Rəsul Cahangirli: "Üstünlük isə ondan ibarətdir ki, BOKT-lara olan nizamnamə kapitalı tələbi 300 min manat təşkil edir"
Məlum səbəblərlə əlaqədar olaraq ötən müddət ərzində ölkəmizdə bir neçə bank fəaliyyətini dayandırmalı olub. Bir sıra banklar da vəziyyətdən çıxış yolunu bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməkdə görür. Artıq bəzi bankların BOKT-lərə çevrilməsi prosesi gedir. Hazırda lisenziyası ləğv edilmiş "Parabank"ın və "Dekabank"ın bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsi onlar üçün ən yaxşı çıxış yolu hesab olunur.
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasından verilən məlumata görə, qurumun Direktorlar Şurası lisenziyası ləğv edilmiş "Parabank" ASC-nin bank olmayan kredit təşkilatına (BOKT) çevrilməsinə icazə verib: "Direktorlar Şurasının iclası zamanı, həmçinin, lisenziyası ləğv edilmiş "Parabank" ASC-nin bank olmayan kredit təşkilatına (BOKT) transformasiyası və müvafiq fəaliyyət planı müzakirə olunub və bankın BOKT-a çevrilməsinə dair razılıq verilib".
Bundan başqa, oktyabrın 20-də Palata tərəfindən "Pro Kredit Bank Olmayan Kredit Təşkilatı" ASC-nin hər birinin nominal dəyəri 1000 (min) ABŞ dolları olan 300 (üç yüz) ədəd adi faizli, təmin edilməmiş istiqrazlarının buraxılışı AZ2002019589 qeydiyyat nömrəsi ilə dövlət qeydiyyatına alınıb. İstiqrazların tədavül müddəti 24 ay, illik gəlirlilik dərəcəsi isə 8 faizdir. İstiqrazlar qapalı yerləşdirmə üsulu ilə yerləşdiriləcək.
Palatadan bildirilir ki, lisenziyası ləğv edilmiş digər banklardan da BOKT-a çevrilməyə maraq göstərənlər olub.
Bütövlükdə bankların BOKT-a çevrilməsinin hansı üstün və mənfi cəhətləri var? Bu zaman bnklar nə itirir və nə qazanır? Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, bank olmayan kredit təşkilatı əmanət qəbul edə bilməz: "Əsas fərq budur. Bank əmanət qəbul edə bilər, bank hesabları aça bilər. Bank olmayan kredit təşkilatı hesab aça bilməz, əmanət qəbul edə bilməz. Yəni Mərkəzi Bankda və digər banklarda müxbir hesabları açmaq, fiziki və hüquqi şəxslərdən depozit qəbul etmək imkanları olmayacaq. Eyni zamanda, hər hansı hesablaşma kassa əməliyyatı aparmaq, banklararası bazarda birbaşa iştirak etmək imkanı olmayacaq. Ən nəhayət, beynəlxalq pul köçürmələri aparmaq kimi fəaliyyət növlərini həyata keçirməkdən məhrum olacaq. Məlumdur ki, BOKT-lar ancaq kreditləşmə ilə məşğul ola bilir və onlar hüquqi şəxs qismində depozit hesabı açmaq hüququna malikdir. Üstünlük isə ondan ibarətdir ki, BOKT-lara olan nizamnamə kapitalı tələbi 300 min manat təşkil edir. Yəni bu zaman əlavə kapitallaşma yükündən azad olunurlar. Prudensial normativ tələblər daha yumşaqdır. Əsas fəaliyyəti kreditləşmə üzərində qurulduğundan, əlavə kadr tələbinə ehtiyac azalır".
Vidadi ORDAHALLI
