Natiq Cəfərli: "Banklar öz işini vaxtında düzgün qura bilsəydi, bu gün onlar çıxılmaz vəziyyətdə qalmazdı"
Azərbaycanda bank rəhbərləri səriştəsiz fəaliyyətə görə məsuliyyət, hətta cinayət məsuliyyəti daşıyacaq. Bu barədə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının Direktorlar Şurasının sədri Rüfət Aslanlı Bakıda bank konfransında bildirib. O qeyd edib ki, bu məqsədlə xüsusi hüquqi platforma hazırlanıb: "Qanun layihəsi artıq hazırdır. Layihə bank menecmentləri üçün maliyyə, cinayət və inzibati məsuliyyəti nəzərdə tutur".
Maraqlıdır, bank rəhbərlərinin səriştəsiz fəaliyyəti deyiləndə nələr nəzərdə tutulur? Elə bu sualla mütəxəssislərə müraciət etdik.
Bank sahəsi üzrə ekspert Əkrəm Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əksər bank rəhbərlərinin bilik və savadı onların icra etdiyi vəzifələrinə uyğun gəlmir. Bu da onların bankı necə idarə etməsindən görünür: "Bəllidir ki, bu gün bankların yaşadığı ən böyük çətinlik problemli kreditlərdir. Problemli kreditlərin həcmi günü-gündən artdığı bir dönəmdə çarəsiz vəziyyətdə qalan banklar əmanətçilərin pulunu geri qaytara bilmir. Bunun kökü kredit üçün müraciət edən hər şəxsə kredit verilməsindədir. Yəni bankların səriştəsizliyi bundan ibarətdir ki, onlar kredit üçün müraciət edən hər kəsə araşdırma aparmadan pul verib. Nəticədə həmin məbləği geri ala bilmirlər. Qanunvericiliyə əsasən, banklar kredit verməzdən öncə müəyyən qaydalar var ki, onları gözləməlidir. Ancaq təəssüf ki, əksər bank rəhbərləri həmin qaydalara, demək olar ki, əhəmiyyət verməyib. Ya da bank rəhbərləri həmin qaydalara əməl edib, lakin verdiyi kreditləri düzgün qiymətləndirməyib. Bu da onların bu sahəyə uyğun olmamasından irəli gəlir".
Digər iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, uzun illər Azərbaycan bankları yalnız kredit verən və depozit qəbul edən proseslərdə daha aktiv iştirak edib: "Ancaq dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər salsaq görərik ki, banklar daha aktiv fəaliyyət göstərən bir qurumdur. Onlar qiymətli kağız bazarı ilə məşğul olur, əlavə yatırım etməklə həm özlərinə, həm də dövlətə vəsait qazandırır. Bankın müxtəlif funksiyaları var. Təəssüf ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən banklar yalnız iki funksiyanı yerinə yetirirdi: depozit cəlb etmək və kredit vermək. Bu primitiv model isə hazırkı iqtisadi çətinlik durumunda bankları sıradan çıxma təhlükəsi ilə üz-üzə qoydu. Bəllidir ki, bu günə kimi 10-a yaxın bank bağlanaraq bazardan geri çəkilib. Çox güman ki, 2017-ci ilin əvvəllərindən bank sektorunda ciddi hadisələr baş verəcək. Qalan bankların birləşdirilməsi və ya bağlanması prosesi daha da sürətlənə bilər. Banklar öz işini vaxtında düzgün qura bilsəydi, bu gün onlar çıxılmaz vəziyyətdə qalmazdı. İllər öncə banklar öz işini çoxşaxəli qursaydı, ölkədə belə bir vəziyyət yaşanmazdı".
Günel CƏLİLOVA
