyata keçirildiyi üçün, nəticə etibarilə, evlərin daha ucuz qiymətə təklifinə gətirib çıxaracaq"
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələri təsdiq edilib. Onlardan biri Azərbaycanda uyğun qiymətə mənzil təminatının inkişafına dair strateji yol xəritəsidir.
Sənədə əsasən, 2020-ci ilədək strateji baxışda ölkədə mənzil ehtiyacının ödənilməsi planlaşdırılır. Bunun üçün yaşayış binalarının və müvafiq sosial infrastrukturun (məktəb, xəstəxana və s.) tikintisində Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin mövqeyinin gücləndirilməsi vacibdir.
2025-ci ilə kimi və həmin ildən sonrakı dövrdə az və orta təminatlı gənc ailələr mənzillə təmin ediləcək. Bundan başqa, agentliyin dəstəyilə mövcud mənzil fonduna, mənzillərin yaşına və keyfiyyətinə nəzarət ediləcək və müvafiq yeni layihələr işlənərək hazırlanacaq.
Rayonlar üzrə planlaşdırmanın həyata keçirilməsi, özbaşına tikililərin abadlaşdırılması, yeni rayonların salınması və mövcud mənzil fondunun yenilənməsi üçün şəhərlərin əsaslı şəkildə yenidən qurulması planı hazırlanacaq. Həmin planları da MİDA MMC həyata keçirəcək. Belə yenidənqurma planına qanunsuz tikililərin yerləşdiyi məhəllələr, o cümlədən sovet dövründən qalmış yaşayış binaları daxil ediləcək.
Ümumilikdə, gənc ailələrin mənzillə təmin edilməsi ilə əlaqədar qarşıya qoyulan hədəfləri ekspertlər necə dəyərləndirir?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, sosial ipotekanın məqsədi məhz ehtiyacı olanların mənzillə təmin edilməsidir: "Çünki mənzillər bazar tərəfindən deyil, investorlar tərəfindən inşa olunaraq, təklif ediləcək. Burada birbaşa xərc MMC tərəfindən həyata keçirildiyi üçün, nəticə etibarilə, evlərin daha ucuz qiymətə təklifinə gətirib çıxaracaq. İlkin ödənişlə bağlı da fərq var. Güzəştli mənzillər üçün daha az məbləğ nəzərdə tutulub. İpotekalarda bəzən ilkin ödəniş 40 % müəyyən olunur. Güzəştli ipotekada isə daha aşağı olacaq. Eyni zamanda, digər məqam odur ki, daxili ipoteka dollarladır, amma güzəştli evlər manatla ödəniləcək. Yəni sosial ipotekada olduğu kimi, vətəndaşlar manatın kursundan asılı olmayaraq, manatla ödəniş edə bilər. Bu da valyuta risqlərindən sığorta olunması baxımından etibarlıdır. Biz təklif edirik ki, iki növ mənzillər bazara çıxarılsın. Bir sosial ipoteka ilə alınan mənzillər. Digər tərəfdən isə, MMC-nin özünün ipotekadan kənar vəsaitlər hesabına inşa etdiyi mənzillər. Yəni sosial ipotekadan konkret güzəştli qruplar istifadə edirsə, daha məqsədəuyğundur ki, digər ipotekadan tək sosial ipoteka hüququ almaq imkanı olan şəxslər deyil, hamı istifadə edə bilsin. Tutaq ki, gənc ailələr üçün də olması daha məqsədəuyğundur. Güman olunur ki, strategiyada bu məsələlər əks olunacaq. Amma, bütün hallarda, güzəştli mənzillə ipoteka krediti ilə alınan mənzil arasında fərq var".
Vidadi ORDAHALLI
